Kinh Tôn Giả Hộ Quốc Hỏi Về Đại Thừa

Quyển Thứ Ba

Bấy giờ, Thiên tử Tịnh Quang nói kệ:

Thái tử ngươi nên biết

Đừng đắm trước say mê

Ở nơi hiểm nạn này

Siêng năng cầu ra khỏi

Như lời đức Phật dạy

Nếu ai lìa say mê

Người ấy đại dõng mãnh

Khéo thực hành luật nghi

Thanh tịnh không tỳ vết

Thấy các loài chúng sanh

Tâm sanh hạnh từ mẫn

Không lâu sẽ thành Phật

Tất cả Phật quá khứ

Hiện tại và vị lai

Đều sanh từ các thiện

Xa lìa tham sân si

Ăn uống và y phục

Vàng bạc ma ni báu

Các thứ đồ trang nghiêm

Bố thí lợi chúng sanh

Trải qua nhiều ức kiếp

Một lòng cầu Bồ đề

Chưa từng sanh mệt mỏi

Hoặc xả bỏ thân phần

Đầu mắt... và tay chân

Đối với người cầu xin

Tâm hết sức vui mừng

Do tích công đức này

Mà thành Bồ đề Phật

Dù ở ngôi quốc vương

Được giàu sang tột bực

Mỹ nữ và quyến thuộc

Ngày đêm thường vây quanh

Cung điện và quốc thành

Thảy đều như huyễn hóa

Như đồ gốm chưa nung

Sóng nắng, bong bóng nước

Thể chúng không bền chắc

Chẳng thật chẳng dài lâu

Như vậy pháp vô thường

Hư vọng ông nên biết!

Cha mẹ và vợ con

Ai có thể cứu giúp

Tạo tác nghiệp thiện ác

Người ấy theo nghiệp dẫn

Như vậy vô số kiếp

Thường chìm biển sanh tử

Cũng như người không mắt

Đắm cảnh mà không biết

Luống uổng chịu khổ nhọc

Cuối cùng đọa nẻo ác

Đường Bồ đề tối thượng

Hành dõng mãnh tinh tấn

Cho đến lúc mạng chung

Không sanh ba đường ác

Người đời khó gặp Phật

Khó được nghe chánh pháp

Hàng phục phiền não oán

Gần gũi với bạn lành

Thường tu bát chánh đạo

An trú tâm Bồ đề

Bất thối nơi Phật đạo

Phương tiện hành như vậy

Thế gian không người hơn

Tất cả Phật quá khứ

Xa lìa sự mến thương

Thường ở chốn núi sâu

Chánh niệm tự tư duy

Vững chắc như kim cang

Chí cầu đạo vô thượng.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo tôn giả Hộ Quốc:

- Thiên tử Tịnh Quang nói kệ rồi, Thái tử Phước Quang kia năm lên mười tuổi, trí tuệ thông đạt nhưng không hý luận không đắm trước vườn, rừng, hoa cỏ, suối chảy, ao tắm, ca múa, kỷ nhạc thế gian, cho đến quốc thành, cung điện, voi ngựa, xe cộ, vàng bạc, của báu... tất cả việc ham muốn thảy đều xa lìa, nhất tâm tư duy: Thân ta hư huyễn bốn đại giả hợp, không có bền chắc, đại địa chư thiên đều chẳng chân thật, chúng sanh phàm phu thường hành phi pháp, ngu si mê muội, phân biệt thân sơ, đam mê dục lạc không biết nhàm chán, mãi ở luân hồi không ngày giải thoát; Ta lại thọ sanh giữa hạng người ngu mê như vậy. Nghĩ như thế rồi, Thái tử khởi chí buộc tâm chuyên cầu giải thoát.

Bấy giờ, Thế Tôn lại bảo tôn giả Hộ Quốc:

- Vua Phát Quang ấy chọn vùng đất có địa thế tốt đẹp hạng nhất, xây dựng một thành tên là Ái Lạc cho Thái tử. Thành ấy bảy lớp, bên trong có bảy trăm đường giao thông, võng lưới chơn châu chuông linh toàn bằng bảy báu, lưới báu chơn châu giăng khắp bên trên; lại có sáu mươi loại bảo cái tuyệt đẹp và tám vạn tràng phan quí báu, tuần tự bố trí thẳng tắp ở các nẻo đường, mỗi mỗi tràng phan báu có sáu vạn dây báu, mỗi một dây báu có mười bốn ức nhạc cụ, nhạc cụ như thế gió thổi làm lay động phát ra âm thanh vi diệu như trăm ngàn nhạc trời.

Ở ngã tư của các nẻo đường trong thành này đều có năm trăm đồng nữ thân tướng đoan nghiêm dung mạo tươi vui; tất cả đều có tài năng về âm nhạc, ca múa, xướng hát.

Khi ấy vua Phát Quang ra lệnh cho các đồng nữ ngày đêm tấu nhạc không gián đoạn. Tất cả dân chúng khắp bốn phương đều đến và vào thành này, họ nghe âm nhạc ấy và thấy sự vui nhộn nên vội vã đến xem, làm cho Thái tử sanh tâm mê đắm. Vua lại bảo:

- Có chúng sanh nào cầu ăn uống thì cho ăn uống; cầu y phục thì cho y phục; cầu vòng hoa hương xoa thì cho vòng hoa hương xoa; cầu giường nằm ngọa cụ thì cho giường nằm ngọa cụ... thậm chí đem vàng bạc, ma ni, xa cừ, mã não, san hô, chơn châu, phệ lưu ly... các của báu ấy chồng chất khắp nơi; lại đem voi ngựa xe cộ, dùng các vật báu để trang nghiêm rồi, ban cho tất cả chúng sanh tùy ý sử dụng.

