Phước Cái Chánh Hạnh Sở Tập Kinh

Phước Cái Chánh Hạnh

Sở Tập Kinh

HT Như Điển dịch

Mục Lục

Quyển thứ 01

Quyển thứ 02

Quyển thứ 03

Quyển thứ 0 4

Quyển thứ 0 5

Quyển thứ 0 6

Quyển thứ 0 7

Quyển thứ 0 8

Quyển thứ 0 9

Quyển thứ 10

Quyển thứ 11

Quyển thứ 12

PHƯỚC CÁI CHÁNH HẠNH SỞ TẬP KINH

Quyển thứ 01

- Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng kinh, quyển thứ 32, thuộc luận tập bộ toàn. Từ trang 719 đến trang 745. Thứ tự kinh văn số 1671.

- Long Thọ Bồ Tát biên tập.

- Tây Thiên dịch kinh Tam Tạng Triêu Tán Đại Phu Thí Hồng Lô Khanh Tuyên Phạm Đại Sư Sắc Tử Sa Môn thần Nhựt Xứng và những vị khác phụng chiếu dịch từ chữ Phạn sang chữ Hán.

- Sa Môn Thích Như Điển - Phương Trượng chùa Viên Giác Hannover Đức Quốc, dịch từ chữ Hán sang tiếng Việt ngày 9 tháng 6 năm 2009 nhân mùa An Cư Kiết Hạ - Phật lịch 2553.

Cúi đầu lễ chư Phật

Cùng Bồ Tát thánh chúng

Hay dùng mắt trí sáng

Cứu khổ các quần sanh

Đế Thích đủ ngàn mắt

Đại Tự Tại ba mắt

Cùng trời, trăng ánh sáng

Đều chẳng thể chiếu khắp

Na La Diên hai mắt

Biến hiện những hình màu

Hàng phục A Tu La

Cậy kiêu mạn sân nhuế

Chỉ Phật đủ trí sáng

Diệt ác trừ tối tăm

Như dùng đuôi khổng tước

Tẩy trừ những khí độc

Như Lai bậc trượng phu

Trên đảnh, tướng sáng trắng

Bảy vòng ốc, xoay phải

Tươi mát thật dễ mến

Trời, trăng thắp sáng đời

Xấu lẫn, đều chẳng hiện

Chư Thiên và người đời

Đều cúng dường xưng tán

Nghe điều ấy rồi, muốn làm như thế nào, theo chỗ Phật nói, tôn trọng vui mừng. Với trí tuệ chói sáng kia, như đèn từ xa chiếu đến, hay phá trừ được những ngu si chướng ngại đen tối. Vì vậy cho nên chỉ bày mắt trí của Phật; giống như mây lớn hay rơi những giọt mưa cam lồ. Như trăng tròn mùa thu hay trừ nóng bức; kết cuộc có thể giữ gìn chánh pháp của chư Phật; tăng trưởng tất cả trí tuệ của Phật; quyết định thành tựu căn lực giác chi; liền trừ nghiệp lực, hai loại sóng gió. Chẳng còn chìm nổi trong biển ái sông mê, lên thuyền chánh pháp, đến được bờ kia. Với các hạnh lành, thường hay tu tạo. Dùng những đồ quý, mang đi bố thí, trừ chỗ tham lam, tăng trưởng lợi ích, vui giữ giới pháp, đọc tụng kinh điển; làm như thế rồi, nầy các Tỳ Kheo, với lọng che phước nầy, xa được đầy đủ.

Như Phật đã dạy về Thập Thiện nghiệp, chẳng nên tu sao? - Do tâm tham muốn, giống như đầy tớ, thân dính khoái lạc, chẳng ngộ vô thường, tìm kiếm đủ thứ, chẳng có dừng nghỷ. Vì ngu si vậy. Rồi sanh ngã mạn. Đối với tiền của, keo kiệt gìn giữ, có ai đến xin; ngoảnh mặt làm ngơ. Chưa hề rõ biết với người không nhàn tịnh xứ, tu trì tịnh giới, thực tập thiền định, như Phật đã nói về lợi ích cho loài hữu tình. Ngươi cũng có trong đó, chẳng thể được sao? Lại nữa, với tiền của nầy hay tăng trưởng lòng kiêu mạn, lại thêm tán loạn, thường nhiều lo lắng, sanh ra sợ hãi, che lấp đường lành, làm cho mất pháp, là chỗ đọa lạc, là pháp vô thường, chẳng có chủ tể, chẳng chỗ nương về. Với trước hay sau, đều chẳng thể được. Hiện tại ít vui, giây lát chẳng trụ; giống như giấc mộng, huyễn hóa ánh lửa, thành Càn Thát Bà, giống như vòng lửa, như lõi chuối kia, trong chẳng có thật. Như nước bọt nổi, Tu Di tan hoại, kẻ ngu chẳng rõ, nắm giữ đủ loại. Đây là lý do, nhiều khổ ít vui. Chứa nhóm tất cả phiền não làm căn bản. Cho nên đừng nghĩ đó là kiên cố, mà hay nhớ đến vô thường, để mà đối trị, liền chẳng vì kia mà ăn trộm nước, lửa. Quan sứ thân thuộc ở chỗ tổn hại, lại chẳng vì kia mà ăn tươi nuốt sống như Diệm Ma La Vương. Rồi ở đời sau, quyết định sẽ thành tựu niềm vui và phước báo. Do thí của tiền mà nhiếp lấy chúng hữu tình. Người nầy cùng với kẻ kia được hoa Cô Mâu Na, nở rộ tươi tốt, mọi người vui thấy, rồi chỗ tích tập các tội chướng đều liền tiêu diệt trong nháy mắt, giống như ánh lửa, đốt cháy rơm khô, chẳng còn lại gì. Như vậy rất nhiều những cấu nhiễm, tất được thanh tịnh; giống như hạt ngọc Ma Ni, tùy ý thành tựu. Có ai đến xin, đều được đầy đủ, cúng dường tán dương, làm chỗ nương tựa, tạo nên tốt đẹp. Công đức chơn thật, tiếng hay để lại, lìa khỏi sai quấy, thọ mệnh dài lâu, rộng tu phạm hạnh. Lại hay phá được các độc hại của tham sân si, tà kiến v.v... Lên thuyền công đức, chẳng hề đọa lạc. Nếu có người bị tâm nhiễm ô chìm đắm vào cảnh dục, tạo ra nghiệp đen tối ấy rồi, cũng giống như Nga Ma Na Sa La Thiên Tử xa lìa tật bệnh. Nên rõ người nữ, điều ác che giấu, ngu si hữu tình, cạnh tranh tham trước. Kẻ đắm dục nầy, như người khát kia, càng uống nước mặn, tâm không dừng nghỷ, như đoạn rễ cây, chẳng thể lớn mạnh. Như núi nước dốc, chẳng thể ngăn lại. Như ở Xà Quật, vì kia xâm lấn, như hòn sắt nóng, tạo ra khổ não, như ăn trái độc, sau bị tổn hại. Như cỏ phủ sương, chẳng ở lâu dài; như mây trên không, liền đó tan hoại. Như cát làm thành, có ngày hủy hoại; như bình bằng đất, thể chẳng cứng chắc. Như cung Đế Thích, chẳng hề dùng được. Như lên xe hư, đi liền xiêu vẹo. Giống như lưới võng, gặp liền quấn chặt. Tất cả tai nạn, giống như bạn mình. Cho nên người lành, phải nên xả bỏ.

Đức Phật dạy tiếp: Ở nơi ngũ dục mà chẳng sanh tham đắm thì hiện tiền nhận được vô lượng an lạc phước báo. Với phước báo ấy sẽ chôn vùi phiền não bộc phát. Lên thuyền chánh pháp, sẽ đến bờ kia. Ta đã trải qua 3 đại A Tăng kỳ kiếp, tích chứa việc phước đức, đầu tiên mới có thể nhận được những ý nghĩa phong phú cũng như sự biện luận ý vị. Vì các chúng sanh bình đẳng khai thị. Các Ngươi nên đến chốn yên tĩnh. Căn cứ nơi ta nói mà nghiên cứu suy nghĩ, như ở nơi sữa lấy ra chất đề hồ. Đã rõ biết như thế rồi, tích chứa những món pháp và những vật thanh tịnh để mà bố thí. Lại nữa các Đức Như Lai đã ra khỏi vũng bùn của 3 cõi rồi, thành tựu vô lậu thắng phước, phương tiện khai thị đầy đủ các pháp, như ở trong vườn đẹp có người ở đó thật thanh tịnh, lìa khỏi những sự ồn ào, lành tu các hạnh, được sanh lên cõi Trời. Ta đối với những nơi ấy, tất cả phiền não, chẳng thể động loạn. Tất cả những sự sợ hãi đều sẽ đoạn trừ. Vì do duyên nầy mà bẻ gãy được luân hồi và sẽ được chánh giác.

Lại nữa! Các Đức Như Lai với lòng từ bi to lớn, lành hay hàng phục tất cả ngoại đạo. Dùng trí thanh tịnh quan sát chọn lựa. Dùng lời nói nhẹ nhàng để nhiếp thọ, dạy dỗ ân cần. Cho cái cho vô úy rồi nói chánh pháp, làm cho sanh ra sự tin tưởng, phá nát những lưới ma. Ở trong Phật Pháp, tâm được an trụ. Đó là bậc Đại Trượng Phu, giống như tiếng Sư Tử rống. Như bậc Đại Long Tượng, uy đức lừng lẫy, cùng với mây và sấm, rưới nước mưa cam lồ, vô lậu giới định, các hương bao bọc. Phàm làm việc gì, chẳng hề sai trái. Vì các chúng sanh tuyên nói pháp chính, lìa những não loạn, làm cho được vui, như cây Kiếp Ba, trổ hoa mềm mỏng, là pháp tối thượng, trừ tâm dơ bẩn.

