Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 8/8

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Hoa Nghiêm 7

Dịch giả
HT Trí Tịnh Dịch
Thông tin
Đại Chính số 279

Hoặc thấy chánh tu những diệu-hạnh.

Hoặc thấy Như-Lai Thanh-Tịnh Nguyệt

Ở tại Phạm-Thế và Ma-Cung,

Tư-Tại Thiên-Cung, Hóa-Lạc-Cung,

Thị-hiện thần-thông những biến-hóa.

Hoặc thấy ở tại cung Đâu-Suất

Vô-lượng chư Thiên-đồng vây quanh

Vì họ thuyết pháp cho hoan-hỉ

Chư Thiên phát tâm cúng-dường Phật.

Hoặc thấy ở tại Dạ-Ma Thiên

Đao-Lợi, Tứ-Thiên, cung Long Thần,

Nơi cung-điện Thiên, Long, Bát-Bộ

Không chỗ nào Phật chẳng hiện thân.

Ở chỗ Nhiên-Đăng Phật Thế-Tôn

Rải hoa, trải tóc để cúng-dường

Từ đây biết rõ pháp thâm diệu

Hằng dùng đạo nầy độ quần-sanh.

Hoặc người thấy Phật lâu niết-bàn,

Hoặc thấy Phật mới thành bồ-đề,

Hoặc thấy Phật trụ vô-lượng kiếp

Hoặc thấy giây lát liền nhập diệt.

Thân-tướng quang-minh cùng thọ-mạng

Trí-huệ bồ-đề và niết-bàn

Chúng-hội được độ, tiếng oai-nghi

Mỗi mỗi như vậy đều vô-số.

Hoặc hiện thân mình rất rộng lớn

Như núi Tu-Di, Đại-Bửu Sơn,

Hoặc thấy Phật ngồi chẳng động lay

Sung-mãn vô-biên những thế-giới.

Hoặc thấy viên-quang lượng một tầm

Hoặc thấy ngàn vạn ức do-tuần

Hoặc thấy chiếu khắp vô-lượng cõi

Hoặc thấy sung mãn tất cả cõi.

Hoặc thấy Phật thọ tám mươi năm

Hoặc thấy thọ ngàn muôn ức tuổi

Hoặc thọ bất-khả-tư-nghì kiếp

Như vậy lần lượt bội hơn đây.

Phật-trí thông đạt tịnh vô-ngại

Một niệm biết khắp pháp tam-thế

Đều từ tâm thức nhơn duyên sanh

Sanh diệt vô-thường không tự-tánh.

Ở trong một cõi thành Chánh-Giác

Ở tất cả cõi cũng đều thành

Tất cả vào một, một vào khắp

Tùy tâm chúng-sanh đều thị-hiện.

Như-Lai trụ nơi đạo vô thượng

Thành-tựu thập-lực, tứ vô-úy

Đầy đủ trí-huệ không chướng-ngại

Chuyển thập nhị hành chánh pháp-luận.

Biết rõ khổ, tập và diệt, đạo

Phân biệt mười hai pháp nhơn duyên

Pháp, nghĩa, từ, nhạo-thuyết vô-ngại

Dùng biện-tài đây khai diễn rộng.

Các pháp không ngã, không có tướng

Nghiệp tánh chẳng sanh cũng chẳng mật

Tất cả xa lìa như hư-không

Phật dùng phương-tiện để phân biệt.

Như-Lai như vậy chuyển pháp-luân

Chấn khắp mười phương các quốc-độ

Cung-điện núi sông đều động lay

Chúng-sanh hoan-hỉ chẳng kinh sợ.

Phật diễn pháp-âm khắp rộng lớn

Tùy căn chúng-sanh đều khiến hiểu

Đều khiến phát tâm trừ hoặc cấu

Nhưng Phật chưa từng sanh tâm niệm.

Hoặc nghe Phật diễn thí, giới, nhẫn,

Tấn, định, bát-nhã, phương-tiện, trí,

Hoặc nghe từ, bi và hỉ, xả,

Ngôn từ thuyết pháp đều sai khác.

Hoặc nghe tứ niệm, tứ chánh-cần,

Thần-túc, căn, lực và giác đạo,

Niệm, huệ, thần-thông và chỉ, quán

Vô-lượng phương-tiện những pháp-môn.

Long, Thần, Bát-Bộ, Nhơn, Phi-Nhơn,

Phạm, Thích, Hộ-Thế, các Thiên-Chúng,

Phật dùng nhất âm để thuyết pháp

Chúng-sanh tùy loại đều được hiểu.

Nếu có tham dục, sân và si

Phẩn, phú, xan, tật và kiêu, siểm

Tám muôn bốn ngàn phiền não chướng

Đều nghe Phật dạy pháp chữa trị.