Khi ấy vua Phát Quang kiến tạo một cung điện rộng một do tuần ở trong thành này cho Thái tử, cất lầu có bốn cửa lớn, cửa sổ và lan can đều dùng bảy báu để trang nghiêm, bên trong cung này lập một đại điện dùng trăm ngàn trân bảo trang trí xung quanh, ở giữa điện đặt bốn ức loại giường và ngọa cụ báu; ở trong thành lại bố trí một khu vườn lớn, số lượng hoa quả cây trái rất nhiều, sum xuê, nở rộ ở đời hiếm thấy. Ở giữa khu vườn trồng nhiều cây báu ánh sáng rực rỡ rất đáng ưa thích; trong vườn còn có ao bằng bảy báu, bốn mặt ao có bốn con đường được làm bằng bốn thứ báu đó là vàng, bạc, phệ lưu ly và pha lê. Ở quanh ao đặt một trăm lẻ tám con sư tử hút nước vào miệng và 108 con sư tử khác phun nước ra, trong ao lại có các loại hoa sen hồng, xanh, vàng, trắng, cùng với những loại hoa thơm khác luôn luôn nở rộ xung quanh hồ; còn có tám trăm cây báu, trên mỗi cây báu đều treo dây lụa báu trắng, trên mỗi dây báu có hàng ức nhạc cụ, gió thổi lay động phát ra âm thanh vi diệu, khiến chúng sanh nghe được đều ưa thích; trên cây báu còn treo tám trăm vạn trân bảo và tràng phan đẹp. Lại ở trên ao giăng lưới báu lớn để che thân Thái tử khỏi bị dính bụi.

Bấy giờ, vua Phát Quang lại ra lệnh dùng bảy báu làm bốn ức tòa báu đặt trong cung điện, mỗi tòa báu đều dùng năm trăm y tốt đẹp hạng nhất trải lên trên; ở chính giữa đặt một tòa lớn, cao bằng bảy người, đem tám mươi ức y báu hạng tốt nhất trải lên trên, đó là tòa ngồi của Thái tử Phước Quang, phía trước các tòa đều đặt lư hương làm bằng vàng, xung quanh lư hương treo chuông linh và hoa sen bằng vàng, bốn mặt trang trí bằng lưới báu ma ni ánh sáng rực rỡ, ngày đêm ba thời luôn đốt trầm hương và rãi hoa đẹp. Ở trong vườn lại có chín mươi chín trăm ngàn ma ni báu, mỗi một ma ni báu rộng một do tuần có vừng ánh sáng lớn chiếu soi tất cả thế giới.

Khi ấy, Thế Tôn lại bảo Hộ Quốc:

- Trong vườn của Thái tử Phước Quang có các loài chim như: Anh võ, Bồ câu, Uyên ương, Nga giáp(hồng nhạn), Khổng tước, Xá lợi, Câu chỉ la, Câu noa la, Ca lăng tần già, Mạng mạng... Các loài chim như vậy đều khéo nói tiếng người, mỗi khi chúng bay phát ra âm thanh vi diệu, y như các tiếng nhạc không khác, cũng như vườn hoan hỷ của Thiên Đế Thích, làm cho chư Thiên cảm nhận sự khoái lạc vi diệu.

Vua Phát Quang lại sửa soạn thức ăn ngon nhất cho Thái tử, mỗi ngày cung cấp năm trăm ngàn xe; còn ra lệnh cho các thành ấp xóm làng tuyển chọn đồng nữ từ mười sáu đến hai mươi tuổi, tướng mạo đoan nghiêm các căn đầy đủ, không cao không thấp, không mập không ốm, không đen không trắng, thân tỏa ra hương bạch đàn, miệng thoảng mùi thơm hoa ưa bát la, nói năng nhỏ nhẹ, tánh tình thuần hậu, không ghen ghét, khéo hiểu biết rộng về ca múa, hài hước, cho đến tất cả việc thế gian như: công xảo kỹ nghẹâ... không việc gì không hiểu rõ, có đến tám mươi ức đồng nữ như vậy vào vương thành.

Bấy giờ, vua Phát Quang đem tám mươi ức đồng nữ này ban cho Thái tử, lại ban cho một ức đồng nữ trong cung của mình; các thân quyến của vua cũng đem một ức đồng nữ dâng lên Thái tử; tể tướng và trọng thần cũng đem một ức đồng nữ dâng lên Thái tử; nhân dân trong nước cũng đem một ức đồng nữ dâng lên Thái tử. Như vậy có đến tám mươi bốn ức đồng nữ theo hầu hạ phụng sự và ca múa, diễn trò hài hước cho Thái tử vui.

Phật bảo tôn giả Hộ Quốc:

- Khi ấy, Thái tử Phước Quang thấy các hiện tượng nào là: quốc thành cung điện, lầu gác, vườn rừng, ao rạch, voi, ngựa, trân bảo, và các đồng nữ ca múa xướng hát, biểu hiện các việc vui như vậy, nhưng đều không đắm trước, mà tự tư duy: Các người nữ này đối với thân ta là bạn đại ác, làm tăng trưởng phiền não và đoạn thiện căn của ta, làm ta thường ở luân hồi không được tự tại, ví như kẻ bị giam cầm không thể ra khỏi.

Bấy giờ, Thái tử thấy được tội lỗi này, nên trong mười năm đối với các cảnh giới năm trần là sắc, thanh, hương, vị, xúc không đắm trước, nhất tâm tư duy: làm sao xa lìa các bạn ác để tu hành, được giải thoát? Các đồng nữ kia liền đến cung vua tâu với vua cha:

- Thái tử Phước Quang đối với sự vui đùa ca múa của các thể nữ đều chẳng màng đến, chỉ ngồi tư duy xa lìa thanh sắc.