Như Đức Thế Tôn dạy, kẻ trì tịnh giới, liền có pháp lành, lìa những sợ hãi, liền được an ổn, hay qua khỏi biển khổ, được đến bờ kia, hay phá Tứ Ma; đó là thiên ma, uẩn ma, tử ma và phiền não ma. Người nầy sẽ được thổi ống loa pháp lớn, đánh trống pháp lớn, đốt ngọn pháp lớn, tâm tịnh hoan hỷ, lợi ích tất cả, giáo hóa trời người, vì làm việc Phật. Lại nữa, các Đức Như Lai trong vô lượng kiếp tích tụ công đức chẳng mỏi mệt, tu tập trí tuệ mà có thể thành tựu vô ngại biện tài. Tứ vô sở úy, mười loại trí lực, phương tiện thông đạt pháp giác ngộ, hay dùng mũi tên trí tuệ, phá các ma oán. Hiện chứng được những công đức như thế rồi, ở trong 3 cõi là bậc đứng đầu, vì các chúng hữu tình mà làm bậc cha lành của lòng từ bi.

Lại nữa, các Đức Như Lai do ở 10 loại thù thắng trí lực, dạy cho chúng ngoại đạo trở thành đệ tử. Nhờ giữ giới của Phật mà sản sanh vui lớn, ít lắm cũng chứng vào hàng Thánh, như Kiều Trần Như hay quyết trừ ngu si ám độn mù mờ mà vào trong chánh pháp, là việc đặc biệt hàng đầu. Như Ma Ha Ca Diếp, Ưu Lầu Tần Loa Ca Diếp. Ở trong Phạm Chí là bậc thượng thủ; nhưng nhờ dùng thuốc pháp của Phật mà trừ được bệnh phiền não. Như Tôn Giả Xá Lợi Phất hay dùng sức trí tuệ mà chế ngự tâm cuồng điên của voi; Lại có thần lực, như Đại Mục Kiền Liên tu đủ mọi hạnh, nương thang chánh pháp, ở nơi thanh tịnh yên ổn giải thoát. Như A Nậu Lầu Đà, Tân Đầu Lô, Phả La Đọa Xà, Ma Ha Câu Hy La, A Nan Đà v.v... Lại còn hóa độ cho vua Tần Bà Sa La. Ở trong Phật pháp sanh ra tín giải sâu xa, tôn trọng cung kính. Vì đệ tử Phật là những bậc Thánh, hay dùng gươm trí để chặt đứt những cây sanh duyên, lìa những vọng niệm cầu tất cả trí, xả bỏ cái nhìn của ngoại đạo. Hàng phục ngã mạn, tất đều thành tựu tất cả công đức.

Đối với 4 con rắn độc lớn, ngũ uẩn không tụ, vọng lấy đó làm chủ tể, liền chẳng giải thoát; nên lấy kiếm huệ mà đoạn bỏ đi. Lại nữa dùng con mắt trí quan sát cảnh giới lục xứ, giống như bọn giặc. Cùng với 12 xứ; như chỗ rậm rạp, lành vào giải vây, kẻ ấy chẳng vì phiền não đốt cháy trong ngoài vây quanh bức bách. Người nầy giữ gìn tịnh giới. Ở nơi nhẫn nhục, được phần niệm xứ, trí tuệ đầy đủ sáng chói, phá màn vô minh. Người kia liền uống nước Bát Thánh Đạo, lại hay nở hoa giác ngộ. Lại hay vượt khỏi ba đời lầu các, đoạn trừ những trói buộc, vào biển trí huệ. Ở nơi giác ngộ, ngồi thế kiết già, vào nơi Tứ Thiền, vô lậu thắng định, thọ dụng tất cả vô thượng pháp lạc.

Lại nữa, những kẻ ngu muội làm mất đi pháp lành, lạc vào cảnh giới ngũ dục của thế gian. Như gió gặp sương, chẳng thể dài lâu, trôi nổi khổ sở, chẳng được giải thoát, thấy pháp tốt đẹp, xả bỏ mà đi.

Như trong kinh nói: Xưa kia có một vị Trưởng giả Bà La Môn muốn lấy kiếm bén, giết người nữ kia, khi gặp Như Lai, cao tiếng xướng rằng: Nguyện Phật cứu độ, liền được giải thoát. Lại như Ương Quật Ma La muốn hại mẹ mình. Cũng như hàng phục Trường Trảo Phạm Chí với tâm đại ngã mạn, khiến vào Phật Pháp, đượm nhuần pháp vị, lại làm cho tất cả những kẻ ngu si kia nghe được điều nầy rồi, xả bỏ kiêu mạn. Giống như rồng ác, tâm hay nóng nảy, phun ra khí độc, tổn thương lúa non. Lại như Dạ Xoa dùng con mắt dữ để thấy trăm ngàn chúng sanh, mà làm tổn hoại. Như những người buôn, chìm nổi trong biển lớn, cá ở dưới ấy, muốn nuốt chửng đi. Như thế những sự sợ hãi, các ác hiểm nạn, duy chỉ Thế Tôn, mới có thể cứu độ được. Lại như mặt trời mặt trăng sợ A Tu La, Đế Thích thiên chủ sợ rơi vào đường ác. Phạm Vương chấp khác, cho ta là thường. Những điều như vậy, chẳng thấy rõ ràng, luân hồi qua lại, thọ những bức bách, khiến nghe chánh pháp, liền được giải bày, uống vị giải thoát, phá gốc vô minh. Với trí sáng kia, như trăng trong suốt. Cho nên Đức Như Lai mới dạy bảo, phải sanh tâm tín sâu cung kính, gần gũi pháp sư, vui nghe chánh pháp, nghiên tầm nghĩa chơn thật, cứ như lời dạy mà hành trì. Với lời dạy của ngoại đạo kia, là pháp trong luân hồi, mà những người trí thì nên nghĩ kỹ.

Lại nữa, Đức Mâu Ni Thế Tôn nói pháp cam lồ, như trí quang minh, phá đi những điều si ám. Như ở trên cao nhìn thấy mọi vật, tích tụ phi pháp, như đống phẩn dơ, hãy dùng trí bén mà trừ khử đi. Với những ma oán, phá các luận khác, làm cho thâm nhập rõ biết, phát sanh tâm trí. Tất cả đều được tốt đẹp. Với thân tâm nhiệt não và tất cả những tội ác, tất cả đều được tiêu trừ. Lời dạy kia của Đức Mâu Ni như cái lọng che rộng rãi, như mặt trời đốt cháy phiền não kia, rồi làm cho mát mẻ lại. Nếu hay khắc họa, tạo tác tượng Phật, dùng hương hoa để trang sức, tùy theo đó mà cúng dường. Cho đến việc sanh thiên cũng được dần đến. Vì nương theo lời Phật dạy. Rồi những nghiệp chướng ấy trong sát na được mát mẻ, thiền định giải thoát, đều được hiện tiền; chẳng phải như ngoại đạo một đời hư ngụy, chẳng hay tu tạo, khởi tà thấy sai, nương vào nước sông Hằng để tẩy rửa và cầu giải thoát. Như thế rõ biết rồi liền nên dũng mãnh vượt qua các cảnh giới của ma. Cầm lấy kiếm huệ, phá đi những giặc phiền não, diệt vòng sanh tử, cắt phăng buộc ràng, dùng mắt trí tuệ diệt các ma ám, tức tâm tham ái, hàng phục con rắn độc sân hận, đoạn trừ những tà kiến, phá bỏ núi ngã mạn. Với nơi Phật sanh; vui vẻ tôn trọng, rải hoa Bà La để cúng dường. Như ý sở cầu tất cả đều được thành tựu; lìa sự hủy báng, giải thoát khỏi sự sợ hãi, an trụ nơi chánh lý chơn thật của chư Phật và lìa được tướng sanh diệt, được vui miên viễn. Hãy nên một lòng vui nghe giáo pháp.

Ta nghe như vầy: Một thời Đức Phật ở tại thành Xá Vệ; nơi vườn của Cấp Cô Độc và Thái tử Kỳ Đà. Trong lúc hội chúng ấy có hai người ngoại đạo. Đó là Đại Tiên Ca Tỳ La và Đại Tiên Điểu Lư Ca xả bỏ tà kiến nhập vào trí tuệ giải thoát của Phật, lành trừ si ám, vượt qua khỏi những khổ ải, liền suy nghĩ như vầy: Vì sao mà Đức Như Lai thành tựu thanh tịnh quảng đại phước cái công đức như thế, sắc tướng thù diệu như vàng ròng, nguy nguy cao cả, giống như núi Tu Di. Với 32 tướng của bậc Đại Trượng Phu và 80 vẻ đẹp tùy hình hảo, hiển thị rõ ràng, đoan nghiêm chẳng thiếu. Tất cả những trần cấu chẳng thể nhiễm được, hiện cao sáu trượng, ánh sáng tuyệt vời đến tận hư không giới. Lúc ẩn lúc hiện chẳng hề biến mất. Mắt Ngài to lớn như lá hoa sen xanh; giữa mi có tướng lông trắng như trăng mùa thu. Mặt ấy sáng rực, vi diệu dễ thương. Tóc quấn màu xanh như đuôi chim công. Đảnh tướng đầy đặn như vòm che của Thiên Đế. Nhục kế thanh tịnh như châu Ma Ni. Toàn thân sáng chói như lửa chiếu rọi khiến cho tất cả chúng sanh thấy đó làm vui. Giống như bầy ong với nhụy hoa tốt; mỗi mỗi tướng đẹp, xem chẳng muốn thôi. Giống như mùa xuân hoa Câu Tô Ma nở. Lúc bấy giờ Đức Như Lai, như tâm của ngoại đạo kia nghĩ đến, dùng mắt thanh tịnh để quan sát vô lượng vô biên thế giới kia, tất cả chúng sanh, sanh lòng bi mẫn mà nói lời rằng: Nầy các Thiện Nam Tử! Ta ở trong 3 đại A Tăng kỳ kiếp tu tập vô lượng thanh tịnh chánh hạnh, tích chứa rộng rãi vô biên phước trí, chớ chẳng phải là cái nhơn ít ỏi, mới có thể được như vậy. An trụ vô tận công đức bảo tạng, dùng tâm từ bi quyết định cứu giúp vô lượng trăm ngàn chúng sanh nơi địa ngục, lìa oan, gần tưởng. Tất cả làm cho dứt khổ.

Phước Cái Chánh Hạnh Sở Tập Kinh

Hết quyển một

PHƯỚC CÁI CHÁNH HẠNH SỞ TẬP KINH

Quyển thứ 02

- Long Thọ Bồ Tát biên tập.

- Tây Thiên dịch kinh Tam Tạng Triêu Tán Đại Phu Thí Hồng Lô Khanh Tuyên Phạm Đại Sư Sắc Tử Sa Môn Thần Nhựt Xứng và những vị khác phụng chiếu dịch từ chữ Phạn sang chữ Hán.

