Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 4/5

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Đại Thừa Nhập Lăng Già

Thông tin
Đại Chính số 672Nguồn: Tủ sách Không Hoa

QUYỂN SÁU

CHƯƠNG VII PHẨM BIẾN HÓA

Bấy giờ Đại huệ Bồ tát đại hữu tình bạch Phật:

Bạch Thế tôn! Như lai vì cớ gì thọ ký cho các bậc A la hán rằng họ sẽ chứng Vô thượng chính đẳng chính giác? Vì cớ gì mà nói rằng chúng sinh không chứng pháp Bát Niết bàn cũng thành Phật? Lại cớ gì nói từ khi Như lai mới thành Phật đến khi nhập Niết bàn, trong thời gian đó Phật không nói một chữ nào? Lại nói Như lai thường trú trong định không giác không quán? Lại nói các phật sự đều là hóa tác. Lại nói các thức sát na biến hoại. Lại nói thần Kim cang thường theo hộ vệ. Lại nói giới hạn đầu tiên (primary limit -tiền tế) khôngthể biết, nhưng có thể biết tịch diệt. Lại nói có ma và các việc (nghiệp) của ma? Lại nói có dư báo, nói chuyện người con gái Bà la môn tên Chiên giá (Cancàmànavikà), người con gái ngoại đạo Tôn đà lợi (Sundarikà) cùng các chuyện (Phật) đi khất thực bát không trở về v.v.. Thế tôn đã có những nghiệp chướng như vậy (Kàrmavarana), làm sao thành được nhất thiết chủng trí (Sarvàkàranatà)?

Nếu đã thành bậc nhất thiết chủng trí rồi, thì tại sao không lìa được những lỗi ấy?

Phật dạy:

Hãy nghe kỹ, ta sẽ nói. Đại huệ ! Ta vì Niết bàn vô dư nên mật khuyến các Bồ tátcõi này và các cõi khác, những vị tu Bồ tát hạnh mà lại cầu Niết bàn Thanh văn, mật khuyến họ xả bỏ tâm ấy siêng tu hạnh lớn. Lại biến ra Hóa Phật và các Hóa thanh văn mà thọ ký từng người, không phải pháp tính Phật làm việc thọ ký ấy. Đại huệ! Phật và nhị thừa không khác, do ở điểm rằng Phật và Thanh văn, Duyên giác đều cùng có một vị giải thoát là đoạn các hoặc chướng, không phải trí chướng (Jneyàvarana). Trí chướng thì phải thấy pháp vô ngã mới được thanh tịnh.

Phiền não chướng (klesàvarana) thì khi thấy nhân vô ngã, ý thức liền xả. Ban đầu phải đoạn tập khí trong tạng thức thì sự giải thoát khỏi pháp chướng mới được vĩnh viễn thanh tịnh. Đại huệ! Ta y nơi pháp thường trú mà nói mật ngữ này, vì không khác với chư phật đời trước và đời sau, cũng nói pháp đầy đủ văn tự như thế. Đại huệ! Cái biết chân chính của như lai không có vọng niệm, không đợi tư lự suy nghĩ rồi mới nói, vì Như lai từ lâu đã đoạn bốn tập khí, (kiến, dục, sắc, hữu-DG) lìa hai chết (phân đoạn tử và biến dị tử-DG), trừ hai chướng ngại (hoặc chướng và trí chướng-DG). Đại huệ! ý (mạt na) và ý thức của năm thức căn (nhãn nhĩ tỷ thiệt thân-DG), bảy thứ do tập khí làm nhân, ấy là tính sát na, không có vô lậu thiện và cũng không chịu luân hồi. Đại huệ! Như lai tạng chính là nhân của sinh tử lưu chuyển và Niết bàn, của khổ và lạc; kẻ ngu không biết quấy chấp là không. Đại huệ! các đức Như lai biến hóa mới thường được Kim cang lực sĩ theo hộ vệ, chứ không phải các đức Phật chân thật. Như lai chân thật vượt ngoài mọi giác quan và đo lường, nhị thừa ngoại đạo không biết được, an trú nơi pháp lạc hiện hữu và đã thành tựu trí nhẫn. Bởi thế không cần được Kim cang lực sĩ hộ vệ. Tất cả hóa Phật đều không do nghiệp sinh, không phải phật cũng không phải phi Phật. Thí như thợ gốm hòa các thứ lại mà làm các đồ vật, hóa phật cũng thế; đầy đủ các tướng hiện ra để diễn nói pháp, nhưng vẫn không thể nói được cảnh giới do Thánh trí tự chứng mà có.

Lại nữa, Đại huệ! Các kẻ phàm ngu thấy sáu thức diệt mà chấp đoạn kiến, không hiểu rõ Tạng thức thì sinh chấp thường kiến. Đại huệ! Biên giới đầu tiên của vọng tâm phân biệt vốn không tự tính, bất khả đắc. Lìa phân biệt ấy liền được giải thoát, đoạn bốn thứ tập khí, lìa hết thảy lỗi lầm.

Bấy giờ Thế tôn lại nói bài tụng:

Tam thừa cùng không thừa Không có Phật Niết bàn Tất thọ ký thành Phật Nói lìa các lỗi ác

Thành tựu trí cứu cánh Cùng vô dư niết bàn

Để dụ kẻ hèn nhát

Theo mật ý kia nói

Trí sở đắc của Phật

Diễn nói đạo như thế Ở đây không đâu khác Nên phật không Niết bàn Các kiến, dục, sắc, hữu Bốn tập khí như thế

Ý thức từ đó sinh

Tạng, Mạt na ở đó

Thấy ý thức, năm thức Vô thường nên chấp đoạn Mê ý, Tạng chấp thường Tà trí gọi Niết bàn.

CHƯƠNG VIII CẤM ĂN THỊT

Bấy giờ Đại huệ Bồ tát đại hữu tình lại bạch Phật rằng:

Bạch Thế tôn! Xin vì con nói các công đức và lỗi lầm của việc ăn thịt, không ăn thịt. Con cùng các Bồ tát biết nghĩa ấy rồi sẽ diễn nói cho chúng sinh ăn thịt ở hiện tại, vị lai bị các tập khí huân tập, và khiến họ bỏ vị thịt mà cầu vị pháp, đối với hết thảy mọi loài sinh lòng đại bi, thương như thương con một, ở địa vị Bồ tát, được vô thượng chính đẳng chính giác, hoặc tạm dừng ở nhị thừa rồi cuối cùng cũng thành vô thượng chính đẳng chính giác. Bạch Thế tôn! Những bọn Thế luận khởi kiến hữu vô, chấp trước đoạn, thường mà còn cấm không cho ăn thịt, huống hồ đức Như lai Ứng chính đẳng giác, đầy lòng đại bi, thế gian đều nương cậy, mà lại tự cho phép mình và kẻ khác ăn thịt hay sao. Hay thay! Đấng Thế tôn đầy đủ đại bi thương xót thế gian, thường xem chúng sinh như con một, nguyện xin Thế tôn giải nói cho con về những lỗi lầm và ác độc của sự ăn thịt và những công đức của sự kiêng thịt, khiến con cùng các Bồ tát nghe rồi phụng hành, rộng nói cho người.