Khi ấy, vua Phát Quang nghe việc này rồi, tâm hết sức kinh ngạc, cho là chưa từng có, liền thống lãnh tám vạn tiểu vương và quần thần đến cung điện Thái tử, thấy Thái tử một mình ở trong cung điện nét mặt tĩnh lặng, vua buồn rơi lệ, tâm rất đau khổ, té ngã xuống đất mê man hồi lâu mới tỉnh, liền đứng dậy nói kệ:

Con là báu tối thượng

Tại sao không nhìn cha

Buồn rầu tâm hoảng loạn

Sao bỏ việc đáng yêu

Sự giàu sang vui vẻ

Thành này đẹp trang nghiêm

Trang hoàng bằng các báu

Cung điện lầu gác đẹp

Vườn rừng và ao tắm

Voi ngựa bảy món báu

Y phục và ăn uống

Như vậy số vô lượng

Dùng cung cấp cho con

Lại có các đồng nữ

Nhan sắc thật tuyệt đẹp

Đoan chánh khắp trang nghiêm

Như tướng của thiên nữ

Tâm tánh hiền thuận hậu

Biết rành các kỹ nghệ

Ca múa và âm nhạc

Thế gian không người sánh

Để làm con vui thích

Khiến con được hạnh phúc

Tại sao con không thích

Mà lìa bỏ cảnh ấy

Một mình ở thâm cung

Dung mạo rất tầm tĩnh

Làm cho các đồng nữ

Tất cả đều ưu sầu

Như hoa sen héo úa

Đều đến thưa với Ta

Thái tử! con nên biết,

Các đồng nữ như vậy

Đoan chánh tuổi thanh xuân

Miệng thoảng hương ưu bát

Thân tỏa hương chiên đàn

Mắt xanh như sen biếc

Thông hiểu tâm ý người

Trong suốt ngày và đêm

Gần gũi làm trò vui

Hôm nay, ngay bây giờ

Con lìa bỏ tất cả

Trong lòng con nghĩ gì?

Hãy nói cho cha biết!

Lại trong vườn còn có

An trí báu ma ni

Chín mươi chín trăm ngàn

Đều rộng một do tuần

Chiếu ánh sáng rực rỡ

Cây báu treo phan báu

Số lượng đến tám vạn

Hoa quả đều sum xuê

Có đủ các loài chim

Khổng tước và nga giáp (hồng nhạn)

Chim ca lăng tần già

Đều hót tiếng vi diệu

Khoảng giữa các hàng cây

Đều rủ xuống dây báu

Ở trong mỗi dây báu

Đều có nhạc khí đẹp

Gió thổi làm lay động

Phát ra tiếng rất hay

Tiếng hay như nhạc trời

Sao con chẳng ưa thích

Còn các cung điện này

Dùng các báu làm thành

Vàng bạc châu ma ni

Xa cừ cùng mã não

Ma ni và trân châu

Trang nghiêm rất đẹp đẽ

Trong cung điện báu này

An trí lư hương vàng

Lưới châu rủ bốn mặt

Hàng ức vải mịn đẹp

Dùng trang nghiêm ở trên

Ngày đêm trong ba thời

Luôn xông hương chiên đàn

Như cung điện Đế thích

Không khác nhà thiện pháp

Nay con chẳng ưa thích

Trái với ý cha mẹ

Không có tâm hiếu kính

Làm cha thêm khổ não

Mau nói cho cha biết!

Nói rồi rơi nước mắt.

Thái tử nghe cha hỏi

Đảnh lễ thưa vua cha :

Cảnh ngũ dục thế gian

Làm chúng sanh đọa lạc

Trói buộc các hữu tình

Thêm lớn các tội lỗi

Mãi ở trong luân hồi

Không có ngày ra khỏi

Nay con cầu giải thoát

Phát tâm đại Bồ đề

Xa lìa các trần nhiễm

Tất cả thân người nữ

Xấu xa gốc bất tịnh

Con quán như oan gia

Tham sân theo bức ép

Trôi nổi trong tử sanh

Trói dắt các chúng sanh

Thường ở đường hiểm lớn

Tướng đẹp người nữ này

Lớp da bọc bất tịnh

Máu thịt cùng xương tủy

Ruột dạ dày tiểu tiện

Nước mắt, mũi... nước miếng

Thân dơ nhớp như vậy

Làm sao ưa thích được

Ví như cây thuốc độc

Nở hoa nhiều người mến

Hái hoa độc chạm thân

Đâu biết tự hại mình

Nước thành và cung điện

Âm nhạc và ca múa

Rốt cuộc không chân thật

Như mộng như huyễn hóa

Như cây cối mùa xuân

Sum xuê khoe hương sắc

Khi trời chuyển sang đông

Lá rụng trơ thân gầy

Mỹ nhân và giàu sang

Không lâu cũng như vậy

Ngu si tâm cuồng loạn

Đắm chìm biển tham dục

Đấu tranh sanh ganh ghét

Chém giết hại lẫn nhau

Phụ vương và quyến thuộc

Vợ con và nam nữ

Ở trong nẻo ác ấy

Ai có thể cứu giúp

Bồ-tát bậc đại trí

Thân tâm thường tịch tịnh

Quán họ như cỏ cây

Không động như Tu di

Thường ưa chốn núi sâu

Một lòng cầu chánh đạo

Kiếp phù du chóng hết

Như nước dốc chảy xiết

Mạng người như mây nổi

Phút chốc liền tan hoại

Rơi vào trong ba cõi

Mê đắm trong sanh tử

Con không bị đắm say

Xa lìa những hư vọng

Sắc thinh năm dục trần

Chẳng phải cảnh Bồ-tát

Phước hết vô phước sanh

Nghiệp hết lại sanh nghiệp

Như chim nhốt trong lồng

Mãi không được tự tại

Sáu trần như rắn độc

Gây tổn hại chúng sanh

Bốn đại không chắc thật

Giống như xóm làng vắng

Nay phụ vương nên biết

Sớm bỏ cảnh hư vọng

Quay về chơn giải thoát

Thường dùng thuyền diệu pháp

Để độ thoát ba cõi

Giúp người mê tỉnh ngộ

Mở trói kẻ buộc ràng

Khổ nạn làm cho an

Cứu người mù sáng mắt

Cho trân bảo người nghèo

Đều khiến lìa khổ não

Lại vì chúng hữu tình

Làm cạn sông tham ái

Chiếu sáng đường tối tăm

Rộng bủa mây sấm chớp

Tuôn mưa nước Cam lồ

Trừ nóng được mát mẻ

Thành tựu trí tối thượng

Nay phụ vương nên biết!

Người nào sẵn lòng Từ

Mà muốn làm oan gia?

Người nào đủ trí tuệ

Sợ gặp Phật Pháp Tăng?

Người nào có mắt sáng

Mà đi vào đường hiểm?

Người nào được Bồ đề

Mà dục làm tán loạn?