- Sa Môn Thích Như Điển - Phương Trượng chùa Viên Giác Hannover, dịch từ chữ Hán sang tiếng Việt trong mùa An Cư Kiết Hạ - Phật lịch 2553 nhằm ngày 11 tháng 6 năm 2009.

Lúc bấy giờ, Thiên chủ đội trên đầu mũ Ma Ni Bảo Châu, từ cõi trời Đao Lợi đến trước Đức Phật, thấy thân tướng Phật, các đức trang nghiêm, tâm nhiều hoan hỷ chưa hề từng có, đầu mặt đảnh lễ dưới chân Đức Thế Tôn rồi dùng tiếng trong trẻo to lớn xưng dương Phật đức. Nếu mà các chúng sanh thấy tướng Phật đẹp phát tâm hy hữu cúng dường cung kính, tôn trọng tán thán, liền được phá đi bốn loại nghiệp, thành tựu những ý nghĩa to lớn, được những niềm vui. Các ngươi trời người và các chúng ma phạm đều sẽ đến đây để gặp các bậc vô thượng. Lúc ấy có Đại Tiên Trì Minh cùng với Nhựt Nguyệt Thiên Tử và những vị đồng cư như: Trời thuộc về nước, Trời thuộc về lửa, Trời thuộc về đa văn, Trời Diệm Ma, Trời Đại Phạm, Trời Lực Kiên, Trời Na La Diên, Trời Bát La Noa Ma Na v.v... cùng với các Long Thần, Dạ Xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lầu La, Khẩn Na La, Tất Lạc Đa, Tỳ Xá Già, Di Kiều Dà v.v... những loại như vậy cùng chung một lòng cúng dường lễ bái tán thán công đức của Phật. Đây là bậc xuất thế gian, trí tuệ đệ nhứt, danh xưng rộng lớn, chẳng đâu mà không hay biết. Ngài Xá Lợi Phất cùng với các bậc Đại Thanh Văn, tất cả đều chẳng thể rõ hết cảnh giới trí tuệ kia. Từ trên đảnh Tô Di Lô đến cõi trời Sắc Cứu Cánh, tất cả chúng hữu tình đều đến để chiêm ngưỡng Đức Như Lai. Bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn. Ở nơi thuyết pháp nầy, nói lời không vọng, trước sau đều lành, lời nầy xảo diệu, nghĩa ấy sâu xa, hay phá được những điều ít nghe của những chúng sanh vô trí, ngu si ám độn. Làm cho họ nghe rồi sanh đại giác ngộ, vui tu chánh hạnh, tăng ích huệ mệnh, quyết định được miễn vào đường ác sợ hãi. Có thể mở rộng cửa thành Niết Bàn, nhập vào cảnh giới giải thoát bất tư nghì.

Trong kinh nầy nói về cái nhơn trước của phước cái. Vì sao rõ biết được ? - Nghe như thế rồi, rộng làm việc tịnh thí, kiên trì cấm giới. Đối với niềm vui thế tục chẳng sanh ái nhiễm. Các việc lợi ích như vậy làm cho sanh ra tín tâm thuận lợi. Tu tạo như vậy sớm được thành tựu. Giống như có người ở trong đêm tối mang một ngọn đuốc lớn vào trong ngôi nhà, thì ở nơi đó đều thấy sáng hết lên. Ở trong đó có chứa nhiều của quý báu, đủ các thứ vật; hoặc tinh hoặc thô, mỗi mỗi đều hiển bày. Tất cả có thể thọ dụng, làm cho an ổn vui vẻ. Nếu lại có người ở trong kinh nầy, thọ trì đọc tụng, vui nghe nghĩa sâu, gần gũi các vị pháp sư, như lý suy nghĩ, tâm sanh giác ngộ. Nên biết người nầy hay đối với đêm dài sanh tử cầm đèn trí tuệ vào thành Niết Bàn. Với pháp sâu xa ấy hoặc lý hoặc sự, tất đều rõ cả. Lại được thông đạt, lìa những nghi hoặc phá các si ám, xa lìa luân hồi, tâm được giải thoát mà có thể thọ dụng vô tận pháp lạc.

Như Đức Thế Tôn dạy: Thế gian hữu lậu; nên chẳng có trí tuệ lớn; chỉ chứng chánh trí thì mới có thể phá được sự si ám. Cho nên kẻ trí phải cầu chánh pháp xuất thế vô lậu. Đối với chỗ dạy dỗ trong khế kinh, luận nghị phải đúng với giáo pháp; nên lành quan sát. Giống như các loài hữu tình tạo phước hoặc chẳng phải phước, mỗi mỗi thọ phải quả báo kia, quyết định không sai khác. Nên rõ thế gian, tất cả đều do nhơn duyên sanh. Nếu không có chúng sanh, tức chẳng có phiền não. Nếu không có phiền não, tức chẳng có địa ngục. Cho nên ta nói về pháp nhơn duyên; chẳng giống như ngoại đạo chấp vào tà kiến mà thấy khác đi. Không nhơn không duyên lại sanh ra được tất cả pháp. Kia tính toán sai trái mà muốn lợi lạc cho nhiều. Kẻ nào tước đoạt lông da của cầm thú và ai lấy đó để che thân, thì sự ấy đã hiển nhiên, làm sao lại do duyên nghiệp giả. Do đây nên phải rõ, thế gian hay có như vậy, mà ra khỏi nơi đó cũng là chuyện tự nhiên. Chẳng hay tu tạo. Còn Như Lai đã rõ biết rồi; nên khởi tâm đại bi, thương tưởng giáo hóa. Dùng trí sáng suốt để diệt trừ những si ám kia, dần dần làm cho ngộ nhập vào tất cả các loại trí. Xả bỏ tà kiến đã ăn sâu, mà nương vào Phật Pháp thì tâm sẽ được giải thoát.

Trong kinh nói rằng: Phật đã chỉ dạy cho cách hối lỗi; nên mới nói ra các pháp, giúp cho có thể thoát khỏi luân hồi, được những điều vui lạ. Hiện thấy những loài hữu tình trong thế gian, tạo phước hay chẳng tạo phước, thọ vui buồn quả báo. Giống như Trưởng Giả Cấp Cô Độc phát tâm thanh tịnh, dùng đến 30 khối vàng bạc trân bảo để cúng thí cho Đức Như Lai và các vị đệ tử và các vị A La Hán như A Nậu Lầu Đà v.v... để tạo lập Tịnh Xá. Đây là sự cúng dường to lớn, hiện đời được vô lượng phước báu, tiếng vang đồn khắp, an ổn giàu có, đủ loại của quý, tất cả đều chứa đầy; thân thuộc bằng hữu, kẻ ở người giúp, nhiều không kể xiết. Tất cả đều được viên mãn, thọ dụng không hết, vui vẻ vô cùng. Tất cả đều do bố thí mà ra rồi cảm báo việc nầy.

Lại nữa, các Đức Như Lai lòng từ vô lượng đối với tất cả chúng sanh, như vị thầy thuốc hay dùng thuốc hay chữa lành những cơn bệnh của thế gian, như gió độc, đàm dãi, đủ các loại bệnh tật, làm cho nhẹ hẳn đi. Đức Như Lai cũng lại như vậy, lành nói thuốc pháp có thể làm cho chúng sanh, phiền não căn bản dứt hẳn, có thể được giải thoát. Rồi những loài hữu tình kia vì không có hạt giống lành và cũng chẳng có sức mạnh; nên chẳng thể sanh ra lớn mạnh; chẳng cầu giải thoát, ba độc gốc bệnh là chỗ ràng buộc. Do vậy người nầy thật khó hóa độ. Cho nên Đức Như Lai với tâm bình đẳng đại bi, chẳng nghĩ đến chuyện oán thân, cho các pháp dược, làm cho lành lại. Vì đó mà nói bố thí, trì giới các hạnh v.v... để mà thọ trì, thâm nhập vào kinh điển.