Bấy giờ Đại huệ Bồ tát lại nói bài tụng:

Bồ tát đại hữu tình

Chí cầu Vô thượng giác Rượu thịt cùng tỏi hành Được ăn hay không được Kẻ ngu tham ăn thịt

Hôi dơ không xiết kể Đồng như ác thú kia

Làm sao mà ăn được

Kẻ ăn có lỗi gì

Không ăn có đức gì

Xin nguyện đấng Thế tôn Vì con khai diễn hết.

Khi ấy Phật dạy Bồ tát Đại huệ rằng:

Đại huệ! Hãy nghe, và khéo suy nghĩ.

Ta sẽ phân biệt rõ cho ông thấy. Đại huệ! Có vô số lý do khiến Bồ tát thương xót không ăn thịt, ta chỉ nói đôi phần. Đại huệ! Tất cả chúng sinh từ vô thỉ đến nay không ngừng qua lại trong sinh tử luân hồi, không khỏi có lần làm cha mẹ anh em con cái lẫn nhau, hoặc làm bà con, bè bạn, đầy tớ thân yêu...

Sang đời khác họ sinh làm thân chim và thú, sao nỡ đem ăn thịt? Đại huệ!

Bồ tát đại hữu tình xem chúng sinh như thân mình, nghĩ rằng thịt đều do có mạng sống mà ra, làm sao nỡ ăn? Đại huệ! Bọn quỷ la sát v.v.. nghe ta nói thế này còn bỏ ăn thịt, huống hồ những người thích pháp. Đại huệ! Bồ tát đại hữu tình ở đâu cũng xem chúng sinh là thân thuộc, cho đến nghĩ như con một của mình, nên không ăn tất cả thịt. Đại huệ! những người bán thịt ở góc đường chợ búa hoặc lấy thịt chó ngựa người trâu bò v.v.. đem bán để cầu lợi, uế tạp như thế làm sao ăn được.

Đại huệ! Hết thảy các thứ thịt đều do máu huyết ô uế làm ra, người cầu trong sạch sao lại ăn dùng. Đại huệ! chúng sinh khi thấy những người ăn thịt thì sợ hãi, kẻ tu từ tâm sao lại ăn thịt. Đại huệ! Những thợ săn, Chiên đà la (Càndàla), những người bắt cá, lưới chim, chó thấy thì sủa, thú vật thấy thì bỏ chạy. Tất cả chúng sinh bay trên không chạy trên đất, sống dưới nước, trông thấy những người kia đều nghĩ :

"Tên ấy trông như quỷ la sát, nay đến đây chắc để giết mình." Vì lo giữ mạng sống nên chúng đều chạy tránh. Người ăn thịt cũng vậy. Cho nên Bồ tát vì tu hạnh từ không nên ăn thịt. Đại huệ !

Người ăn thịt thì thân thể hôi hám dơ bẩn, tiếng ác truyền khắp, hiền thánh, người tốt không thân gần, do vậy Bồ tát không nên ăn thịt. Đại huệ! Máu thịt là thứ mà tiên thánh không dùng, nên Bồ tát không ăn thịt. Đại huệ! Lại vì muốn gìn giữ tín tâm của chúng sinh, không để họ chê bai nhạo báng Phật pháp, nên Bồ tát không ăn thịt. Đại huệ! Nếu đệ tử ta ăn thịt, thì người đời sẽ ôm lòng chê bai, nói: "Sa môn tịnh hạnh sao lại từ bỏ vị ăn của chư thiên mà cư xử như ác thú, ăn thịt đầy bụng đi khắp thế gian, khiến chúng sinh cầm thú hoảng sợ, phá hạnh thanh tịnh, lỗi đạo sa môn? Xem đấy đủ biết Phật pháp không có hạnh điều phục." Bồ tát thương chúng sinh, muốn giữ cho họ khỏi sinh tâm ấy, nên không ăn thịt.

Đại huệ! Khi thịt người cháy thì hơi hôi xông lên, các thứ thịt nướng khác cũng vậy. Cũng cùng là thịt, sao lại có thứ ăn, có thứ không ăn. Cho nên những người vui đạo thanh tịnh không nên ăn thịt. Đại huệ! Các nam nữ thiện tín tu hành thanh tịnh ở dưới cây hay nơi vắng vẻ để an trú tâm từ, trì chú cầu giải thoát, hoặc cầu pháp Đại thừa, nhưng vì ăn thịt mà không đạt được các mục đích trên. Bởi thế Bồ tát muốn lợi mình lợi người không nên ăn thịt. Đại huệ! Người ăn thịt khi trông thấy thịt liền sinh lòng tham ăn ngon. Bồ tát thương nghĩ hết thảy chúng sinh như thân mình, làm sao thấy thịt mà nghĩ đến chuyện ăn được? Vì thế Bồ tát khôngnên ăn thịt. Đại huệ! Lại người ăn thịt thì chư thiên xa lánh, hơi miệng thường hôi, ngủ mộng bất an, tỉnh dậy lo sợ, bị ác quỷ dạ xoa hút mất tinh khí, lòng nhiều hoảng sợ, ăn không biết đủ, tăng trưởng bệnh, dễ sinh ghẻ lở, mụt nhọt, thường bị vi trùng đục khoét, không thể sinh tâm chán ghét muốn xa lìa thịt. Đại huệ! Ta thường nói : "Tỳ kheo ăn cái gì cũng nên nghĩ như ăn thịt con." Các thức ăn khác còn thế, thì sao ta lại cho phép đệ tử ăn thịt được?

Đại huệ! Thịt không tốt đẹp, không sạch, làm sinh các tội ác, phá hoại các công đức, bị chư thiên, thánh nhân xa lìa, sao ta lại cho phép đệ tử ăn thịt? Kẻ nào nói ta thuận cho ăn thịt chính là phỉ báng ta vậy. Đại huệ! Thức ăn sạch là lúa gạo, đậu, đại mạch, tiểu mạch, dầu mè, ván sữa, đường. Những loại như thế đều được chư Phật quá khứ cho phép ăn. Những thứ nên ăn ta nói đây là để cho những thiện nam tín nữ trong dòng họ ta, những kẻ có đức tin thanh tịnh, đã trồng căn lành từ lâu đời, không tham trước thân mạng tài sản, xót thương hết thảy như chính thân mình. Ta nói những vật nên ăn cho những người như vậy, chứ không phải cho những kẻ có thói quen độc ác, tính như hổ lang, lòng nặng dục vọng.