Người có trí như thế

Quyết không hành tà đạo

Thà lên đỉnh Tu di

Gieo thân vào biển lớn

Đối với năm dục trần

Quyết không sanh nhiễm trước

Các thể nữ hiện có

Cùng với các quyến thuộc

Xin cha dẫn về gấp

Chớ ở lâu nơi đây

Tại gia nhiều tội lỗi

Chướng ngại Bồ đề Phật

Con xả bỏ quốc thành

Và tất cả quyến thuộc

Đi vào chốn núi sâu

Tu tập hạnh thanh tịnh

Chí cầu đạo vô thượng.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo tôn giả Hộ Quốc:

- Thái tử Phước Quang ở cung điện báu, các đồng nữ vây quanh hầu hạ, Thái tử quán sát hết mức nhàm chán; trong ba oai nghi đi đứng và ngồi chỉ mong đoạn trừ tất cả phiền não; vào ngày mùng tám tháng giêng, Thái tử ngồi kiết già trên đất, chánh ý tư duy lìa các trần nhiễm, quán sát như vậy rồi, vào lúc giữa đêm, bỗng nghe trên không Thiên tử Tịnh Quang khen ngợi Phật pháp và chúng Bí sô; vừa nghe như thế thân rởn tóc gáy, buồn vui lẫn lộn, chắp tay hướng lên không dùng kệ hỏi rằng:

Chư thiên trên không rất từ mẫn

Phát ra lời khen, khen ngợi ai

Con muốn qui y cầu xuất ly

Mong muốn được nghe xin giảng nói.

Khi ấy Thiên tử Tịnh Quang ở trên không trung nghe hỏi như vậy, vì Thái tử mà nói lên sự khen ngợi bằng bài kệ:

Nay tôi khen ngợi đại Sa-môn

Phật kia tên là Thành nghĩa ý

Thường đem thập thiện dạy quần sanh

Cứu giúp các khổ người cô độc

Phương tiện trí tuệ là hơn hết

Công đức thần lực không người sánh

Thường có mười ngàn na do tha

Các chúng Bí sô thường cung kính

Thái tử lại hỏi trời Tịnh Quang

Công đức tướng hảo như thế nào?

Phật kia hành hạnh Bồ đề gì?

Xin giảng nói lại, con muốn nghe.

Bấy giờ, Thiên tử Tịnh Quang lại vì Thái tử nói về công đức và tướng hảo của Phật bằng bài kệ:

Đảnh Phật như Tu di

Xuất chúng cao vòi vọi

Búi tóc màu xanh biếc

Xoay bên phải ngay ngắn

Lông trắng giữa chặn mày

Sáng như ngàn mặt trời

Mắt xanh biếc trong sạch

Tợ như lá sen xanh

Cằm ngực như sư tử

Môi đỏ hơn Tần bà

Răng khít không khuyết hỏng

Trắng như ngọc kha tuyết

Rốn tròn rộng xoay phải

Sạch như pha lê báu

Lưỡi đỏ tợ sen hồng

Rộng dài mà mỏng sạch

Trải ra phủ khắp mặt

Tướng này vi diệu nhất

Phạm âm rất trong trẻo

Hay tuyệt vượt thế gian

Tất cả trời và người

Nghe đều sanh hoan hỷ

Trăm ngàn thứ âm nhạc

Chẳng bằng âm thanh Phật

Công đức lớn vô biên

Đoạn Hoặc cho chúng sanh

Khiến hành hạnh Bồ đề

Lại nữa các loài chim

Tên là Khẩn na la

Uyên ương, Câu chỉ la

Phược lý, Hi noa nga

Cụ sa, Câu noa la

Chim Ca lăng tần già...

Đều có sắc tướng đẹp

Tướng Phật đẹp cũng vậy

Phật dùng một lời nói

Tùy căn tánh đều hiểu

Gần xa nghe như nhau

Pháp Như Lai tự tại

Cổ dài da mịn đẹp

Cân đối với thân mình

Bắp, khủy tay suông tròn

Duỗi tay dài quá gối

Đoan nghiêm đẹp như vậy

Bảy chỗ đều đầy đặn

Cánh tay như mũi voi

Bắp chân hơn nai chúa

Tướng âm tàng ẩn kín

Giống như của long mã

Lông xanh biếc xoay phải

Không sợ như sư tử

Đảnh Phật như Thiên Cái(bảo cái cõi trời)

Trang nghiêm thân sắc vàng

Bước đi như trâu chúa

Chân hiện Thiên bức luân

Tướng Sa Tất Đế Ca

Đẹp toàn diện như vậy

Thế gian rất hiếm thấy

Ông nay nếu gần gũi

Có đức cùng không đức

Có phước cùng không phước

Tất cả tự ông biết

Có ai xưng danh Phật

Khen chê đều không chấp

Như hoa sen trong nước

Không nhiễm chút bùn nhơ

Phật đạo sư của ta

Thế gian không ai bằng.

Hết quyển III

Quyển Thứ Tư

Phật bảo tôn giả Hộ Quốc:

- Bấy giờ, Thái tử Phước Quang nghe trên hư không Thiên tử Tịnh Quang khen ngợi Phật Pháp Tăng có vô lượng công đức tướng hảo trang nghiêm, tâm rất hoan hỷ chánh ý buộc tâm ngồi thẳng tư duy: Đức Phật Thế Tôn ấy đầy đủ công đức, chánh pháp vi diệu đã thuyết chân thật không sai lầm; đệ tử Thanh văn phạm hạnh thanh tịnh; lại tư duy nỗi thống khổ trong luân hồi, tất cả chúng sanh bị ngu si che phủ không hay biết, thường đem thân kiến khởi các hoặc nhiễm, thêm lớn tội sanh tử xoay vần liền nhau không dứt; những người có trí cần phải xa lìa. Lại tư duy: Ngu si mê tối phát sanh ba loại suy nghĩ thân hành động và lời nói, tạo ra nghiệp thiện ác huân tập vào thức thành hạt giống; như vậy danh sắc lục nhập, xúc, thọ, khổ báo nối nhau, ái thủ buộc ràng làm tăng trưởng hữu. Như thế ai kết chặt sanh lão tử, mấy ai thoát khỏi! Ta quán sanh tử vui ít khổ nhiều, bức bách thân tâm là tai nạn đáng nhàm chán, nên sớm gần gũi pháp vi diệu của Phật Như Lai, đoạn các phiền não cầu thoát luân hồi. Nếu gần bạn ác đam mê dục lạc thì quả báo trời người còn không thể được nói gì đến quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Khi ấy, Thái tử Phước Quang suy nghĩ thế rồi, đối với cung điện vô cùng nhàm chán, nay ta ở đây chẳng bao giờ được giải thoát, nên sớm từ giã, tìm chỗ yên tịnh, tu tập phạm hạnh. Sau khi phát chí hướng như thế, Thái tử rời khỏi cung điện, sắp ra khỏi cửa lại nghĩ: "Thân quyến sẽ giữ ta lại", nên trở lui đứng ở phía đông cung điện, hướng về Phật bạch rằng: Như Lai Thành Nghĩa Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác đầy đủ nhất thiết trí, sức oai thần rộng lớn, xin Ngài từ bi cứu giúp con, con ở nơi này phóng thân ra ngoài muốn được giải thoát! Nói như vậy rồi, liền phóng thân ra ngoài. Phật dùng thần túc duỗi cánh tay phải, phóng ánh sáng lớn chiếu đến thân Thái tử, ánh sáng ấy hóa ra hoa sen một ngàn cánh nâng chân Thái tử; từ hoa sen này phóng ra một trăm ngàn tia sáng vi diệu, chiếu vào Thái tử làm cho tâm Thái tử vui thích, trải qua khoảnh khắc liền đến trước Phật; Phật thâu ánh sáng hoa liền biến mất.

Bấy giờ, như hòn núi vừa hạ xuống, Thái tử liền đến trước Phật, chắp tay cung kính, đi nhiễu quanh Thế Tôn, chí tâm xưng niệm: Nam mô Thành Nghĩa Ý Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, chánh pháp vi diệu và chúng Bí sô. Con xin qui y tất cả. Nói rồi, năm vóc gieo xuống đất lễ Phật một ngàn lạy, rồi dùng kệ khen ngợi Phật:

Kính lạy đại y vương vô thượng

Nạn lớn thân con lâu chưa trừ

Xin Phật thương xót cứu độ cho

Ban ít thuốc pháp hay của Ngài

Ngày đêm mình con ngồi suy nghĩ

Một lòng mong lìa cảnh năm dục

Trên không chư Thiên có lời khuyên

Dẫn dắt đến Phật để qui y

Phật là đại đạo sư xuất thế

Do đâu chúng sanh gây tội lỗi

Họ trong nạn lớn xin cứu giúp

Khiến kẻ mê tối mở mắt tuệ

Con nay tuy phát lòng tin Phật

Nhưng thiếu công đức báu Như Lai

Mong khỏi trói buộc cầu giải thoát

Xin Phật từ bi nhiếp thọ cho

Trong nhà tăm tối đốt đèn tuệ

Phá vô minh nghi hoặc của con

Tuyên dương pháp vi diệu thanh tịnh

Như đạo Bồ đề Phật đã hành

Lạy đại y vương không ai bằng

Thỏa mãn nguyện con trừ các bệnh

Tất cả vọng tưởng đều tiêu trừ

Xa lìa nẻo ác đến bờ kia

Vĩnh viễn ra khỏi biển phiền não

Hành bát chánh đạo của Như Lai

Như vậy chân thật nói cho con

Theo lời Phật dạy con thực hành

Chí cầu đại Bồ đề vô thượng

Tu tập hạnh Bồ-tát chân thật

Thành tựu phước đức vô cùng tận

Vì thọ mạng pháp bỏ mạng mình

Tất cả buộc ràng từ bỏ hẳn

Rốt ráo viên mãn đạo Bồ đề.

Phật bảo tôn giả Hộ Quốc:

- Lúc ấy đức Như Lai Thành Nghĩa Ý thấy Thái tử tín tâm thanh tịnh, thiện căn thuần thục, nên nói pháp hạnh Bồ-tát cho Thái tử. Sau khi nghe pháp, Thái tử Phước Quang đắc môn Tổng trì, chứng Diệu giải thoát, thành tựu ngũ thông, thân vọt lên không trung rải hoa cúng dường; cúng dường xong, từ trên không xuống, Thái tử chắp tay hướng về Phật, khen ngợi Như Lai, liền nói kệ:

Lạy Phật của con thân sắc vàng,

Tướng tốt tối thượng mặt như trăng

Công đức trí tuệ không ai bằng

Lìa hẳn ba cõi thường thanh tịnh

Búi tóc Mâu ni màu xanh biếc

Cao vời thanh tịnh như Tu di

Con thấy vô lượng vô biên Phật

Lông trắng chặn mày phóng hào quang

Như hoa Quân Na như trăng sáng

Hơn ngọc kha tuyết và xa cừ

Hào quang lớn trong sáng như vậy

Diệt trừ tội lỗi của chúng sanh

Mắt tịnh sáng ngời tựa sen xanh

Nét mặt hiền hòa nhìn chúng con

Quán oán thân bình đẳng như nhau

Hữu tình vô tình đều lợi ích

Lưỡi như đồng đỏ dài và rộng

Che khắp mặt hoặc khắp đại thiên

Tùy cơ giảng nói đại tiểu thừa

Cứu khắp các khổ của thế gian

Nay con đảnh lễ răng Như Lai

Bốn mươi chiếc khít trắng như ngọc

Bốn răng bén cũng như kim cang

Đảnh phóng hào quang cứu quần sanh

Nay con lạy lời thật của Phật

Lìa các lời hư dối thêu dệt

Văn sâu xa thông đạt tánh tướng

Phá tối trừ mê trăm ngàn cõi

Phạm vương Đế thích chủ Hộ đời

Thiên long bát bộ và tam đồ

Nhờ hào quang ấy trừ khổ não

Đều khỏi luân hồi biển tử sanh

Bắp chân của Phật như nai chúa

Bước đi an ổn như trâu chúa

Khi hạ chân xuống chạm mặt đất

Núi sông đại địa đều chấn động

Thân tướng của Phật đẹp đoan nghiêm

Làn da mịn màng màu vàng ròng

Tất cả thế gian không ai bằng

Chúng sanh nhìn thấy không muốn rời

Phật ở quá khứ trăm ngàn kiếp

Xả bỏ tất cả vì lợi sanh

Đều khiến lìa khổ khỏi ưu phiền

Con nay kính lạy đại từ phụ

Phật đem tài pháp cho tất cả

Tu trì giới nhẫn nhục tinh tấn

Thiền định trí tuệ đều trọn đủ

Nay con lạy Phật trí cao vời

Phật không sợ như sư tử chúa

Phá tan vô biên ma phiền não

Giỏi trị các bệnh đều được lành

Con nay lạy bậc diệt tam độc

Nghiệp thân khẩu ý không nhiễm trần

Không đắm ba cõi, sen khỏi nước

Phạm âm vi diệu như Phạm thiên

Tiếng chim Tần Già chẳng sánh bằng

Nay con lạy Phật vượt ba cõi

Thường quán thế gian như huyễn hóa

Như mộng như điện chẳng bền lâu

Không nhơn không ngã không chúng sanh

Pháp vốn vắng lặng không sanh khởi

Không hay không biết tùy duyên chuyển

Lòng từ rộng lớn vì chúng sanh

Tùy cơ phương tiện nói diệu pháp

Đại thánh y vương chỗ người nương

Thường trị bệnh già chết sầu bi

Như vậy lợi ích khắp chúng sanh

Đều khiến khéo qua đường trời người

Chúa Mâu Ni từ bi như vậy

Thương chúng sanh luân hồi sáu nẻo

Như kiến tuần hoàn không thời hạn

Dẫn người ngu tối vào đường chánh

Nương pháp như vậy chứng Bồ đề

Đủ pháp tự tại lợi thế gian

Như bát chánh đạo Thế Tôn dạy

Người nghe vui thích sanh kính mến

Tiếng Phật vi diệu hơn Phạm thiên

Hi đạt ly phược, Khẩn na la

Âm thanh vi diệu của thiên nữ

Chẳng bằng tiếng Phật nhiều phương tiện

Âm thanh thanh tịnh công đức lớn

Tùy loại chúng sanh đều nghe được

Như vậy làm xe đến Bồ đề

Tất cả lìa phàm được giải thoát

Mọi thứ tốt đẹp cúng dường Phật

Đều được phước trời người hạng nhất

Làm vua chúa hoặc làm đại thần

Thường được giàu sang và an vui

Làm Kim Luân vương chủ bốn châu

Đầy đủ ngàn con và bảy báu

Thường hành thập thiện lợi thế gian

Tất cả chúng sanh đều qui thuận

Hoặc làm Hộ Thế, trời Đao Lợi

Hoặc ở Dạ Ma, Đỗ Sử Đà

Cho đến Tha Hóa cùng Phạm Thiên

Đều nhờ cúng dường Phật mà được

Như vậy thấy Phật và nghe pháp

Đều có thể lìa các khổ não

Khiến họ không rơi vào nẻo ác

An lạc tịch tịnh không nhiễm trần

Phật thường an trụ các thế gian

Người cầu phước đều khiến được phước

Được phước như vậy nối tiếp nhau

Nhiều trăm ngàn kiếp không cùng tận

Cõi trang nghiêm vi diệu tối thượng

Chúng sanh sinh vào không trần cấu

Thân chiếu ánh sáng hơn người trời

Nghiệp thân miệng ý đều thanh tịnh

Thành tựu các thứ tướng công đức

Danh tiếng đồn khắp các thế gian

Trên trời cõi người đều kính mến

Người ấy do cúng Phật mà được

Phật của con lìa khổ từ lâu

Cõi Phật mười phương đều khen ngợi

Tất cả đồ chúng đều qui y

Không ai không mến tướng từ bi

Con lạy bậc loài người tôn kính

Điềm nhiên bất động tướng vô vi

Khiến con chứng đắc năm thần thông

Đứng ở trên không khen ngợi Phật

Lạy Phật Thế tôn không khiếp sợ

Trong sạch thanh tịnh xuất thế gian

Khen ngợi Phật được bao công đức

Hồi hướng trời người thành chánh giác.

Phật bảo tôn giả Hộ Quốc:

- Khi ấy vào nửa đêm vua Phát Quang nghe tiếng khóc lớn từ trong cung của Thái tử Phước Quang, kinh ngạc bàng hoàng không biết việc lành hay dữ, liễn dẫn các quần thần và quyến thuộc đi đến cung của Thái tử, hỏi các cung nhơn: "Tại sao nửa đêm các ngươi lại khóc?"

Khi ấy, các cung nhơn liền tâu với vua:

- Thái tử Phước Quang bỗng nhiên rời cung không biết ở đâu. Vì lo sợ đau buồn nên mới khóc như vậy.

Lúc ấy vừa nghe xong như bước hụt chân (nhằêm chỗ nguy hiểm), vua Phát Quang đột nhiên ngã lăn ra đất, hồi lâu mới tĩnh, đứng dậy tâm rất sầu não, khóc than thảm thiết, định đi tìm khắp nơi trong ngàn thành. Bấy giờ vị Thánh hiền giữ thành Ái Lạc bảo với vua:

- Thái tử Phước Quang đã đi về hướng đông đảnh lễ, cúng dường Phật Thành Nghĩa Ý.

Sau khi nghe như thế, vua Phát Quang liền dẫn tám mươi bốn trăm ngàn cung nhơn thể nữ, trăm ngàn triệu người hầu và quyến thuộc vây quanh, đi đến phương đông chỗ Như Lai Thành Nghĩa Ý; đến rồi năm vóc gieo xuống đất đảnh lễ sát chân Thế Tôn, đứng qua một bên chắp tay hướng về Phật, dùng kệ khen ngợi:

Cúi đầu qui y biển công đức

Đấng diệu trạm, Tổng trì Vô đẳng

Trời rồng tám bộ đều hướng về

Tất cả nhìn Phật không biết chán

Ba mươi hai tướng đẹp đoan nghiêm

Bảy báu nghiêm thân đời hiếm thấy

Uy nghi vòi vọi như núi vàng

Vượt ngoài thế gian con qui mạng

Quá khứ trăm ngàn kiếp khó nghĩ

Tu hành cúng dường trăm ngàn Phật

Trồng cội đức sâu rộng vô biên

Thành tựu thân Phật tướng tuyệt đẹp

Hành bố thí trì giới nhẫn nhục

Tinh tấn, định, thiện xảo phương tiện

Từng tu như vậy được thắng hạnh

Thân tướng tròn sáng chiếu rực rỡ

Nhựt nguyệt điện chớp báu ma ni

Ánh sáng Phạm vương và Đế thích

Các ánh sáng sánh hào quang Phật

Cùng lúc ẩn mất đều không hiện

Thân Phật như trăng hiện trong nước

Tùy cơ biến hóa cũng như vậy.