Lại nữa, ngay cả bản thân người kia, thật là khó đặng, giống như con rùa mù gặp khúc cây nổi, siêng tu thập thiện, cầu lìa khổ ải. Rồi trở lại làm được thân người; nhưng lại không sanh được vào nơi có đạo và các căn chẳng đầy đủ. Hoặc đối với Phật Pháp tâm chẳng vui vẻ. Hoặc khi sanh trở lại chẳng gặp được thế giới có Phật; hoặc do ác nghiệp, thọ các quả báo câm ngọng; miệng chẳng thể tuyên nói chánh pháp của Phật. Đối với công đức của Phật chẳng thể rõ biết. Lại nữa, với các chúng sanh do ngu si che lấp và tà kiến làm mê hoặc tâm, quay lưng lại với bạn lành và phá nát con thuyền chánh pháp. Dọn sạch núi chánh pháp, đốn hết rừng trí tuệ, chạy khỏi thành giải thoát, mở cửa 3 đường ác, chẳng thể rõ biết được lòng tin thanh tịnh; chẳng hay kiến lập được pháp tràng chơn thật, liền vì đốt cháy cung điện ở cõi trời, rồi tích tụ tài sản quý giá của thế gian, tự tạo cho mình giàu có, rồi khởi ra tâm ngã mạn, không trí, ngu si; chẳng lành quan sát, chẳng tu thí huệ, lại chẳng thọ dụng. Vì kia mà keo kiệt giữ gìn. Chẳng rõ được thân nầy do già, bệnh, chết, khổ thường hay theo mình. Khi tạo những nghiệp ác chẳng lo sám hối. Khi còn trai tráng mạnh khỏe thì sức lực đầy đủ, thân hình tráng kiện. Béo mập qua rồi là những sự dơ nhớp; nhưng hay sanh ái nhiễm. Khi đến suy già, thân thể run rẩy, da thịt sần sùi, sanh ra nhiều chấm đen. Môi miệng nứt nẻ, thở vào ra hổn hển, tóc bạc rụng dần, răng long rồi rụng. Thân sinh bệnh nhọt, phá hoại da dẻ, các căn mỏi dần, gân liền co giãn, đầu chân gần nhau, đi bộ khó khăn. Tất cả châu thân, giống như chỉ rối. Ý dục lại đến như hưng phấn lên, ca hát múa xướng, chẳng hề suy nghĩ, những món ăn ngon lại chẳng ăn được. Giả sử muốn uống, cổ lại chẳng trơn. Mắt nhìn chữ nghĩa lại chẳng hiểu rõ. Ý dục có đến, nói chẳng rõ ràng. Hơi thở ra vào, nếu chẳng liên tục, lúc được lúc mất, liền đó thân nhơ, bụng trương phình lên, rên la thảm thiết; chỉ còn xương da, nằm ngồi tại giường. Mặt hiện sắc tái. Sanh ra lo lớn. Lúc ấy có gió liền chạm vào tứ chi, giống như kim châm, đau đớn chẳng thể chịu được. Tất cả Thầy thuốc, bỏ bệnh mà chạy. Nhiều thứ bức bách đốt cháy toàn thân. Tất cả niềm vui tiếc đều dành cho kia. Tất cả của quý, chưa xả bỏ hết, như gặp sấm chớp, phá hoại chẳng còn; chẳng hề hay biết. Tự nhiên cả đời, sát na biến đổi, làm người sợ sệt, cha mẹ vợ con, trong ngoài thân quyến, buồn bã rơi lệ, tâm can đau xót, kêu la liên tục; bỏ đây rồi đi đâu. Trải qua đời khác, chỉ một mình lui tới; giống như thương gia còn trẻ chẳng có bạn hữu nào. Vào nơi tối tăm, thật là nguy hiểm, rơi vào hố sâu, chìm nổi khổ ải, chẳng chỗ nương tựa và không có chỗ để cầu cứu; chẳng có chỗ để nương nhờ. Sứ giả Diệm Ma, Thiên Mẫu đêm đen, giận móc mắt răng, thật là đáng sợ, chửi rủa thậm tệ. Trói lại bỏ đi. Tật ấy như gió, đưa đến Diệm Ma, sanh ra chẳng tôn trọng việc lành; chết lại đọa vào chỗ khổ sở, rất nhiều gươm đao, từ trên rơi xuống, cắt chia thân thể, cắt lìa tay chân, cắt tim cắt lưỡi, máu thịt lẫn lộn, tay chân móng vuốt, chất thành từng khối, chỉ có xương cốt, còn lại chưa tiêu, thọ những khổ lớn, buồn phiền chẳng nguôi, gió nghiệp thổi đến, làm cho dao động, thọ khổ dài lâu, nghiệp hết mới khỏi.

Nếu có những chúng sanh, tin theo lời Phật, vui làm việc lành, lợi ích an lạc tất cả chúng sanh. Tùy đó thuận lợi mà được tốt đẹp. Như gặp lạnh giá cùng với sưởi ấm, như người nóng bức liền gặp mát mẻ. Với kẻ đói khát, lấy nước suối cho. Với kẻ đói khổ, giúp cho đồ ăn. Với kẻ qua sông, nên tạo thuyền bè. Những người không chỗ, cho họ nhà cửa. Với kẻ bần cùng, giúp cho của cải. Với kẻ tranh tụng, khuyên họ hòa thuận. Với người độc hành, vì đó làm bạn. Với người bệnh khổ, chỉ cho thuốc hay và làm cho bệnh lành. Người bị rắn cắn, gia trì thần chú tiêu trừ nọc độc. Với kẻ ngã mạn, hãy dùng kiến trí, để mà hàng phục. Mỗi mỗi đều được an ổn vui vẻ. Nếu được như thế, lợi lạc chúng sanh, hiện tại liền được phước báo như ý và ở đời khác, chỉ có phước nghiệp nầy, làm bạn với mình, làm chỗ trở về, làm chỗ cứu vớt, làm chỗ nương tựa.

Nếu các chúng sanh nghiệp tham tích chứa hơn cả phước điền chẳng thể bố thí, giống như đệ tử Phật là Ưu Ba Ly đến độ người kia, tâm lại chẳng hoan hỷ, chẳng tin về phước bố thí, có thể mang đến niềm vui. Còn chứa nhóm tội ác thì sau sẽ thọ quả luân hồi. Giả sử có được làm người, sanh vào nơi thấp kém. Hoặc nhà giết heo, hay nghề hốt phẩn, làm xe, làm tóc, đánh cá, thợ lò rèn, nông dân, kẻ dệt vải, người hớt tóc, kẻ làm thợ nhuộm, giặt ở những nơi chẳng sạch sẽ gì. Ăn uống nghèo nàn, vì kia làm tôi tớ, tay chân dơ bẩn, nhiều khổ muốn nhiều, chẳng thấy ánh sáng mặt trời. Lại thêm nhiều bệnh khổ sở như: ghẻ lở, bệnh nhọt, bệnh trĩ, ung thư, sốt rét, bệnh lỵ, bệnh cuồng, bệnh hàn... như thế các bệnh, hành hạ thân nầy gầy mòn còm cõi, tay chân cong vẹo, môi miệng khô queo, đầu tóc bù xù, hai mắt chảy ghèn, xuống sắc nhờ người, cởi bỏ áo quần, kéo nhau mà chạy, hoặc hay bỏ đi, lại cũng chẳng biết. Nếu có ngó tới, hình thể lõa lồ, nằm ngồi trên phẩn, giống như tự vui, tự sờ vào tóc, làm chuyện chẳng xấu hổ, nói với người đến thăm, quen tôi để làm gì? Hoặc cầm đồ bể, quăng khắp đầy nhà, được chút đồ ăn dư, dùng để nuôi mạng. Trăm ngàn giòi bọ, tranh nhau xâm chiếm. Trong ngoài dơ nhớp, chúng như kẻ oán, do nhơn chẳng lành mà tập hợp lại. Tự làm việc ác, lại bảo khác làm. Người nầy lại khổ não không biết bao nhiêu mà kể. Cho nên Đức Thế Tôn thường vì lòng đại bi, lân mẫn nhớ nghĩ đến tất cả, khiến cho phát tâm, quyết định hối lỗi, sớm được giải thoát, khỏi những việc sai quấy.

Trong kinh nói rằng: Chỉ có việc làm tu tạo những chánh hạnh thì mới có thể làm cho người ta vui được với quả báo của nhơn thiên. Cho nên Tỳ Kheo! Thọ trì kinh nầy vì người khác mà diễn nói, như thế tu hành, liền làm cho mình và người thành tựu được lọng che của phước đức.

Lúc ấy Đức Thế Tôn ở tại thành Vương Xá thuộc Vườn Trúc Ca Lan Đà thì Đề Bà Đạt Đa cực đại ngu si, dùng tâm độc ác để làm tổn hại Phật Pháp, vì làm cả trăm ngàn chướng ngại khó lường. Thế nhưng chẳng động đến một sợi lông của Phật. Rồi cùng với vua A Xà Thế ra lệnh cho Ngài ra khỏi thành và tuyên bố trong thành ấy chẳng có một người nào được phép đến chỗ Phật, cho đến việc ăn uống hay cúng dường khiến cho Cù Đàm chẳng thể nhận được, thì khiến cho Ngài phải rời bỏ nơi nầy đi đến nước khác. Vua nghe việc nầy rồi lấy làm tin. Lúc ấy ở trong thành kia các vị Ưu Bà Tắc, rõ biết việc nầy rồi liền nói rằng: Khổ thay! Nay nhà vua tại thành Vương Xá chẳng làm chủ được mình. Còn Như Lai là bậc xuất thế, thật là khó gặp, như hoa Ưu Đàm Bát La. Sao Đại Vương lại tin được Thầy tà như vậy, chẳng nghe chúng tôi đến đó cúng dường; chẳng hứa với Như Lai và nghe lời bọn tôi. Tôn Giả A Nan Đà nghe lời nầy rồi, liền đến bạch Phật và Phật bảo rằng: Ta đã rõ biết rồi! Hãy chớ có lo. Ở trong pháp của ta chưa hề có một vị Đệ tử Thanh Văn nào có việc khiếm khuyết, hà huống là thân ta ư! Lúc ấy, Đức Thế Tôn phóng ánh sáng lớn chiếu đến thành Vương Xá, tất cả làm cho thanh tịnh, gặp ánh sáng kia, thân tâm tự nhiên thư thái. Lúc ấy Đế Thích thấy ánh sáng của Phật, dùng thiên nhãn quán sát rõ biết lý do nơi ấy, nên phát dõng mãnh lớn, hiện đại uy đức, vì các Đàn Việt đến đó cúng dường.

Phước Cái Chánh Hạnh Sở Tập Kinh

Hết quyển hai

(Dịch xong quyển nầy ngày 16 tháng 6 năm 2009 tại chùa Viên Giác Hannover, Đức Quốc)

PHƯỚC CÁI CHÁNH HẠNH SỞ TẬP KINH

Quyển thứ 03

- Long Thọ Bồ Tát biên tập.

- T ây Thiên dịch kinh Tam Tạng Triêu Tán Đại Phu Thí Hồng Lô Khanh Tuyên Phạm Đại Sư Sắc Tử Sa Môn Thần Nhựt Xứng và những vị khác phụng chiếu dịch từ chữ Phạn sang chữ Hán.

- Sa Môn Thích Như Điển - Phương Trượng chùa Viên Giác Hannover, dịch từ chữ Hán sang tiếng Việt vào ngày 16 tháng 6 năm 2009 nhằm ngày 24 tháng 5 năm Kỷ Sửu - Phật lịch 2553.

Lúc ấy vua trời Đế Thích bạch Phật rằng: Kính mong Ngài an trụ nơi thành Vương Xá nầy. Con sẽ cung cấp đồ ăn, thức uống, y phục, đồ nằm, thuốc thang, làm cho chẳng thiếu thốn được.