Đại huệ! Xưa có quốc vương tên Sư tử sinh (Simhasaydàsa), ưa mùi vị thịt, ăn đủ thứ thịt đến cả thịt người, thần dân không chịu nỗi nên làm phản. Cuối cùng vua phải mất nước, chịu khổ não lớn. Đại huệ! Thích đề hoàn nhân đã ở địa vị vua trời, do tập khí ăn thịt đời trước còn lại, nên biến làm chim ưng săn đuổi một con bồ câu. Ta lúc ấy làm vua tên Thi tỳ (Sivin), thương xót bồ câu nên tự cắt thịt mình để thế mạng cho nó.

Đại huệ! Tập khí còn lại của Đế thích còn làm khổ chúng sinh, huống gì những kẻ ăn thịt thường xuyên không biết hổ thẹn. Ăn thịt đã tự hại còn hại người, vì thế Bồ tát không nên ăn thịt.

Đại huệ! xưa có ông vua cỡi ngựa đi săn, ngựa sợ chạy vào núi hiểm, chốn không người ở, cũng không có lối ra.

Vua gặp một sư tử cái cùng nó hành dâm sinh nhiều con. Trong số con có một trưởng giả rất giàu có tên Ban túc, về sau làm vua thống lĩnh 7 ức nhà, vì quen thóiăn thịt nên không phải thịt thì không ăn. Ban đầu ăn thú vật sau đến ăn người, sinh con trai con gái đều là quỷ la sát, chết tái sinh làm sư tử, sài lang, cọp beo, chim điêu, chim thứu v.v.. muốn cầu được thân người còn không được, nói gì đến cầu thoát sinh tử đạt Niết bàn. Đại huệ! Ăn thịt có vô lượng lỗi lầm tai hại như thế, nên chấm dứt ăn thịt sẽ được công đức lớn. Kẻ phàm ngu không biết những tổn hại của sự ăn thịt và lợi ích của không ăn.

Bởi thế nay ta vì ngươi mà nói rõ. Bất cứ cái gì là thịt đều không nên ăn. Đại huệ ! Người ta sát sinh phần lớn là do có người ăn thịt, nếu không người ăn thì cũng không có việc giết; bởi thế ăn thịt cũng có tội như giết. Quái lạ cho người đời tham đắm vị thịt, thịt người còn ăn huống là thịt chim thú. Vì tham ăn ngon, chúng đặt ra đủ cách giăng lưới bày bẫy khắp nơi, loài dưới nước, loài ở trên đất, loài bay trên không đều bị giết hại, nếu không tự mình ăn thì cũng đem bán để lấy tiền.

Đại huệ ! Thế gian có những kẻ không lòng thương xót, chuyên làm việc tàn bạo như quỷ la sát; khi thấy chúng sinh thân hình béo tốt là nghĩ đến thịt, và bảo "Con vật này ăn được đấy." Đại huệ ! Thế gian không có thứ thịt nào không do mình giết hay người giết, lòng mình không nghi là nó bị giết (để có thể ăn được.) Do nghĩa này mà ta chophép thanh văn ăn thứ thịt như thế.

Đại huệ ! Đời sau có những kẻ ngu si xuất gia trong pháp luật của ta, giảng quấy giới luật, làm loạn chính giáo, phỉ báng ta với lời nói ta cho phép ăn thịt và chính ta cũng đã từng ăn. Đại huệ !

Nếu ta cho phép thanh văn ăn thịt, tức ta không phải người an trú tâm từ, người tu quán hạnh, người hành đầu đà, người đi nơi đại thừa; làm sao có thể khuyên thiện nam tín nữ nên xem chúng sinh như con một, nên dứt ăn tất cả thịt? Đại huệ! Có chỗ ta nói cho ăn ba thứ tịnh nhục, đấy là để dần dần cấm hẳn, khiến dễ tu học. Nay trong kinh này, tất cả thịt của con vật tự chết hay bị giết, đều không được ăn. Đại huệ ! Ta chưa bao giờ cho phép đệ tử ăn thịt, cũng không đang cho phép, cũng không sẽ cho phép.

Đại huệ ! Tất cả sự ăn thịt đối với người xuất gia đều là bất tịnh.

Đại huệ ! Nếu có kẻ ngu si phỉ báng ta bằng cách nói Như lai cho phép ăn thịt và chính Như lai cũng đã có ăn, nên biết kẻ ấy bị ác nghiệp buộc ràng, sẽ bị đọa vào những chỗ không lợi lạc. Đại huệ ! Các thánh đệ tử còn không ăn những thứ đoàn thực của phàm phu, huống gì thịt vốn là thức ăn dơ uế. Đại huệ ! Thanh văn duyên giác bồ tát còn chỉ ăn pháp thực (dharmàhàra) huống gì Như lai. Đại huệ ! Pháp thân Như lai không phải là thân ô tạp. Như lai đã dứt trừ hết phiền não, tẩy sạch hết tập khí, khéo thanh lọc tâm tuệ, đại bi bình đẳng quán khắp chúng sinh như con một; há lại cho phép đệ tử thanh văn ăn thịt con ta sao? Huống nữa là tự ta ăn.

Nói như vậy là chuyện không có.

Bấy giờ Thế Tôn lại nói bài tụng:

Đều từng làm thân thuộc Do các uế mà thành

Làm khiếp sợ chúng sinh Nên không được ăn thịt Tất cả các loại thịt Hành tỏi, các thứ rượu Những vật bất tịnh ấy Người tu hành lìa xa Lại thường lìa dầu thoa Cùng giường có thủng lỗ Vì các côn trùng nhỏ Trong đó rất sợ hãi

Ăn (thịt) sinh phóng dật Phóng dật sinh tà giác Tà giác sinh tham lam Bởi vậy không nên ăn Vì tà giác sinh tham Tâm bị mê vì tham

Tâm mê tăng ái dục

Sinh tử không giải thoát Vì lợi sát chúng sinh Lấy tiền ra mua thịt Cả hai đều ác nghiệp Chết đọa ngục gào thét Không thấy nghe nghi giết Ba thứ ấy gọi tịnh

Vì thịt ấy không có

Kẻ ăn ta quở trách

Lại cùng ăn nuốt nhau Chết đọa vào ác thú

hôi dơ và si cuồng

Bởi thế không nên ăn thợ săn, chiên đà la Đồ tể, la sát bà

Sinh trong các hạng ấy Là quả báo ăn thịt

Đã ăn không hổ thẹn

Đời đời bị si cuồng

Chư Phật cùng Bồ tát Thanh văn đều nghi ghét Tượng kiếp (Hastikakshya) cùng Đại vân (Mahàmegha)

Niết bàn, ương quật ma (angulimàlika) Cùng lăng già kinh này Ta đều bảo dứt thịt

Trước nói kiến, văn, nghi Để dứt hết thảy thịt Vìác tập cho nên

Kẻ ngu vọng phân biệt Như tham ngăn giải thoát Các thịt cũng như thế Nếu người có ăn thịt Không thể vào thánh đạo Chúng sinh đời vị lai Nói ngu si về thịt

Nói "đây tịnh không tội Phật cho chúng ta ăn."