Gá mộng vào thai người và voi

Bỏ địa vị vua trời Đỗ Sử

Thân Phật không tướng như hư không

Thị hiện thế gian cứu quần sanh

Mới sanh, bảy bước, Đế thích hầu

Là bậc tối thượng trong trời người

Phật không pháp gì mà không hiểu

Không có thầy, học sách tự biết

Thành tựu tịch tịnh Tam Ma Địa

Cứu khổ chúng sanh khiến giải thóat

Xa lìa cha mẹ và thân quyến

Ra khỏi vương thành vào núi sâu

Trăm ngàn thiên chúng vây quanh Phật

Hàng phục bốn ma thành chánh giác

Quán thế gian kia không chơn thật

Chúng sanh chìm đắm trong luân hồi

Vì thương xót họ chuyển pháp luân

Khiến lìa vô thường khỏi nạn khổ

Phật chứng pháp tịch diệt thanh tịnh

Thành tựu phước trí và phương tiện

Bậc Mâu Ni hiện thân ánh sáng

Như vậy tướng Phật đều trọn đủ

Con lạy Mâu Ni trí vô biên

Con lạy cùng tận pháp, pháp giới

Tuy biết huyễn hóa không đến đi

Xót thương cứu khắp các hàm thức

Lành thay! Phật nói đạo Bồ đề

Để dẫn chúng sanh đắc Bồ đề

Con mong cầu chánh pháp như vậy

Chánh pháp cứu khổ cho thế gian

Đức Phật thường ở trong ba cõi

Điều trị tất cả bệnh phiền não

Vì thế con khen công đức Phật

Hồi hướng về Giác và Chúng sanh

Bấy giờ, Phật bảo tôn giả Hộ Quốc:

- Thấy vua Phát Quang qui y, khen ngợi, tín tâm kiên cố, mong cầu giải thoát, Như Lai Thành Nghĩa Ý liền tùy theo ý vua mà thuyết pháp. Khi ấy, nghe Phật thuyết pháp, vua Phát Quang đối với Vô thượng Chánh đẳng giác được bất thối chuyển.

Bấy giờ, thấy vua cha qui y Phật, tâm sanh kính tín, Thái tử Phước Quang liền đi đến trước Phật, chắp tay, hướng về Phật bạch:

- Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri! Cúi xin Thế Tôn đến thành Ái Lạc để thọ nhận thức ăn uống của con dâng cúng.

Lúc ấy, Như Lai Thành Nghĩa Ý im lặng nhận lời thỉnh cầu của Thái tử. Thái tử Phước Quang thưa với Phụ vương và các quyến thuộc:

- Con nay thỉnh Phật để cúng dường cung điện, vườn và tất cả trân bảo trang nghiêm. Cha cùng với các thân quyến đừng luyến tiếc mà cản trở, nếu đồng tùy hỷ thì lên tiếng.

Khi ấy, vua cha và các quyến thuộc đồng lên tiếng: chúng tôi đồng tùy hỷ về việc xả bỏ sở hữu để cúng dường Phật.

Bấy giờ, Như Lai Thành Nghĩa Ý cùng với các Bí sô cung kính vây quanh, đi vào thành Ái Lạc để thọ nhận sự cúng dường của Thái tử.

Khi ấy, Thái tử Phước Quang đem năm trăm ngàn xe thức ăn ngon nhất cúng dường Thế Tôn và chúng Bí sô. Thái tử Phước Quang lại vì Phật và chúng Bí sô dùng rất nhiều bảy báu để xây dựng tăng già lam, lại trang sức bốn mặt bằng vô số lưới ma ni báu và nhiều tàng lọng; lại an trí trăm ngàn giường nằm và ngọa cụ, dùng vải tốt trải lên trên, lại ở bên trái và phải tinh xá bố trí cây cối hoa quả, suối chảy và ao tắm, ở trong ao có các loại hoa sen như: hoa sen trắng, hoa sen hồng... Thái tử ở trước Bí sô đảnh lễ và dâng y tăng già lê, mỗi ngày ba thời cũng lại như vậy, trải qua ba trăm ngàn năm tu tập ngày đêm, không ngủ nghỉ không mệt mỏi, cũng không tắm rửa giặt giũ, trang sức bằng nước thơm, vòng hoa, cũng không sân hận, tham ái, thậm chí vì pháp không tiếc thân mạng, huống gì tài vật bên ngoài, lại như lời Phật dạy mà thực hành. Cho đến khi Như Lai Thành Nghĩa Ý nhập Niết Bàn. Khi ấy Thái tử dùng chiên đàn đỏ trà tỳ Như Lai, tất cả loại danh hoa đẹp nhất và các vòng hoa, hương xoa, hương bột, các thứ kỹ nhạc hiện có trong cõi Diêm Phù đề đều mang đến chỗ trà tỳ để cúng dường Xá lợi.

Khi ấy, tất cả chúng sanh ở trong Diêm Phù đề đều đem hoa hương, thức ăn uống đến cúng dường, trải qua trăm ngàn năm như vậy.