Phật bảo: Nầy Thiên chủ! Hãy đừng quan tâm về việc nầy! Đã có nhơn dân với tâm thanh tịnh hoặc muốn ở nơi ta mà tạo ra phước nghiệp nầy. Lúc bấy giờ Đế Thích lại bạch Phật rằng: Kính mong Ngài ở nơi nầy an cư 5 mùa hạ, thọ nhận sự cúng dường của con. Sau khi nói như thế rồi, Phật lại bảo hãy ngưng. Đế Thích lại bạch: Con muốn cúng dường 5 ngày. Duy nguyện đại từ thọ nhận sự thỉnh cầu của con. Lúc ấy Đức Thế Tôn đoái nhìn Đế Thích, hiện ra phước lực làm cho vị lai, nhơn lành tiếp tục và mặc nhiên hứa khả. Lúc ấy Đế Thích rõ biết Phật đã nhận lời, tâm rất vui mừng, liền về lại thiên cung, liền triệu tập Thiên Tử làm nghề mộc chuyên môn mà bảo rằng: Khanh nên biết rằng: ta nay muốn nơi thành Vương Xá, ở vườn trúc Ca Lan Đà nên tạo lập một Tịnh Xá lớn đầy đủ 4 việc để cúng dường Đức Như Lai và đệ tử của Ngài. Ngươi hãy mang đến đó những loại châu báu, vàng bạc, lưu ly, san hô, hổ phách, pha lê và những loại ngọc xanh quý giá v.v... đến nơi kia để tạo ra một đại điện thanh tịnh thù thắng, giống như trên trời, chẳng hề có khác và các Thiên Tử hãy gia công toàn ý cho việc nầy. Tạo lập cung điện, lan can trụ chống, cửa tường cột kèo v.v... tất cả đều làm bằng đồ quý giá. Khoảng giữa thật trang nghiêm như có ngàn mặt trời chiếu sáng, lại chiếu sáng hơn khi có những đồ trang sức trân quý như bông vàng lấp lánh, đầy dẫy khắp nơi. Đốt những hương báu, rải toàn hoa quý, hương thơm đầy khắp, chẳng nơi nào chẳng có. Lại nữa, hãy tạo dựng những lầu các và cửa ngõ cho thật đẹp đẽ, làm toàn bằng trăm loại quý giá để trang hoàng. Các Ma Ni đẹp, nên tạo cho phòng ốc và những cây trụ quý kia mỗi mỗi đều dùng bằng các loại báu như Kim Cang để dựng nên. Vô số bao lam, sạch láng chẳng dơ, lơ lửng trên không như trăm ngàn mặt trăng. Lại nữa, cột bằng đồng vàng làm 3 chân sàn, những y phục đẹp đẽ cõi Trời đem trang trí lên đó. Trên ấy lại khắc hình những thiên nữ đẹp đẽ dung nhan đoan chánh như có thể đến đi, tay cầm hoa sen mà dâng hiến lên, toàn bằng pha lê quý giá trải khắp mặt đất. Có ao quý báu, hoa sen đẹp đẽ, lá toàn bằng vàng, cọng sen màu xanh, vô số thiên nữ, đứng ở trong ấy, trỗi lên những âm nhạc để cúng dường. Cùng giơ cao lên những tràng phan, qua lại trên không, xa gần đều thấy. Có những lực sĩ, giữ gìn cửa ngõ, cầm gậy màu xanh, dang hàng trái phải. Nơi nơi đều trồng hoa Mạn Đà La; hoa Long Tự Tại. Trổ lá tốt tươi, hoa rơi đầy đất. Các lá giao nhau, lúc gió hương bay, có các Thiên Tử, hình thể đẹp đẽ, nhan sắc tuyệt vời, xuống chơi nơi ấy. Lại nữa, Thiên nữ đẹp đẽ khó sánh, từng bước nhẹ nhàng, nghe chim hòa tấu. Các Dược Xoa nữ, vui dạo trong rừng, mắt đẹp tròn đầy, mang đầy hoa hương. Có các Long Tượng, đi bộ trong rừng, lấy vòi quấn cây, ôm chuyền làm vui. Cùng các loài chim, có cánh 5 màu. Kỳ dị riêng mình, các hoa nở đẹp. Lại có lồng vàng để chim oanh vũ, tiếng hay trong suốt ở. Lưỡi ấy như sáo, lại có nước sông, mát lạnh dễ chịu, chảy tạo thành tiếng, nhái rùa đầy khắp. Lại có hồ lớn trong mát vây quanh toàn đồ thất bảo, làm chung quanh bờ. Nước đầy cả ao, trong suốt chẳng dơ. Hoa Ưu Bát La, hoa Cô Ma Ni nở đầy trong đó, màu sắc khác nhau, chim chóc đầy dẫy bay liệng trong ấy. Lại có loài cá, bơi lội qua lại, nổi lên trên sóng, bồ câu cũng có cùng với chim nước, chim hạc chim công đều cất tiếng hát. Người nghe làm vui. Bốn bên bờ hồ có cây Kiếp Ba mềm mại buông xả xuống nước, sanh ra gió mát mẻ, các hoa trồng đầy, trang hoàng đây đó, cành lá rậm rạp, hương bay nghe xa. Loài ong lại đến, tranh nhau hút nhụy, phát ra tiếng nhỏ, giống như ca vịnh. Lại có sông vàng, chung quanh vây bọc, nước chảy khắp vườn, đầy đủ chẳng dứt. Lúc ấy con người liền hô lên rằng: Thân quyến bạn bè cùng đến để xem. Có các bộ tộc, giàu có trang nghiêm, hình thù đẹp đẽ, mang cầm tràng phan và các nhạc khí, cùng với đồ ăn, mang đến để xem, tâm chẳng buông bỏ. Đất nầy mềm mại như vải Đẩu La, đến lui qua lại, chân chẳng mệt nhọc. Như vậy vườn rừng ấy đẹp đẽ vô cùng, ao nước trong mát, ngoài cõi trời ra, chẳng đâu có được.

Lúc bấy giờ, những Thiên Tử làm thợ đã làm xong tất cả và trở về Thiên cung, đến trước Đế Thích thưa, và khi nói xong, tâm lại hoan hỷ, được điều chưa từng có, liền cùng với vô lượng trăm ngàn Thiên tử trước sau vây quanh, tạo các âm nhạc, thổi sáo, đánh tiêu, tỳ bà trống nhỏ, cùng lúc hòa tấu, từ không trung lại. Lúc ấy Thiên chủ, thân đầy ánh sáng chiếu đến núi sông, tất cả sáng chói, đội mũ Ma Ni đầy đồ trân bảo, ánh sáng rực rỡ như mặt trời sáng. Mặt mày rạng rỡ, trán rộng và cao, mắt đẹp mày dài mũi cao và ngay, má đẹp và trắng, hồng hào khó sánh, tai đeo đồ quý, toàn đồ anh lạc. Vòng tay đeo xuyến, các loại quý giá, nhấp nháy chiếu sáng, giống như mặt trăng, hình nghi đẹp đẽ, thường như người lớn, đầy đủ sung mãn, mỗi mỗi đều như hoa hương Khô Ma và các mùi hương của Đa Ma Bạc Chiên Đàn, lấy đó xoa thân, mềm mại sáng láng, tay chân tròn đầy, giống như lá đồng, phát ra lời nói, xa có thể nghe được, như tiếng ca lăng. Người nghe chẳng lo. Lại nữa trên đầu lại có những búi tóc đẹp lạ toàn bằng sắc vàng, lấy đó mà tô điểm. Các loại trân bảo quý báu ấy hay mang theo người. Giữa các vật quý ấy tạo ra ánh sáng lạ giống như các hoa trang sức đẹp đẽ mang theo nơi thân ở trên cõi trời, chung quanh đẹp đẽ, đi đứng ngay thẳng giống như voi chúa, đến lui đẹp mắt. Chẳng cần kẻ giúp. Lúc ấy nhơn dân, chiêm ngưỡng phụng trì. Kẻ hay sân si, liền sanh hoan hỷ. Nếu kẻ oán hại, liền phát tâm từ. Kẻ hay mê ngủ, liền được sáng suốt. Lúc ấy Thiên chủ đến vườn nầy rồi, xem khắp việc làm đều được như ý, vui mừng khó tả và sắc phong vườn cũ là Ca Lan Đà thành vườn Hoan Hỷ. Vì có nhiều cành cây đẹp đẽ tỏa rộng trên đất. Lại nữa, ở trên tòa cao làm bằng vàng bạc, trân châu ma ni, đế thanh lưu ly và đồ báu Mạt La Ca, thỉnh Đức Thế Tôn an tọa trên đó; đồ quý vây quanh, rồi dùng châu nầy với 5 màu sắc làm chỗ cho chúng và bảo các Tỳ Kheo rằng: Các ngươi nên ngồi. Lúc bấy giờ Thiên chủ chắp tay cung kính tôn trọng tán thán, đảnh lễ dưới chân Phật rồi bày ra các bánh trái mỹ vị của cõi Trời. Lúc ấy Đức Như Lai dang cánh tay sắc vàng ra như vòi của voi chúa để nhận lấy đồ ăn nầy. Ăn rồi để bát xuống, rửa tay và ngồi ngay thẳng, tịch nhiên thanh tịnh. Lúc ấy vị Thiên chủ kia cùng với quyến thuộc sanh tâm hy hữu vui vẻ nghe pháp. Từ chỗ ngồi đến tòa kia chuyên chú yên lặng. Lúc bấy giờ Đức Thế Tôn dùng phương tiện lớn vì chúng mà nói pháp, tán thán những việc bố thí và chỉ bày những việc lợi ích an vui, làm cho sanh ra tín giải và như thế cúng dường. Trải qua 4 ngày, lúc ấy vua A Xà Thế nghe được việc nầy rồi liền lên trên lầu gác của cung điện mình nhìn kỹ nghe ngóng quan sát, thấy Đức Thế Tôn và các Đệ tử tại vườn Trúc Lâm an vui tịch tĩnh, thiết lễ cúng dường, làm Phật sự lớn. Lúc ấy Đức Vua tâm sanh giác ngộ, hối quá và tự trách rằng: Ta quá ngu si, vô trí dua ngoa, tạo tội thật lớn như núi Tu Di. Bây giờ Đức Thế Tôn xuất hiện nơi đời, đầy đủ công đức thanh tịnh to lớn mà ta chẳng thể tin thọ lời dạy dỗ và sám hối sao! Do nghiệp duyên nầy tất đọa vào nơi khổ sở. Các vị Thiên tử kia còn bỏ niềm vui nơi cõi trời để đến nơi Phật. Còn chúng ta vì sao mà chẳng cùng làm việc lành ấy. Khi nói xong rồi liền lên xe báu đến trước nơi Phật, đầu mặt lễ chân Ngài, tâm còn ưu não, khóc lóc thảm thương, hối lỗi việc trước. Lúc bấy giờ, những nam nữ tín đồ thanh tịnh ở thành Vương Xá đồng cao tiếng xướng lên rằng: Lành thay quốc vương! Ở trong Phật Pháp được giác ngộ lớn, chúng tôi cũng được lợi lạc. Lúc ấy Quốc vương rung chuông làm lệnh triệu tập tất cả Đại Thần, nhơn dân và các quyến thuộc mà cáo bạch rằng: Phật ta ra đời, khó được khó gặp, bây giờ thấy được; nên phát tâm lành cúng dường cung kính, vui nghe chánh pháp. Liền lấy hoa hương đèn nến, hương thơm, hương bột và các loài hoa, mặc đồ quý giá, đủ loại trang nghiêm để đến cúng dường. Khi làm việc ấy rồi, tâm rất hoan hỷ. Lúc bấy giờ Đức Như Lai dùng tiếng Phạm âm vì những người đến nghe mà khai thị diễn thuyết về khổ, tập, diệt, đạo, bốn pháp chơn lý. Vô lượng trời người nghe pháp rõ biết, thấy được chơn thật. Lúc bấy giờ Đức Thế Tôn hỏi các vị Tỳ Kheo rằng: Các ngươi thấy chư thiên và loài người, đối ở trước ta đã rộng rãi bố thí cúng dường chăng? Lúc ấy các vị Tỳ Kheo chắp tay cao lên, vui chưa từng có, thưa rằng: Tất nhiên chúng con đã thấy. Phật bảo: Ở trong pháp của ta nếu có người tâm thanh tịnh, với phước nghiệp kia mà người sanh tùy hỷ thì nên biết rằng người ấy sẽ được tâm chẳng hoại, đầy đủ mắt trí thanh tịnh.