Tịnh thực còn (xem) như thuốc Như đói ăn thịt con

Cho nên kẻ tu hành

Biết lượng đi xin ăn Ăn thịt trái giải thoát Cùng trái biểu tượng thánh Khiến chúng sinh sợ hãi Cho nên không được ăn Kẻ an trú từ tâm

Thường phải nên xa lìa Sư tử và hổ lang

Ăn thịt sinh trong đó Nếu các thứ rượu thịt Hết thảy đều không dùng Sẽ sinh dòng hiền thánh Thịnh vượng, đủ trí tuệ.

CHƯƠNG IX ĐÀ LA NI

(Dhàranìparivatro nàma Navamah) Phật dạy Đại huệ Bồ tát đại hữu tình:

Đại huệ ! Chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai vì muốn ủng hộ người thọ trì kinh này, nên diễn nói chú lăng già. Nay ta cũng nói chú ấy, ông nên thọ trì.

Liền nói bài chú:

"Đát điệt tha, đổ tra, đổ tra, đổ tra, đổ tra, bát tra. bát tra, cát tra cát tra, a ma lệ, a ma lệ, tỳ ma lệ, tỳ ma lệ, nễ mế nế mế, hê mế hê mế, phược mế phược mế, cát lệ cát lệ, yết ra cát lệ, a tra mạt tra, chiết tra đốt tra, kỳ nhã tra tát phổ tra, cát địa, lạt địa bạt địa, hê mế, hê mế, đệ mế, chiết lệ chiết lệ, bát lị bát lị, hạn đệ tỳ đệ, án chiết mãn chế, đỗ trà rị đỗ trà rị, bát trà rị, át kế át kế, hê mế hê mế, đổ đổ đổ đổ, lổ lổ lổ lổ, đổ đổ đổ đổ, hổ đổ hổ đổ, hổ đổ hổ, ta bà ha."

(Tadyathà tutte tutte vutte vutte patte patte katte katte amale amale vimale vimale nime nime hime hime vame vame kale kale atte matte vatte tuttle jnette sputte katte katte latte patte dime dime cale cale pace pace bandhe bandhe

ance

mance

dutare

dutare

patare patare arkhe arkhe sarkhe sarkhe cakre cakre dine dine hime hime tu tu tu tu du du du du ru ru ru ru phu phu phu phu svàha)

Đại huệ ! Trong đời vị lai, nếu có người thiện nam thiện nữ thọ trì đọc tụng, vì người khác mà nói đà la ni này, nên biết những người ấy không bị tất cả người, phi nhân, quỷ thần v.v..

động tới. Nếu có người bỗng gặp chuyện dữ, mà tụng niệm cho người ấy 108 biến chú này, thì ác ma liền bỏ chạy. Đại huệ, ta lại nói cho ông Đà la ni này nữa. (Đức Phật liền nói bài chú):

Đát điệt tha, bát đầu ma đệ bệ, bát đầu mế hế, nê hế mễ hế nê, lệ chủ la chủ lệ, hổ lệ hổ la hổ lệ, sấu lệ sấu lệ, bả lệ bả la bả lệ, sấn đệ tần đệ, bạn thệ mạt đệ, ni la ca lệ, sa bà ha.

(Tadyathà- padma padmadeve - hime hini hine - cu cule culu cule - phale phula phule - yule ghule yula yule ghule ghula

ghule

-

pale

pala

palemunce

cchinde

bhinde

bhannje

marde pramarde dikakare svàhà) Đại huệ ! Nếu có thiện nam thiện nữ thọ trì đọc tụng, vì người diễn nói đà la ni này, thì sẽ không bị trời, rồng, dạ xoa, nhân và phi nhân v.v.. cùng các ác quỷ thần làm hại. Ta vì muốn cấm chỉ các loài la sát mà nói thần chú này.

Người trì chú này cũng như thọ trì tất cả bộ kinh Nhập lăng già vậy.

CHƯƠNG X KỆ TỤNG -PHẦN THỨ NHẤT

Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại các nghĩa rộng trong tu đa la (kinh) này nên nói bài kệ:

Các pháp không chắc thật Đều do phân biệt sinh Vì phân biệt là không Bị phân biệt không có Do hư vọng phân biệt Mà có các thức sinh

Tám, chín thức các món Như sóng lớn trong biển Tập khí thường tăng trưởng (1) Tâm chuyển theo cảnh giới Như sắt với nam châm Tính chúng sinh sở y Xa lìa các suy lường Cùng lìa trí, sở tri Chuyển y đặng giải thoát Được như huyễn tam muội Siêu quá nơi thập địa Khi quán thấy tâm vương Tưởng thức đều xa lìa Khi tâm đã chuyển y

Ấy gọi là thường trụ Ở nơi Liên hoa cung

Khởi ra các huyễn cảnh Đã ở cung ấy rồi

Tự tại không dụng công Lợi ích cho chúng sinh Như mầu ngọc ma ni

Không hữu vi, vô vi

Chỉ trừ vọng phân biệt Phàm ngu mê chấp giữ Như thạch nữ mộng con Nên biết rằng linh hồn Uẩn, giới, các thứ duyên Các kiến hữu, phi hữu Đều không, vô tự tính Ta dùng phương tiện nói Nhưng thật không có tướng Phàm phu vọng chấp giữ Năng tướng cùng sở tướng Tất cả biết cùng không Tất cả không tất cả

Do phàm ngu phân biệt Phật không giác tự, tha Các pháp như mộng huyễn Không sinh, không tự tính Vì đều là tính không Không có, bất khả đắc Ta chỉ nói một tính

Lìa nơi vọng kế chấp Tự tính không có hai Chỗ làm của các Thánh Như tứ đại bệnh suy

Khắp cõi thấy hoa đốm Cái thấy đó không thực Thế gian cũng như vậy Như huyễn hiện các tượng Cây cỏ cùng ngói sỏi Mà thật không có gì

Các pháp cũng như vậy Không năng thủ sở thủ Không trói không bị trói Như huyễn như ảo tượng Như mộng như hoa đốm Nếu muốn thấy chân thật Hãy lìa phân biệt, thủ Nên tu quán chân thật Tất không Phật, không nghi Thế gian đồng như mộng Sắc, của cải đều thế Nếu thấy được như vậy là tối tôn trên đời

Ba giới do tâm khởi

Do mê hoặc thấy có

Lìa vọng không thế gian Biết rồi chuyển nhiễm y Sở kiến của phàm ngu Vọng chấp có sinh diệt.