Bấy giờ, Thái tử Phước Quang nhặt Xá lợi Phật, rồi dùng bảy báu xây dựng chín mươi bốn trăm ngàn tháp, lại đem lưới chơn châu trang hoàng xung quanh; trước các mặt tháp lại dựng lên năm trăm tán lọng bằng bảy báu, cây cối hoa quả và trăm ngàn âm nhạc; lại ở trước mỗi tháp đặt trăm ngàn chậu đèn, trong mỗi chậu đèn đốt trăm ngàn ngọn đèm, cúng dường như vậy đến một trăm ngàn năm. Sau đó, Thái tử cạo tóc xuất gia làm Bí sô, hành hạnh đầu đà cầm bát khất thực, phục đoạn phiền não, thường hành pháp thí suốt bốn trăm ngàn năm, như Phật đã thực hành không chút mệt mỏi. Lúc ấy, trong thành Ái Lạc vị hiền thánh giữ thành, tất cả tiểu vương, cung tần quyến thuộc, nhân dân đều theo Thái tử cạo tóc xuất gia tu hạnh thanh tịnh.

Bấy giờ, Thiên tử Tịnh Quang bảo nhau rằng, tất cả tiểu vương và nhân dân... đều đã xuất gia, chúng ta đến đó để giúp cho Thái tử như: cúng dường Tam bảo.

Thuở ấy, Như Lai Thành Nghĩa Ý giảng nói sáu mươi bốn trăm ngàn tạng pháp, Bí số Phước Quang đều thọ trì thông đạt không vướng mắc. Như vậy, Bí sô Phước Quang đã từng gần gũi chín mươi bốn ức trăm ngàn triệu Phật; ở chỗ mỗi đức Phật đều cúng dường trọn vẹn không thiếu sót như đã cúng dường Như Lai Thành Nghĩa Ý không khác. Vua Phát Quang thời ấy đâu phải ai xa lạ mà chính là Như Lai Vô Lượng Thọ ngày nay; Thái tử Phước Quang đâu phải ai khác mà chính là thân ta hiện giờ; Vị hiền thánh giữ thành Ái Lạc thời ấy đâu phải người nào lạ mà chính là Như Lai A Súc bây giờ.

Phật bảo tôn giả Hộ Quốc:

- Tất cả đại Bồ-tát muốn cầu vô thượng Chánh đẳng chánh giác, cần phải học tập Bí sô Phước Quang kia, xa lìa tham ái, gần gũi bạn lành, tu hạnh tịch tịnh, chuyên cần cúng dường chư Phật thì không lâu sẽ đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Phật bảo tôn giả Hộ Quốc:

- Nếu có người tham đắm lợi dưỡng, ăn uống, y phục, ngọa cụ, thuốc thang, sự tôn trọng, khen ngợi thì người ngu si ấy là kẻ ngã mạn phá giới phạm luật hư dối không thật, hủy báng Sa-môn, xa lìa Phật pháp, thân miêïng ý không hợp nhất, chỉ có tướng bên ngoài, trong tâm không tịch tịnh, không biết xấu hổ, xa lìa cảnh Phật, xa lìa Bồ đề, cho nên ông nghe pháp này nên biết như vậy, tu học như vậy, thực hành như vậy, không được gần bạn ác và lợi dưỡng...

Khi ấy, đức Thế Tôn nói kệ:

Nếu người nào tham đắm lợi dưỡng

Xa lìa hạnh thanh tịnh chân thật

Do vậy thối lùi Bồ đề Phật

Mãi mãi chìm đắm biển sanh tử

Không tàm, không quí, không biết đủ

Thường tham ái luôn bị trói buộc

Không sợ khổ não tam đồ hại

Còn nói tôi đủ các đức hạnh

Dối hiện thanh tịnh ở trong núi

Tâm thường bị danh lợi thúc giục

Mọi người rời bỏ như rắn độc

Mãi trong luân hồi không giải thoát

Người nào không thích pháp Như Lai

Khinh khi chúng Bí sô có đức

Mãi xa cõi trời đọa đường ác

Dù sanh cõi người rơi tám nạn

Trong trăm ngàn kiếp khó gặp Phật

Được nghe chánh pháp cũng rất khó

Sát na thoáng nghe nếu thực hành

Người ấy chắc chứng quả Bồ đề

Diệu hạnh Phật thừa đức khó lường

Tất cả Như Lai từ đó sanh

Người nào chán pháp ưa trần lao

Mãi mất Bồ đề đạo vô thượng

Người nào trí tuệ và phương tiện

Xa lìa tất cả các lỗi lầm

Thương cứu chúng sanh ở năm cõi

Hạnh người ấy đồng với hạnh Phật

Tuy ở núi sâu chốn tịch tịnh

Dối hiện thanh cao chỉ vì mình

Che hạnh người nói khả năng mình

Hằng ngày tôi tụng trăm ngàn Phật

Nếu người hành pháp sanh tôn trọng

Không tiếc thân mạng nhất tâm cầu

Hạnh chân thật như Ta đã nói

Người ấy không lâu chứng Bồ đề

Chánh pháp đại tiên tối thượng thừa

Phiền não vĩnh viễn được tiêu trừ

Nghe được hạnh này tinh tấn tu

Chắc chắn mau chứng đạo vô thượng.

Khi ấy, nói kệ rồi Thế Tôn bảo tôn giả Hộ Quốc:

- Các Bồ-tát nào trong vô số kiếp hành năm ba la mật, không bằng có người đối với pháp này thoáng nghe mà tin hiểu thực hành, công đức ấy hơn công đức trước cả trăm phần không bằng một phần, ngàn phần không bằng một phần, trăm ngàn ức phần không bằng một phần, toán số phần không bằng một phần, thậm chí phần ví dụ cũng không bằng một phần. Khi Phật nói kinh này, trong hội có ba mươi triệu trời người phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, được bất thối chuyển; bảy ngàn Bí sô đọan hết các lậu đắc Vô sanh nhẫn.

Lúc ấy, tôn giả Hộ Quốc bạch Phật:

- Nay kinh điển này rất là hiếm có, làm sao để thọ trì và nên đặt tên kinh là gì?

Phật bảo Hộ Quốc:

- Kinh này tên là "Đại thừa Chánh pháp" cũng gọi là "Quảng đại thanh tịnh Bất không thệ nguyện, Phước Quang cư sĩ hoan hỷ Bồ-tát hạnh" và thọ trì như vậy.

Phật nói kinh này rồi, tôn giả Hộ Quốc cùng trời, người, A tô la, Hi đặt lý phược... nghe Phật nói pháp đều rất hoan hỷ, tín thọ phụng hành.

Hết quyển IV

Hết