Nầy các Tỳ Kheo! Ta nhớ lại về xưa trong vô lượng kiếp của cuộc sống, có Phật ra đời tên là Bảo Sơn Như Lai Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn, ở đời thuyết pháp làm lợi lạc cho chúng sanh. Lúc bấy giờ có một vị Vua thỉnh Đức Như Lai kia và các vị Đệ Tử đến vương cung qua hạ 3 tháng và cung kính cúng dường đủ loại y phục và đồ ăn uống. Qua thời kỳ ấy thì nhân dân đến nơi Đức Phật và thỉnh Phật để được thiết lễ cúng dường trong 5 năm. Tất cả đều đầy đủ tốt đẹp, chẳng có gì thiếu sót. Nầy các Tỳ Kheo! Ý của các ông như thế nào? Ngày xưa vị Vua ấy cúng dường Đức Phật kia chính là thân ta ngày nay. Do trồng cái nhơn sâu dày ấy mà nay mới được thành thục, được chư thiên, loài người cúng dường. Nhơn thuộc về xưa và quả ở đời nầy chẳng sai một mảy lông. Do cái nhơn mà cảm cái quả. Quả ấy giống như nhơn nầy. Đối với việc nầy nên rõ biết, để trừ những lưới nghi. Thiện ác nghiệp báo quyết định chẳng hư dối, giống như nước đổ từ trên cao xuống, lực ấy chẳng thể ngăn lại được. Nghiệp lực kia cũng vậy. Cho nên mỗi mỗi đến quả báo trở lại việc nầy. Cảnh giới của đất, nước, lửa, gió và các uẩn xứ đều tự tạo ra nguyên nhơn của phước báo và dĩ nhiên sẽ thọ được quả vui. Lúc bấy giờ Đức Thế Tôn nói bài kệ rằng:

Trải qua trăm ngàn kiếp

Nghiệp kia chẳng thể hoại

Lúc nhơn duyên hòa hợp

Quả báo tất nhiên thọ.

Nầy các Tỳ Kheo! Đây gọi là Phước Cái Chánh Hạnh. Các ngươi nên thọ trì, siêng tu trì giới cùng với thiền định, thọ dụng phước cái sẽ lìa được nhiệt não.

Nghĩa nầy đã lược nói rõ như trước Phật đã nói, và khi kết tập khế kinh thì đây là hình tướng ban đầu và cũng là kinh làm đầu. Mục tiêu như vậy tôi đã nghe qua và do duyên cớ gì mà gọi là như thế?

Như Phật đã nói chẳng có gì khác.

Còn gọi ta đây là ai?

Đây dùng để chỉ cho thân trong hiện tại, thuận theo với thế tục.

Còn nghe ấy là nghĩa gì ?

Nghĩa là lỗ tai ấy có nhận định, rõ biết hiện tiền hoặc câu văn hoặc ý nghĩa, lìa khỏi sự tăng giảm, khuynh đảo mất mát. Kết tập lần đầu tiên, đó là kinh Phạm Võng. Lúc bấy giờ khi chúng tập họp lại gồm các bậc Đại A La Hán có đến 499 vị, duy trừ Ngài A Nan còn ở chỗ chưa chứng, đã cùng với tất cả trời rồng quỷ thần lần đầu tiên nghe xướng lên: "Như thị ngã văn". Khi âm thanh ấy cất lên buồn thảm rơi lệ, chẳng thể tự thắng mình được. Vì ngày xưa chúng ta gần gũi nhìn thấy Đức Thế Tôn đầy đủ thập lực, bốn vô sở úy, dùng Phạm âm ấy để vì chúng mà thuyết pháp. Còn ngày nay khi xưng là ta ấy, lúc nghe rõ biết vô thường, lực chẳng đầy đủ. Lúc đó trong chúng hội kia, tất cả đều được giác ngộ, lìa ba độc dơ uế. An trụ nơi chánh niệm, giữ gìn chẳng quên.

Còn "một" là nghĩa như thế nào?

Đó là số đếm bắt đầu. Nghĩa là một lần các bậc Thánh sanh ra; một lần lìa khỏi pháp; một lần đi đến chỗ dừng lại; một hạnh thanh tịnh; một tiếng giải thoát. Tất cả đều giống nhau.

Còn "lúc" nghĩa là gì?

Đó là nương vào thế tục để gọi. Sau khi nói kinh xong, mọi người hoan hỷ vui mừng; nên đây gọi là "một lúc".

Đức Như Lai thuyết pháp như mặt trời chiếu nơi thế gian, phá 3 cõi u tối, làm cho lìa khỏi. Còn các ma ngoại đạo thì hủy báng chánh pháp. Trong lúc ấy Phật hiển hiện pháp sâu xa khó có khó gặp khiến hàng phục được kia.

Còn Bạt Già Phạm nghĩa là gì ?

Nghĩa là tên nghe đầy đủ, thù thắng, rộng lớn. Trong đời và kể cả xuất thế không có gì để sánh được, cứu cánh qua khỏi cảnh giới của luân hồi; được thọ nhận sự cúng dường của trời người.

Còn Xá Vệ Thành nghĩa là gì?

Đó là những đồ tốt đẹp; những kẻ có học nam và những người tín nữ thanh tịnh; những nhà giàu có, thọ dụng của cải.

Còn "trụ" nghĩa là gì?

Đó nghĩa là dừng lại sự du hóa, lìa khỏi sự suy nghĩ về xa hay gần, tùy ý mà đến.

Phước Cái Chánh Hạnh Sở Tập Kinh

Hết quyển ba

(Dịch xong quyển 3 vào ngày 17 tháng 6 năm 2009

tại chùa Viên Giác Hannover - Đức Quốc)

PHƯỚC CÁI CHÁNH HẠNH SỞ TẬP KINH

Quyển thứ 04

Quyển thứ 0 4

- Long Thọ Bồ Tát biên tập.

- Tây Thiên dịch kinh Tam Tạng Triêu Tán Đại Phu Thí Hồng Lô Khanh Tuyên Phạm Đại Sư Sắc Tử Sa Môn Thần Nhựt Xứng và những vị khác phụng chiếu dịch từ chữ Phạn sang chữ Hán.

- Sa Môn Thích Như Điển - Phương Trượng chùa Viên Giác Hannover - Đức Quốc, dịch từ chữ Hán sang tiếng Việt vào ngày 17 tháng 6 năm 2009 tại chùa Viên Giác Hannover Đức Quốc nhằm mùa An Cư Kiết Hạ năm 2009 - Phật lịch 2553.

Vì sao lại có tên là Kỳ Đà Lâm?

Ngày xưa vua Thắng Quân chiến đấu với nước láng giềng thắng trận; nên lúc bấy giờ sanh ra Thái Tử, vì sự chiến thắng ấy mà đặt nên tên ấy vậy. Vườn kia cũng thuộc ý nghĩa nầy; nên gọi là Rừng Kỳ Đà. Đẹp đẽ tự tại, vô lượng trang nghiêm. Tất cả nhơn dân thấy đều hoan hỷ. Ở trong vườn nầy có rất nhiều nhơn tài sống ở đó và giữ gìn. Vì nơi nầy là chỗ vui chơi; nên vườn nầy trù phú, cành lá che phủ, yên lặng bao phủ; ít ánh sáng vào. Mùa hạ mát mẻ; mùa đông chẳng có gió nhiều. Mưa chẳng sanh sình lầy; hoa quả kỳ lạ, nở khắp đó đây. Cành cây đẹp đẽ, che phủ khắp nơi. Có nhiều người canh gác; chẳng nghe đến trộm cướp. Đất ấy đẹp lạ, ai cũng vui thích vườn nầy.

Sao gọi tên là Cấp Cô Độc?

Đối với người không quen biết cũng thí cho đồ ăn uống và chu cấp đầy đủ. Trong tạng Tỳ Nại Gia có nói rõ về việc nầy. Do Trưởng Giả có căn lành lớn ở đời trước; nên muốn thỉnh Đức Thế Tôn để cung kính cúng dường. Trước đó tạo lập Tăng Xá cho Đức Như Lai; nên ông đã mang đến một trăm ngàn Cu Ti hộp đựng vàng ròng thật là giá trị đến nơi Thái Tử để mua lại đất nầy. Liền làm theo ý muốn và triệu tập tất cả những thợ khéo ở các nơi để tạo dựng nên những cung điện và lầu các; phòng ốc; cửa ngõ; suối tắm, ao hồ đủ loại trang nghiêm. Tất cả đều đầy đủ. Chung quanh có tường rào bao bọc. Sau đó Trưởng Giả đến thành Vương Xá đảnh lễ dưới chân Phật mà tác bạch rằng: Con nay thỉnh Phật đến thành Xá Vệ. Duy nguyện Đức Như Lai từ bi thương xót cho. Đất già lam kia rộng rãi thanh tịnh. Ngài cùng với các Đệ Tử qua đó cư ngụ. Sau khi Trưởng Giả bạch rồi lui ra.