Bậc trí quán như thật Không sinh cũng không diệt Thường hành "vô phân biệt"

Xa lìa tâm, tâm pháp Trú trời sắc cứu cánh Lìa các chỗ lỗi lầm

Nơi đấy thành chính giác Đủ thần thông tự tại Cùng các định thù thắng Hóa hiện nơi thành này Hóa thân vô lượng ức Du khắp hết các cõi

Khiến ngu phu được nghe Như hương, khó nghĩ lường Xa lìa đầu, giữa cuối Lại xa lìa hữu, vô

Không nhiều mà hiện nhiều Không động mà biến khắp Nói trong thân chúng sinh Tính chân bị che lấp Mê hoặc thành huyễn có Không phải huyễn bị mê Do tâm mê hoặc nên

Hết thảy đều thành có Vì chúng trói buộc nhau Tạng thức sinh thế gian Như thế các thế gian Chỉ có giả hiện bày

Các kiến như thác chảy Có ra pháp và người

Nếu biết được như thế Tức là chuyển sở y

Làm con ta đích thực Thành tựu pháp tùy thuận Do ngu phu phân biệt Pháp cứng, ẩm, ấm, động Giả danh không có thật Lại không tướng, sở tướng Thân hình và các căn Đều do tám vật thành Phàm ngu chấp sắc tướng Thân kia bị lao lung Phàm ngu vọng phân biệt Nhân duyên hòa hiệp sinh không rõ tướng chân thật Trôi lăn trong ba cõi Các chủng tử trong thức Hay hiện cảnh giới tâm Do phàm ngu phân biệt Vọng chấp nơi hai thủ Vô minh cùng ái nghiệp Các tâm do đó sinh

Vì vậy ta biết rõ

Đó là tính y tha

Vọng phân biệt có vật Mê hoặc các tâm pháp Phân biệt kia đều không Mê vọng chấp là có

Tâm bị các duyên buộc Sinh khởi nên chúng sinh Nếu xa lìa các duyên Ta nói không sở kiến Đã lìa hết các duyên Tự tướng và phân biệt Trong thân không sinh khởi Ta gọi là vô vi

Tâm sở chúng sinh khởi Năng thủ và sở thủ

Sở kiến đều vô tướng Phàm ngu vọng phân biệt hiển thị A lại gia

Tạng thức rất thù thắng Lìa năng thủ sở thủ

Ta nói là chân như

Trong uẩn không có người Không ngã, không chúng sinh Sinh chỉ là thức sinh Diệt chỉ là thức diệt Như tranh có cao thấp Tuy thấy mà không thật Các pháp cũng như vậy Tuy thấy mà không có Như thành càn thát bà Lại như bóng nắng lòa Sở kiến thường như vậy Trí quán không thể có Nhân duyên cùng thí dụ Lấy đó mà lập tôn

Càn thành, mộng, vòng lửa Ảo tượng, ánh mặt trời Nơi lửa, và mao luân Lấy đó làm ví dụ

Để bày nghĩa vô sinh Thế phân biệt đều không Mê hoặc, như huyễn mộng Thấy các loài không sinh Ba cõi không sở y

Trong ngoài cũng như vậy Thành tựu vô sinh nhẫn Được như huyễn tam muội Cùng với Ý sinh thân Đủ các món thần thông Cáclực và tự tại

Các pháp vốn vô sinh Không, không có tự tính Mê hoặc các nhân duyên Nên nói có sinh diệt Ngu phu vọng phân biệt Lấy tâm hiện ra tâm

Cùng hiện các ngoại sắc Mà thật không có gì

Như định lực quán thấy Tượng Phật cùng khớp xương Phân chẻ đến đại chủng Giả bày ra thế gian

Thân, tài sản, chỗ ở Ba pháp làm sở thủ

Ý thủ và phân biệt

Ba pháp làm năng thủ Mê hoặc cùng vọng kế Là phân biệt năng, sở Chỉ theo văn tự, cảnh Mà không thấy chân thật Hành giả lấy tuệ quán Các pháp không tự tính Khi ấy trụ vô tướng

Hết thảy đều dứt bặt như lấy mực vẽ gà

Kẻ vô trí vọng thủ

Thật không có ba thừa Phàm ngu không hiểu được Nếu thấy các thanh văn Cùng với bích chi phật Đều là chỗ hóa hiện

Của Bồ tát đại bi

Ba cõi chỉ là tâm

Phân biệt hai tự tính Chuyển y lìa nhân pháp Ấy tức là chân như

Nhật nguyệt ánh đèn lửa Đại chủng và ma ni

Không phân biệt tác dụng Chư phật cũng như vậy Các pháp như mao luân Xa lìa sinh, trụ, diệt Lại lìa thường, vô thường Nhiễm tịnh cũng như thế Như bôi thuốc vào mắt Thấy đất thành sắc vàng Mà thật trong đất kia Vốn không có tướng vàng Kẻ ngu cũng như vậy

Tâm mê loạn vô thỉ

Vọng chấp các pháp thật Như huyễn như ảo tượng Nên quán một chủng tử Cùng phi chủng đồng ẩn Một chủng hết thảy chủng Gọi các pháp của tâm Các chủng tử là một

Chuyển y thành phi chủng Bình đẳng đồng pháp ấn Tất đều không phân biệt Tất cả những chủng tử Làm nhân cho các thức Sinh các sự phiền não Gọi là các chủng tử

Quán tự tính các pháp Mê hoặc không bỏ đời Tính vật vốn vô sinh Biết rõ tức giải thoát Bậc định quán thế gian Các sắc do tâm khởi

Vô thỉ tâm mê hoặc

Thật không có sắc, tâm Như huyễn và Càn thành Mao luân và ảo tượng Không có mà hiện có

Các pháp cũng như vậy Hết thảy pháp không sinh Chỉ do mê hoặc thấy

Đã do mê vọng sinh

Ngu vọng chấp có hai Do các thứ tập khí

Sinh các làn sóng tâm Nếu khi tập khí đoạn Sóng tâm không còn khởi Tâm duyên các cảnh khởi Như tranh nương vào vách Nếu ở giữa hư không

Làm sao mà họa được

Nếu duyên một ít phần Khiến tâm kia được sinh Tâm đã do duyên khởi Nghĩa duy tâm không thành Tính tâm vốn thanh tịnh Cũng như hư không lặng Đem tâm mà chấp tâm