Nếu chưa tu đủ pháp bạch-tịnh

Khiến họ nghe nói mười giới-hạnh,

Đã hay bố-thí điều-phục người

Cho nghe tiếng niết-bàn tịch-diệt.

Nếu người chí kém, không từ mẫn

Nhàm ghét sanh-tử, tụ cầu lìa

Khiến họ nghe nói tam thoát-môn

Cho họ thoát khổ, hưởng tịch-diệt.

Nếu người tự-tánh ít tham dục

Nhàm bỏ ba cõi cầu tịch tịnh

Khiến họ nghe nói các duyên-khởi

Theo độc-giác-thừa để xuất ly.

Nếu người thanh-tịnh tâm quảng-đại

Đầy đủ thí giới các công-đức

Thân-cận Như-Lai đủ từ bi

Khiến họ nghe tiếng đại-thừa-đạo.

Hoặc có quốc-độ nghe nhất-thừa

Hoặc nhị, hoặc tam, hoặc tứ, ngũ

Như vậy nhẫn đến vô-lượng thừa

Đều là Như-Lai phương-tiện-lực.

Niết-bàn tịch-tịnh chưa tùng khác,

Trí hạnh thắng liệt có sai khác,

Như hư-không thể tánh là một

Chim bay gần xa tự sai khác.

Phật thể âm-thanh cũng duy nhứt

Phổ biến tất cả cõi hư-không,

Tùy tâm chúng-sanh sai khác nhau

Nên nghe và thấy cũng tự khác.

Do Phật quá-khứ tu công hạnh

Hay theo sở-thích diễn diệu-âm

Không lòng tính nghĩ đây và kia

Ai là đáng nói, ai thời không.

Nơi mặt Như-Lai phóng đại quang

Đủ số tám muôn bốn ngàn sáng

Pháp-môn Phật nói cũng như vậy

Chiếu khắp thế-giới trừ phiền-não.

Đầy đủ thanh-tịnh công-đức trí

Mà thường tùy thuận tam thế Phật

Ví như hư-không chẳng nhiễm trước

Vì chúng-sanh nên Phật xuất hiện.

Hiện có sanh lão bệnh tử khổ

Cũng hiện trụ thọ ở thế-gian

Dầu thuận thế-gian hiện như vậy

Thể tánh thanh-tịnh đồng hư-không.

Tất cả quốc-độ vô-lượng biên

Chúng-sanh căn dục cũng vô-lượng

Trí-nhãn Như-Lai đều thấy rõ

Tùy theo cơ nghi dạy phật-đạo.

Cùng khắp hư-không mười phương cõi

Bao nhiêu Trời, Người, trong đại chúng

Theo thân hình họ đều chẳng đồng

Phật hiện thân hình cũng như vậy.

Nếu ở trong đại hội Sa-Môn

Cạo bỏ tóc râu mặc ca-sa

Đắp y, cầm bát nhiếp các căn

Cho họ hoan-hỷ trừ phiền-não.

Có lúc thân-cận Ba-La-Môn

Vì họ Phật hiện thân gầy ốm

Chống gậy mang bình hằng trong sạch

Đầy đủ trí-huệ giảng nói giỏi.

Nhả cũ nuốt mới tự no đủ

Hớp gió uống sương không ăn nuốt

Hoặc ngồi hoặc đứng chẳng động lay

Hiện tu khổ-hạnh dẹp ngoại-đạo.

Hoặc trì giới cấm làm thế-sư

Khéo thông phương thuốc các môn luận

Toán số, thiên-văn, địa-lý, tướng

Những điều lành dữ đều biết rõ.

Thâm nhập các thiền và giải-thoát

Tam-muội, thần-thông, trí-huệ, hạnh

Luận bàn, ngâm vịnh và đùa vui

Phương-tiện dẫn họ vào phật-đạo.

Hoặc hiện thượng-phục để nghiêm thân

Đầu đội mão xinh, che lọng tốt

Binh-chủng trước sau theo hộ vệ

Ra oai hùng mãnh phục Tiểu-Vương.

Hoặc làm quan tòa đoán kiện tụng

Giải quyết thế-pháp đều hay giỏi

Hoặc thưởng hoặc phạt đều công minh

Cho họ tất cả đều vui phục.

Hoặc làm Đại-Thần chuyên phụ bật

Giỏi dùng chánh-trị an lê-dân

Lợi ích mười phương đều cùng khắp

Tất cả chúng-sanh chẳng rõ biết.

Hoặc làm Túc-Tán Tiểu-quốc-Vương

Hoặc làm Đại-Đế Chuyển-Luân-Vương

Khiến các Vương-Tử cùng thể-nữ

Đều theo chánh-pháp, không ai biết.