Lúc ấy tại thành Vương Xá cũng có một vị Trưởng Giả tên là Thiện Tịnh bạch với Đức Thế Tôn rằng: Chẳng nên qua đó, con sẽ vì Phật tạo lập Tịnh Xá. Phật bảo hãy dừng và lúc ấy Phật đi đến thành Xá Vệ. Vì Trưởng Giả đã tạo nên chốn Già Lam để phụng cúng Như Lai; nên Đức Phật thương ông mà nhận lấy. Lại nữa, vì tán thán địa phương kia là tốt đẹp bực nhất, an ổn đệ nhất; nên chư Phật trong quá khứ cũng đã ở nơi đất nầy để làm lợi ích và an lạc cho tất cả chúng sanh. Người ấy đối với các Phật đời trước đã sâu trồng gốc đức và do nguyện lực ấy ngày xưa; nên bây giờ mới được như vậy. Lúc ấy có một ngoại đạo tên là Ma Đa Khanh Trí Na ở tại một am cỏ tu tập khổ hạnh, và đối với người đời và chúng sanh, nói là bậc luận sư trí huệ. Cái gì cũng rõ biết và bảo rằng: Vườn Kỳ Đà ấy quá sức tốt đẹp, thật là tráng lệ. Vì sao Đức Thế Tôn cùng các vị Tỳ Kheo có thể thọ dụng được. Đức Phật rõ biết điều nầy rồi, mới dùng phương tiện, thương xót điều kia mà nói rằng: Ta và các đệ tử của ta đã diệt hết các khổ, lành được xuất thế với tạng của kinh, luật, luận và đoạn trừ phiền não. Rồi Đức Thế Tôn vì ngoại đạo ấy mà nói kệ rằng:

Ngươi tuy như rồng lớn

Nhưng vì nhiễm tham nặng

Cả được, không hai loại

Đều do chỗ người động

Thân nếu có các bệnh

Ruồi bay liền theo đó

Rốt cũng trong ba cõi

Như trùng trong đống phân.

Sau khi ngoại đạo nghe Phật nói như thế rồi tâm sanh rõ biết và nói bài kệ tán thán Phật:

Như Lai bậc xuất thế

Trí huệ phá tối tăm

Huống gì tôi trí kém

Sao mà rõ hết được

Giả như trong nhiều kiếp

Có cả trăm ngàn lưỡi

Xưng tán công đức Phật

Ít thể hết được vậy

Phật vì cả trời người

Rõ các hạnh chúng sanh

Ở trong bốn oai nghi

Chỉ lợi lạc quần sanh.

Lúc ấy nơi thành Xá Vệ có nhiều ngoại đạo cùng với các Bà La Môn gồm những bậc thông tuệ, nghe Phật đến đây nên có ý đến để cật vấn gây khó khăn. Đức Như Lai phương tiện tùy nghi mà nói. Như tiếng Sư Tử làm cho muông thú đều sợ hãi, tất cả đều rõ biết, lìa bỏ những si ám. Lúc ấy có một bực trí tên là Bà Hộ La nghe tán thán cái đức của Phật mà nói kệ rằng:

Đại Bi đấng vô thượng

Chuyên tu làm lợi người

Chẳng cần đời ca tụng

Như tăng trưởng tài lợi

Đầu, giáng sanh cung vua

Sau thăm bốn cửa thành

Thấy suy nghĩ lo rầu

Đều vì độ chúng sanh.

Lúc bấy giờ lại có một Đồng Tử tên là Diệu Tý lại nói kệ để tán thán Phật:

Bậc Mâu Ni Thế Tôn

Lành nói những pháp yếu

Lìa khỏi những giả dối

Người nghe đều lợi ích

Chư Thiên và người đời

Đều cung kính cúng dường

Quy mạng bậc Thập Lực

Duy nguyện nhiếp thọ cho.

Ở nơi rừng Kỳ Đà nầy có vườn Cấp Cô Độc là do 5 loại nguyên nhơn gồm toàn chuyện vui thích. Thứ nhất là thành nầy ở giữa, to lớn rộng rãi. Thứ hai là các Thầy Tỳ Kheo đi khất thực chẳng xa. Thứ ba là yên lặng, lìa nơi ồn ào. Thứ tư là trong sạch, không có muỗi mòng. Thứ năm là nhiều người lành đến dạo chơi trong đó. Cho nên Đức Thế Tôn vui vẻ ở nơi nầy. Ở như bậc thật trí. Lìa xa những việc xấu. Tất cả những công đức đều nương vào đó mà hiển bày. Đầy đủ thập lực, phước trí trang nghiêm. Vì thế gian mà làm bậc đạo sư đệ nhất. Cho nên hay thành thục chúng sanh với căn lành; giống như hoa sen ra khỏi bùn nhơ. Tự lợi, lợi tha; đều được viên mãn.

Lúc bấy giờ vua Thắng Quân cùng với nhơn dân và ngoại đạo, Bà La Môn v.v... tất cả đều đến nơi Kỳ Viên Tịnh Xá. Chắp tay chí tâm đảnh lễ dưới chân Phật. Lúc ấy Đức Thế Tôn lân mẫn lắng nghe mọi phía, phá trừ những thấy nghe khác nhau, làm cho họ sanh được lòng tin. Do cái nhơn chẳng lành nên bị rơi vào ngũ thú và bây giờ sẽ nương vào chánh pháp để cầu ra khỏi. Ngài đã vì họ nói về 6 pháp chuyên tâm. Nầy các Thiện Nam Tử ! Ở trong pháp của ta nên tin tưởng thọ nhận và sám hối, đầy đủ chánh kiến thì đây gọi là niệm Phật (nhớ nghĩ đến Phật). Nếu rộng vui theo chánh pháp và như lý mà suy nghĩ thì đây gọi là niệm Pháp (nhớ nghĩ đến Pháp). Đối với các vị Tỳ Kheo thường sanh sự tôn trọng và nhớ nghĩ như là Thiện Tri Thức thì đây gọi là niệm Tăng. Đối với các pháp lành, vui nghe và giữ gìn, đầy đủ uy nghi. Đây gọi là niệm giới. Thường đối với việc ăn uống, cúng Phật cùng chư Tăng và ở trong cái nhơn như vậy, gọi đây là niệm thí. Thường hoan hỷ lễ kính chư Đại Bồ Tát, tùy thuận theo lời Phật dạy thì đây gọi là niệm hiền thánh.

Nếu chúng sanh nào y vào lời Phật dạy ở nơi chánh tư duy, tức liền trừ được sự nghi hoặc. Nương dừng nơi chánh niệm thì sẽ không có tán loạn. Đây được gọi là lục niệm, sẽ phát sanh ra những việc lành.

Còn Tỳ Kheo nghĩa là gì? - Nghĩa là hay đoạn trừ những phiền não. Rõ biết sanh, lão, bệnh, tử khổ trong thế gian cùng ưu bi khổ não; chấp vào 5 uẩn là khổ, cầu không được cũng khổ, ái biệt ly khổ, oán tắn hội khổ. Các khổ như vậy đều đã tận diệt. Ở đây muốn làm sáng thêm 5 thủ uẩn khổ của thế gian; nên nói như vậy.

Sao gọi là sanh? - Như Đức Thế tôn đã dạy: Các chúng hữu tình tạo ra đủ loại hành vi rồi chiêu cảm đến mạng căn, uẩn, xứ, giới v.v... Cứ thế lần lượt biến đổi, năm căn phát sanh. Khi 5 căn sanh rồi thì chúng lại phân chia ra để sanh thêm nữa. Từ đó tăng trưởng mãi, hình sắc đầy đủ. Thì đây gọi là sanh.

Sao gọi là già? - Như Đức Thế Tôn đã dạy: Các hành uẩn hoại dần, các căn khô teo, thân hình tiều tụy, da thịt nhăn teo, sần sùi rồi sanh ra nhiều tàn nhang. Cử chỉ chậm chạp, đi đứng cần gậy, mệt mỏi vô chừng, cần người giúp đỡ. Đây chính là tướng già. Trong 2 loại nầy; một là chính người đó phải rõ biết và 2 là chẳng có nơi để cậy nhờ. Đây được gọi là già.

Còn bệnh nghĩa là gì? - Đức Thế Tôn dạy rằng: Tứ đại tăng giảm, các tế bào chẳng điều hòa, giống như con rắn độc, sanh ra nhiều khổ não. Ở đây có 2 loại. Một là ở bên trong phát khởi ra và hai là bên ngoài duyên theo đó để làm tổn hoại. Lại cũng có 3 loại; một là do nghiệp báo chiêu cảm; hai là nạn khổ xâm nhập; ba là bị kẻ khác trù ếm. Nếu phân biệt tường tận thì có rất nhiều loại. Như gió độc, đàm dãi, ghẻ lở, ung thư, hơi nóng, nhiệt độc, gầy gò, đau đớn v.v... Đây gọi là bệnh.

Còn chết nghĩa là sao? - Như Đức Thế Tôn dạy: Nghĩa là các loài hữu tình tất cả đều xả bỏ từng phần giống nhau. Các uẩn, tan, loạn; hơi ấm mất dần, mệnh căn đoạn diệt. Đây là hai loại. Một là tự thấy đã đến thời chấm dứt; hai là đến viếng. Phần đầu lại có 3. Nghĩa là mạng căn tuy hết; nhưng mà phước nầy chưa hết; hoặc là phước tuy hết mà mệnh nầy chưa hết. Hoặc mệnh và phước đồng thời hết cùng một lúc. Phần thứ 2 đến viếng cũng có 3 loại. Một là tự đến; hai là đến kia và 3 là tự mình và kia gặp nhau. Lại cũng có 3 loại khác nữa. Một là phóng dật; hai là hủy giới; ba là phước báo đã hết. Do sự buông lung nầy; nên đoạn trừ huệ mệnh. Do sự hủy giới; cho nên phá các oai nghi. Do phước báo đã tận; cho nên trong ngoài quyến thuộc bao vây sầu luyến; chẳng thể xả bỏ để đi. Đây gọi là chết.

Còn ưu nghĩa là gì? - Nội tâm sầu cảm; như lửa bức thiết; lại như mặt trời đốt; như nước đun sôi. Đây gọi là ưu.