Do tập khí không khác Chấp trước tự tâm hiện Do tâm mà sinh khởi

Sở kiến không ngoài tâm Nên nói rằng duy tâm Tạng thức gọi là tâm Tư lương lấy làm ý

Hay rõ các cảnh giới Ấy tức gọi là thức

Tâm thường là vô ký (avyàktra) Ý đủ hai thứ hành

Hiện tại thức đầy đủ Các pháp thiện, bất thiện Tu chứng không nhất định Các địa vào cõi nước Vượt ra ngoài tâm lượng An trú không quả tướng Các sở kiến hữu, vô

Cùng với các món tướng Đều là do phàm phu

Điên đảo vọng chấp trước Bậc trí lìa phân biệt Sự vật đã trái nhau

Do tâm không sắc tướng Bởi thế vô phân biệt Các căn đều như huyễn Cảnh giới thì như mộng Năng tác cùng sở tác Hết thảy đều phi hữu Tục đế có tất cả

Đệ nhất nghĩa tuyệt không Vô tính của các pháp Gọi là đệ nhất nghĩa Trong chỗ vô tự tính Nhân vì các ngôn thuyết Nên có các vật khởi

Ấy gọi là tục đế

Nếu không có ngôn thuyết Các vật khởi cũng không Trong tục đế không có Chỉ có lời, không sự Pháp điên đảo hư vọng Thật ra không có gì

Nếu đảo là thật có

Thì vô không tự tính Vì hữu không có tính Mà pháp điên đảo kia Hết thảy các vật có

đều là bất khả đắc

Ác tập huân nơi tâm

Hiện ra đủ các tướng Mê hoặc nói ngoài tâm vọng thủ các sắc hình Phân biệt vốn là không Nên phân biệt đoạn được Vô phân biệt sẽ thấy Thật tính, chứng chân không Vô minh huân nơi tâm Nên thấy các chúng sinh Như các voi ngựa huyễn Cùng cây lá và vàng

Như kẻ bị đau mắt

Mê hoặc thấy mao luân Phàm phu cũng như vậy Vọng thủ các cảnh giới Phân biệt, sở phân biệt Cùng người khởi phân biệt Chuyển, sở chuyển, nhân chuyển Do đó sáu giải thoát Do nơi vọng kế nên

Không địa, không các đế Lại không có sát độ

Hóa Phật và nhị thừa Tâm khởi hết thảy pháp Hết thảy xứ và thân

Tâm tính thật vô tướng Vô trí thủ các món

Phân biệt mê hoặc tướng Gọi là y tha khởi

Trong tướng có các tên Ấy là vì vọng kế

Các duyên pháp hòa hợp Phân biệt thành danh, tướng Tất cả đều không sinh Gọi là viên thành thật Mười phương các sát độ Trong chúng sinh, Bồ tát Bao nhiêu pháp, Báo Phật Hóa thân cùng biến hóa Đều từ cực lạc giới

Của Di đà mà ra

Ở trong kinh Phương quảng Nên biết nghĩa bí mật Những gì Phật tử nói Cùng của Đạo sư dạy, Đều do Hóa thân nói

Không phải Thật Báo Phật Các pháp không từng sinh Cũng không phải không có Như huyễn, lại như mộng Như hóa, như Càn thành Các pháp do tâm khởi Các pháp do tâm thoát Tâm khởi không cách khác Tâm diệt cũng như thế Vì chúng sinh phân biệt Các tướng hư vọng hiện Duy tâm thật không cảnh Lìa phân biệt, giải thoát Do phân biệt, hí luận Tích tập từ vô thỉ

Vì các ác tập huân

Khởi cảnh hư vọng này Các pháp đều không sinh do tự tính vọng kế

Y chỉ nơi duyên khởi Chúng sinh mê phân biệt Phân biệt không tương ưng Thì y tha cũng dứt

Sở trú rời phân biệt Chuyển y tức chân như Chớ vọng kế hư vọng

Vọng kế tức không thật Mê hoặc vọng phân biệt Năng, sở thủ đều không Phân biệt thấy ngoại cảnh Ấy là tính vọng kế

Do hư vọng kế ấy

Duyên khởi tự tính sinh Tà thấy các ngoại cảnh Không cảnh chỉ do tâm Quán sát đúng như lý Năng, sở thủ đều diệt Cảnh ngoài thật không có Tập khí nhiễm ô tâm

Mà chuyển có tợ cảnh Khi diệt hai phân biệt Trí tịnh thuộc chân như Khởi ra cảnh vô ảnh

Cảnh thánh khó nghĩ bàn Do cha mẹ hòa hiệp

Như gia ua trong bình A lại gia, ý đủ

Khiến tăng trưởng xích, bạch Bế thi (pesì) và Trù bào (Ghanàrbuda) Các thứ uế nghiệp sinh Gió nghiệp tăng bốn đại sinh ra như trái chín Năm cùng năm và năm

Sang khiếu có chín lỗ Móng, răng, lông đầy đủ Đủ rồi bèn sinh ra

Mới sinh như phân trùng Lại như người tỉnh ngủ Mắt mở ra thấy sắc

Phân biệt dần tăng trưởng Phân biệt quyết xong rồi Các môi răng hòa hiệp Bắt đầu phát nói năng Như giống chim anh vũ Thuận chúng sinh ý lạc Ta lập ra đại thừa

Không phải chỗ ác kiến Ngoại đạo không thể thọ Thừa do ta tự chứng

Không thể suy lường được Sau khi Phật diệt độ Xin nói ai thọ trì

Đại huệ ! Ông nên biết Sau khi ta Niết bàn

Đời vị lai sẽ có

Kẻ thọ trì pháp ta

Trong xứ Nam Ấn độ

Tỳ kheo danh đức lớn Quyết hiệu là Long thọ Hay phá luận hữu, vô Trong thế gian làm rõ Vô thượng đại thừa ta được sơ hoan hỉ địa

Vãng sinh xứ an lạc

Trong nghĩa lý duyên khởi Hữu vô đều không thành Trong duyên tưởng tượng vật Phân biệt ra có, không Kiến ngoại đạo như vậy Xa lìa pháp của ta

Danh tự của các pháp Đã nối nhau nhiều đời Tập (khí) quá khứ, hiện tại Xoay vần cùng phân biệt Nếu không nói ra tên Tất thế gian mê hoặc Vì muốn trừ mê hoặc

Nên lập ra danh ngôn Kẻ ngu phân biệt pháp Mê hoặc nơi danh tự

Mê hoặc các duyên sinh Ấy là ba phân biệt

Chấp bất sinh bất diệt Tự tính như hư không Tự tính vốn không có Đấy là tướng vọng kế Như huyễn, bóng, ảo tượng Mộng, bóng gương, vòng lửa Như tiếng vang, Càn thành Ấy là y tha khởi