Hoặc làm Hộ-Thế Tứ-Thiên-Vương

Thống lãnh Dạ-Xoa, Long-Thần thảy

Vì chúng hội đó mà thuyết pháp

Đều khiến tất cả đồng vui thích.

Hoặc làm Đạo-Lợi Đại-Thiên-Vương

Ở Thiện-Pháp-Đường, vườn Hoan-Hỉ

Đầu đội thiên-quan diễn pháp mầu

Chư Thiên ngưỡng mộ chẳng lường được.

Hoặc trụ Dạ-Ma, Đâu-Suất thiên

Hóa-Lạc, Tự-Tại, cung Ma-Vương

Ngự cung Ma-Ni, điện trân-bửu

Giảng pháp chơn thiệt khiến điều-phục.

Hoặc đến trong chúng hội Phạm-Thiên

Nói tứ-vô-lượng, các thiền định

Cho họ hoan-hỉ, bèn bỏ đi

Không ai biết được tướng qua lại.

Hoặc đến Sắc-Cứu-Cánh thiên-cung

Để giảng giác-phần những bửu-hoa

Cùng những vô-lượng thánh-công-đức

Sau đó bỏ đi chẳng ai biết.

Phật-trí vô-ngại thấy khắp nơi

Trong đó tất cả những hàm-thức

Đều dùng vô-biên phương-tiện môn

Nhiều cách giáo-hóa khiến thành-tựu.

Ví như thuật-sĩ giỏi ảo thuật

Hiện ra các thứ hình tượng huyễn,

Phật hóa chúng-sanh cũng như vậy

Vì họ mà hiện nhiều thân hình.

Ví như trăng sáng giữa hư-không

Thế-gian chúng-sanh thấy tròn khuyết

Tất cả sông ao hiện bóng trăng

Tất cả tinh tú bị khuất sáng.

Như-Lai trí-nguyện hiện thế-gian

Cũng dùng phương-tiện hiện tăng giảm

Tâm-thủy Bồ-Tát hiện bóng Phật

Thanh-Văn, Duyên-Giác khuất quang sắc.

Như trong đại-hải đầy châu báu

Trong sạch không nhơ không hạn lượng

Bao nhiêu chúng-sanh ở bốn châu

Tất cả hiện bóng ở trong biển.

Phật-thân công-đức cũng như vậy

Không nhơ không đục không ngằn mé

Nhẫn đến pháp-giới các chúng-sanh

Không ai chẳng hiện trong thân Phật.

Ví Như mặt nhật phóng quang-minh

Chẳng rời bổn-xứ chiếu mười phương,

Phật-quang chiếu khắp cũng như vậy

Không khứ không lai trừ si tối.

Ví như Long-Vương tuôn mưa lớn

Chẳng từ thân ra, chẳng từ tâm

Mà mưa cùng khắp đều nhuần thấm

Trừ hết viêm nhiệt được thanh-lương.

Như-Lai pháp-vũ cũng như vậy

Chẳng từ thân tâm Phật phát ra

Mà hay khai ngộ tất cả chúng

Khiến khắp diệt trừ lửa tam độc.

Như-Lai thanh-tịnh diệu-pháp-thân

Tất cả ba cõi không gì sánh

Vì ngoài đường ngôn ngữ thế-gian

Bởi tánh phi-hữu phi-vô vậy.

Dầu không sở-y mà ở khắp,

Dầu đến tất cả mà không đi,

Như vẽ không trung, cảnh trong mộng,

Phải quán thân Phật là như vậy.

Những pháp có, không, trong ba cõi

Chẳng thể ví-dụ cùng Phật được,

Ví như chim muông trong núi rừng

Không nương không-gian mà ở được.

Đại hải ma-ni vô-lượng màu,

Thân Phật sai khác cũng như vậy,

Như-Lai phi-sắc phi-phi-sắc

Tùy nghi mà hiện, không sở-trụ.

Hư-không, chơn-như và thiệt-tế,

Niết-bàn, pháp-tánh, tịch-diệt thảy

Chỉ có những pháp chơn thiệt nầy

Khả dĩ hiển thị được Như-Lai.

Sát-trần tâm niệm đếm biết được,

Nước trong đại-hải uống hết được,

Hư-không lường được, gió buộc được,

Không thể nói hết công-đức Phật.

Nếu ai nghe biển công-đức nầy

Mà sanh lòng vui mừng xin tin hiểu

Tất sẽ được những công-đức nầy

Thận trọng chớ sanh lòng ngờ vực.

Hết

Hán bộ quyển thứ bảy mươi lăm

Hán bộ quyển thứ bảy mươi sáu

Hán bộ quyển thứ bảy mươi bảy

Hán bộ quyển thứ bảy mươi chín

Hán bộ quyển thứ bảy mươi chín

Hán bộ quyển thứ tám mươi

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.