Còn bi nghĩa là sao? - Nghĩa là khóc lóc chảy nước mắt, khó thốt ra lời. Cũng giống như con thảo nhớ đến từ phụ, cùng với thân thuộc, tất cả đều như nhau, ý chẳng được an tịnh. Đây gọi là buồn.

Còn khổ ấy nghĩa là gì? - Nó đắng chát như trà độc. Ngược lại với vui; cùng với 5 thức của thân tương ưng nhận chịu. Đây gọi là khổ.

Thế nào là não? - Giống như cây khô, lửa cháy bên trong, làm cho các loài hữu tình kia phiền oán lo sầu, lại cùng với ý thức nơi thân tương ưng nhận vào. Đây gọi là não.

Sao gọi là cầu bất đắc khổ? - Nghĩa là đối với những việc mong muốn cầu khẩn chưa được như ý; nên tâm sanh mệt mỏi, như thợ làm gốm; tâm nầy tùy theo đó mà chuyển.

Thế nào gọi là ái biệt ly khổ? - Đối với cảnh vui lấy đó làm quyến thuộc. Với các sắc tướng hay thay đổi trong sát na.

Thế nào gọi là oán tắn hội khổ? - Nghĩa là tất cả mọi việc không giống như người mong muốn, hay phát sanh ra chuyện tệ hại và thường hay gặp trái ngược lại. Ở trong nầy nói rằng do sanh ra lần lượt rồi tìm kiếm đến nhau. Tất cả đều nóng nảy, như nai trong đồng cỏ bị lửa vây cháy chẳng thể tự mình ra, tất nhiên bị thiêu đốt. Chỉ trừ Đức Như Lai lúc mới giáng sanh đã tăng trưởng pháp lành; tịch tịnh an ổn, thể tánh tự nhiên, lìa những nhiệt não. Như trong khế kinh có kệ rằng:

Chư Phật ra đời vui

Diễn thuyết chánh pháp vui

Chúng tăng hòa hợp vui

Khiến tu các phạm hạnh

Nếu Phật chẳng ở đời

Ba cõi vui sao được

Do Phật đã xuất hiện

Chúng ta được an ổn.

Do các loài hữu tình chủng tử chẳng lành; nên đây là nguyên nhơn mà hay sanh trưởng vào cảnh giới khổ. Thường vì khổ mà ba độc như lửa thiêu đốt và thế gian kia giàu có các loại, như thường nghe Ngài dạy, rõ biết lý do gì mà bị sa vào loài thú hay những đường ác, đá sỏi dội đến, thọ các khổ tai; đói khát khó nói, không chỗ quay về. Như vậy các loài hữu tình đời trước đã nghèo căn bản làm lành; cho nên bị chìm đắm trong đường ác, luân chuyển vô cùng. Như kẻ phường chèo, hình tướng kỳ dị, giả sử làm người, sanh vào nhà nghèo khó. Ở nơi thai mẹ, thọ nhiều loại khổ não.

Những loài hữu tình ở trong thai tạng như thế nào? - Thọ rất nhiều khổ não như Đức Thế Tôn đã dạy. Khi mới kết thành sự sống thì tinh huyết cha mẹ, hai loại đỏ trắng bất tịnh làm duyên, dần dần tăng trưởng thành hình hài nầy. Khi ở trong thai tạng trên dưới chèn ép. Nơi ấy toàn là hôi thối dơ dáy. Khi mẹ ăn no hay mẹ đói khát, thân hình lay động hay nhiễm các việc cũng đều thọ khổ. Lại nữa, khi sanh ra từ nơi thai mẹ, chẳng vui để ở; khởi lên sự suy nghĩ bất tịnh rồi quay đầu xuống cửa mình; hai tay chống đỡ cho thân, thọ tất cả sự khổ, thật là khó nhọc. Khi đứa bé kia sanh ra do đói khát mà phát ra tiếng khóc la, hướng về mẹ để tìm sữa. Lại nữa, sữa nầy từ máu huyết mà thành. Nếu ăn uống chẳng đủ thì cũng khổ sở. Dần dần đứa bé biết nằm, rồi lúc vui cười; có lúc bị té. Đây gọi là sau khi sanh ra thọ những sự khổ. Tất cả người trong thế gian đều như thế cả. Lại nữa, loài hữu tình kia năm tháng lớn dần, sắc lực sung mãn, buông lung kiêu mạn, mỗi mỗi tìm kiếm ngũ dục trần cảnh. Do nhiễm ấy mà bị đắm trước chẳng thể xả bỏ và gánh vác lấy tình thức ấy mãi đến chỗ chết.

Vì sao suy lão mà bị khổ? - Hình sắc gầy mòn, mặt mày teo lại, răng long, tóc bạc, vai, tay, bụng, ngực, hông tất cả đều hiện ra xương cốt. Hơi nóng bớt dần, uống ăn ít đi. Giống như các loài bay nhảy bị nhốt ở trong lồng. Ngày càng tiêu mòn, chỉ còn lại xương, lông. Buổi sáng còn đó; nhưng chiều lại mất đi. Đầu tiên thì muốn làm việc bố thí; nhưng sau đó lại giãi đãi, thối tâm. Nói năng như trẻ thơ, chẳng có chừng mực. Hoặc suốt cả ngày, miệng chẳng muốn nói. Suốt cả đêm trường chỉ biết có ngủ. Ngủ rồi chẳng rời khỏi giường, ho hen không chừng; muốn nói cũng thật là khó khăn. Khi nói lại chẳng rõ ràng. Như người đi xa, chẳng muốn ở lâu. Các việc đã làm, khó mà vừa ý. Việc nhỏ cũng chẳng vừa ý; nên sanh sầu muộn. Người quen an ủi, cũng tạm vừa lòng. Tự thấy xung quanh, chẳng làm được gì. Các việc vui vẻ, chỉ nghe qua tai; ý muốn đi chơi; nhưng chẳng thể chiều theo ý. Phải nhờ đến gậy để làm bạn mình. Vì sợ người nữ, thấy đó mà cười. Nhơn vì nhớ lại ngày xưa tất cả đều tốt. Rồi thọ những dục lạc ở đời mà trong sát na đã biến hiện như thế. Ở nơi sâu thẳm cũng hối tiếc; nhưng xa rồi còn gì nữa. Đây được gọi là những hành tướng của sự lo buồn về già suy.

Còn bệnh khổ thì gây ra sự khổ sở nào? - Nghĩa là những kẻ ngu phu khi còn thanh niên trai trẻ thì buông lung mất sức, dần dần sức kém, tạo ra tật bệnh; các khổ hiện đến. Người lành thấy thế liền sanh thương xót nói lời tốt đẹp để khuyên lơn, khiến cho phát lồ sám hối. Nghe rồi lo ngại, sợ đọa vào đường ác. Hình hài đẹp đẽ; nhưng bệnh khổ cũng xâm nhập cướp đoạt. Những món ăn uống ngon ngọt chẳng thể thấm môi. Duy chỗ giàu có vẫn còn tham lam. Trong đời người trí, thường tự tỉnh thức. Rõ biết bệnh khổ, chẳng hề yêu mến. Như sương hại mầm, làm hại tươi tốt. Như rùa ở đất, thường nhớ đến nước. Như đêm sáng trăng, không có chỗ nào là ánh sáng chẳng đến. Như người khát nước, rớt xuống giếng khô. Như đèn hết dầu, chẳng thể giữ lâu. Như tường mục nát, chẳng thể bền lâu. Như gã si mê, coi thường kẻ khác. Như bị voi dữ làm hư ao sen. Đây được gọi là những bệnh khổ gây ra chướng hại.

Còn ngu phu nghĩa như thế nào? - Đa phần tham trước, giảm tổn thọ mạng, thiêu hủy căn lành. Vô minh che lấp. Tà mệnh tà cầu, tham lam áo quần và sự ăn mặc của thế gian. Thân lậu, tâm lậu, phá hoại chánh trí; chẳng vui dừng lại nơi núi rừng yên tĩnh; thọ trì đọc tụng kinh điển Đại Thừa. Chẳng hay kiên trì tịnh giới thì làm sao có thể đến bờ giác ngộ. Nếu tâm an tịnh thì bỏ các cách ham muốn. Hoặc những chỗ đã tạo tác trước các việc buông lung. Tất cả đều nên xa lìa, chẳng nhớ tưởng lại. Giống như giận sâu, tâm chẳng an lạc. Như nước mía, chẳng có vị giống với lần đầu. Như đốt cây khô, cháy hết chẳng còn gì. Như vậy nên rõ biết người này chẳng làm vua Diệm Ma La của sự bức thiết được. Lại nữa, các thiên nữ tham lam càng nhiều, tâm hay hờn giận. Vui thì chủ tể, giống như bình rỉ đựng đồ bất tịnh. Như con ngựa hoang, chứa nhiều nguy hiểm. Như loại thuốc độc trộn trong thức ăn. Như kẻ cầm đao, chẳng nên gần kề. Như lửa kia gần kề, sanh ra nhiệt não. Nếu muốn cảnh vui thì tâm liền loạn động, phá những phạm hạnh. Như người không giữ giới, đoạn các nhơn vui, mất đi huệ mệnh. Quân chết trước mắt, độc nhứt đến thăm. Thấy việc hiểm kia, chẳng có ai để cầu cứu. Tất cả đều do nhiễm dụ rồi sanh ra nhiều vọng niệm. Chẳng hối chẳng hận, bỏ lìa hạnh tri túc. Vì vậy cho nên người thế gian bị nhiều sự hủy báng.

Còn chết nghĩa là sao? - Kệ tụng như sau:

Huệ là mắt tối thượng

Si là tối đệ nhất

Bệnh thường do chỗ oán

Chết là sợ thứ nhất

Nên vui với chánh pháp

Lấy huệ lành tu tạo

Đến khi mạng hết rồi

Quyết định lìa hiểm nạn.

Đây gọi là chết và chỗ sinh ra khổ tâm.

Phước Cái Chánh Hạnh Sở Tập Kinh

Hết quyển 4

(Dịch xong quyển nầy vào ngày 18 tháng 6 năm 2009 tại thư phòng chùa Viên Giác Hannover - Đức Quốc)

PHƯỚC CÁI CHÁNH HẠNH SỞ TẬP KINH