Chân như, không, bất nhị Thật tế cùng pháp tính (Bhùtakoti, Dharmatà) Đều không có phân biệt Ta nói là viên thành Ngữ ngôn thuộc về tâm Hư vọng sa nhị biên

Tuệ phân biệt thật đế Là tuệ không phân biệt Nơi người trí mới hiện Nơi người ngu không hiện Cáihiện nơi trí ấy

Hết thảy pháp không tướng Như chuỗi đeo vàng giả Kẻ ngu cho là vàng

Các pháp cũng như vậy Ngoại đạo vọng suy lường Mọi pháp vô thủy chung Ở nơi tướng chân thật Thế gian đều vô tác

Vọng kế không hiểu được Các pháp trong quá khứ Vị lai cùng hiện tại Hết thảy pháp như thế Tất cả đều không sinh Do các duyên hòa hợp Nên nói có các pháp

Nếu lìa sự hòa hợp

Không sinh cũng không diệt Mà các pháp duyên khởi Một, khác đều không có Lược nói là không sinh Nói rộng là không diệt Một đằng "bất sinh không"

Một đằng là "sinh không"

Bất sinh không là thắng Sinh không tất diệt hoại chân như, không, thật tế Niết bàn cùng pháp giới Các thứ ý sinh thân

Ta nói là dị danh

Nơi các kinh luật luận Khởi phân biệt về tịnh Nếu không hiểu vô ngã Là theo lời, không nghĩa Chúng sinh vọng phân biệt Sở kiến như sừng thỏ Phân biệt tức mê hoặc Như thú khát đuổi bóng do nơi vọng chấp trước Mà khởi ra phân biệt Nếu lìa nhân vọng kế Tức không khởi phân biệt Đại phương quảng sâu xa Biết các cõi tự tại

Ta vì Bồ tát nói

Không phải vì thanh văn Ba cõi không, vô thường Xa lìa ngã, ngã sở

Ta vì các Thanh văn

Nói tổng tướng như thế Không trước hết thảy pháp Đi một mình tịch tịnh Tư niệm Bích chi quả Ta vì duyên giác nói Thân là y tha khởi

Mê hoặc không tự thấy Phân biệt tự tính ngoài Mà khiến tâm vọng khởi Nhờ chứng, nhờ gia trì Do sinh vào các loài Do có được trong mộng Ấy bốn thứ thần thông Thần thông được trong mộng Cùng do oai lực Phật Hay do sinh các loài Đều không phải "báo đắc"

Do tập khí huân tâm

Nên bóng tợ-vật khởi Kẻ phàm ngu chưa hiểu Cho nên nói là sinh

do nơi vọng phân biệt Khi còn thấy ngoại tướng Thì còn tăng thêm vọng Vì không thấy tâm mê Vì sao nói có sinh

Mà không nói sở kiến Khi không vật mà thấy Nói cho ai? Vì sao?

Thể tâm vốn thanh tịnh Ý cùng với các thức

Do tập khí thường huân Mà làm các uế loạn

Tạng thức xa lìa thân Ý bèn tìm đường nẻo

Thức bày tợ cảnh giới Thấy rồi tham nắm giữ Sở kiến đều do tâm

Ngoại cảnh bất khả đắc Nếu tu quán như thế

Xả vọng đạt chân như Cảnh giới của định chứng Nghiệp cùng oai lực Phật Ba thứ bất tư nghì

Chỗ khó lường của trí Quá khứ, vị lai, ngã Hư không cùng Niết bàn Ta tùy thế tục nói

Chân đế lìa văn tự

Nhị thừa cùng ngoại đạo Cùng y chỉ các kiến

Mê hoặc lý duy tâm

Vọng phân biệt ngoại cảnh La hán, Bích chi Phật Cùng với trí giác Phật Chủng tử đã thành tựu Mộng thấy Phật quán đảnh Huyễn tâm tịch tịnh đến Vì sao nói hữu vô

Ở đâu, nói cho ai?

Cớ gì, nguyện Phật giải Vì kẻ mê duy tâm

Ta nói huyễn, hữu, vô Khi sinh, diệt tương ưng Tướng sở tướng bình đẳng Ý thức tên "Phân biệt"

Cùng với năm thân thức Như bóng hình trôi chảy Từ tâm khởi chủng tử Nếu tâm cùng với ý

Các thức thân không khởi Thì được ý sinh thân Lại được đến Phật địa Các duyên cùng uẩn, giới Tự tướng của nhân, pháp đều do tâm bày ra

Như mộng cùng mao luân Quán thế gian huyễn mộng Y chỉ nơi chân thật

Chân thật lìa các tướng Lại lìa nhân tương ưng Cảnh chứng của bậc thánh Thường trú nơi vô niệm Mê hoặc nhân tương ưng Chấp thế gian làm thật Hết thảy hí luận diệt Thì mê hoặc không sinh Mê theo pháp, phân biệt Si tâm thường hiện khởi Các pháp không, vô tính Nói thường hay vô thường Là kiến của "sinh luận" (utpàdavàdin) Không phải vô sinh luận (anutpàdavàdin)

Nhất, dị, câu, bất câu Tự nhiên cùng tự tại Thời,vi trần, thắng tính Duyên, phân biệt thế gian Thức là giống sinh tử Có giống nên có sinh Như họa nương nơi tướng Biết rõ tức liền diệt Thí như thấy người huyễn Mà có sinh tử huyễn

Phàm ngu cũng như vậy Do si có buộc, mở

Hai thứ pháp trong, ngoài Cùng các nhân duyên kia Kẻ tu hành quán sát

Đều trụ nơi vô tướng Tập khí không lìa tâm Cũng không cùng với tâm Tuy tập khí trói buộc Tướng tâm không sai khác Tâm như áo sắc trắng Bị tập ý thức nhiễm

Cấu tập làm ô uế

Khiến tâm không hiện rõ Ta nói như hư không

Không hữu cũng không vô Tạng thức cũng như vậy Hữu, vô đều xa lìa

Nếu ý thức chuyển y

Thì tâm lìa cấu loạn Ta nói tâm là Phật

Đã rõ hết thảy pháp

Đoạn dứt ba tương tục Lại lìa nơi bốn cú

Hữu, vô đều xa lìa

Các hữu (bhava) thường như huyễn Bảy địa do tâm khởi

Nên có hai tự tính

Hai địa cùng Phật địa Chính là viên thành thật Dục, sắc, vô sắc giới Cùng với cõi Niết bàn Đều ở nơi thân này

Đều là tâm cảnh giới Khi còn có sở đắc

Thì còn mê hoặc khởi Nếu biết tự tâm khởi Thì mê hoặc không sinh Ta lập hai thứ pháp

Các tướng và thực chứng Dùng đủ thứ nguyên tắc Mà phương tiện lập thuyết Thấy các thứ danh, tướng Là mê hoặc, phân biệt Nếu lìa xa danh tướng Là tính tịch cảnh thánh Do phân biệt năng, sở Tất có tướng vọng kế Nếu lìa phân biệt kia Tự tính là chỗ thánh Tâm đã được giải thoát Là chân lý thường tồn Chủng tính và pháp tính Chân như lìa phân biệt Đã có thanh tịnh tâm Thì có tạp nhiễm hiện Không tịnh tức không nhiễm Là chân tịnh của thánh Thế gian do duyên sinh Tăng trưởng thêm phân biệt Quán nó như huyễn mộng Khi ấy tức giải thoát Các thứ ác tập khí

Cùng với tâm hòa hiệp Chúng sinh thấy ngoại cảnh Không thấy pháp tính tâm Tâm tính vốn thanh tịnh Không sinh các mê hoặc Mê do ác tập khởi

Cho nên không thấy tâm Mê hoặc tức là chân

Chân không ở chỗ khác Không nơi hành, phi hành Cũng không thấy nơi khác Nếu quán các hữu vi

Xa lìa tướng, sở tướng Vì đã lìa các tướng

Thấy thảy đều là tâm An trụ nơi duy tâm

Không phân biệt ngoại cảnh Trú sở duyên chân như Vượt quá ngoài tâm lượng Khi siêu đến tâm lượng Cũng siêu đến vô tướng Đã trú ở vô tướng

Không thấy cả đại thừa Hành tịch, không dụng công Tịnh tu các đại nguyện Trí tối thắng vô ngã Vô tướng nên không thấy Hãy quán tâm sở hành Lại quán trí sở hành Quán thấy tuệ sở hành Nơi tướng không mê hoặc Khổ đế thuộc về tâm

Tập là cảnh của trí (jnàna) Diệt, đạo và Phật địa Đều là cảnh của tuệ

Đắc quả và Niết bàn

Cùng với tám thánh đạo Khi biết các pháp ấy Là trí Phật thanh tịnh Nhãn căn cùng sắc cảnh Không, minh và tác ý Nên khiến từ tạng thức Sinh nhãn thức chúng sinh Năng, sở thủ, thủ giả Mỗi thứ đều không có Không nhân vọng phân biệt Ấy là kẻ vô trí

Danh, nghĩa không sinh nhau Riêng danh nghĩa cũng thế Do nhân, vô nhân sinh Đều không ngoài phân biệt Vọng nói trụ chân đế Tùy kiến giải bày nói Một tính, năm không thành Xa lìa nơi đế nghĩa

Hí luận về hữu, vô

Nên vượt các ma ấy

Khi đã thấy vô ngã

Không vọng cầu các cõi Chấp tác giả là thường Chú thuật hưng tranh luận Chân đế lìa ngôn thuyết Mà thấy pháp tịch tịnh Do nương vào tạng thức Mà có mạt na chuyển

Dựa vào tâm và ý

Mà có các thức sinh

Các pháp hư vọng lập Cùng tâm tính, chân như Định giả quán như thế Thông đạt tính duy tâm Quán ý cùng tưởng, sự Không nghĩ thường, vô thường Cùng với sinh, bất sinh Không phân biệt hai nghĩa Do nơi A lại gia

Các thức đều sinh khởi Trọn không nơi một nghĩa Mà sinh hai món tâm

Do thấy duy tự tâm

Lìa không, lìa ngôn thuyết Nếu không thấy tự tâm Bị lưới tà kiến trói Các duyên không từng sinh Các căn không chỗ có Không tham, không uẩn, giới Tất không các hữu vi Vốn không các nghiệp báo Không tác không hữu vi Xưa nay không chấp trước Không buộc cũng không mở Pháp hữu, vô, vô ký

Pháp, phi pháp, đều không Không thời, không Niết bàn Pháp tính bất khả đắc Không Phật không chân đế Không nhân cũng không quả Không điên đảo, Niết bàn Không sinh cũng không diệt Lại không mười hai chi Biên, vô biên không có Hết thảy kiến đều đoạn Ta nói là duy tâm

Phiền não nghiệp cùng thân Quả sở đắc của nghiệp Đều như huyễn như mộng Như Càn thát bà thành Vì trụ nơi duy tâm

Nên thấy có đoạn thường Niết bàn không các uẩn Không ngã cũng không tướng Đã nhập vào duy tâm

Chuyển y được giải thoát Do ác tập làm nhân

Ngoài hiện ra đại địa Cùng với các chúng sinh Duy tâm không thấy gì Hình bóng, thân, tài sản Do tập chúng sinh hiện Tâm không là hữu, vô Tập khí khiến không rõ Cấu hiện ra trong tịnh Không phải tịnh trong cấu Như mây che hư không Tâm không hiện cũng thế Tính vọng chấp nói có Nơi duyên khởi tất không Vì vọng kế mê chấp

Duyên khởi không phân biệt.

Không sở tạo đều (là) sắc Có sắc không sở tạo

Mộng, huyễn, ánh, Càn thành Đều không phải được tạo.

Nếu nơi pháp duyên sinh Nói thật cùng không thật Kẻ ấy tất tin theo

Các kiến nhất cùng dị.

Thanh văn có ba hạng:

Nguyện sinh và biến hóa Và lìa tham, sân si

Từ chính pháp sinh ra.

Bồ tát cũng ba hạng

Chưa có các Phật tướng Vì nhớ nghĩ chúng sinh Mà hiện hình tướng Phật Các loại tâm chúng hiện Đều từ tập khí sinh

Các loại hình và bóng Như sao, mây, trời, trăng Nếu đại chủng thật có Sẽ có "sở-tạo" sinh

Vì đại chủng vô tính Nên không tướng năng, sở Đại chủng là năng tạo Địa thủy là sở tạo

Đại chủng vốn vô sinh Nên không sở-tạo-sắc Sắc giả, thật các thứ Cùng huyễn sở tạo sắc Sắc mộng, sắc Càn thành Sắc nắng là thứ năm

Năm hạng nhất xiển đề Năm chủng tính cũng vậy Ngũ thừa cùng phi thừa Niết bàn có sáu loại Các uẩn hai mươi bốn Các sắc có tám món

Phật có hai mươi bốn Phật tử có hai loại

Pháp môn trăm lẻ tám Thanh văn có ba hạng Các cõi Phật chỉ một Một Phật cũng như vậy Giải thoát có ba loại Tâm lưu chú có bốn

Vô ngã có sáu thứ

Sở tri cũng có bốn

Xa lìa nơi tác giả

Cùng lìa các lỗi kiến Trong tự chứng bất động Là vô thượng đại thừa Sinh cùng với bất sinh Có tám thứ chín thứ

Một niệm cùng tiệm thứ Chứng đắc chỉ có một Vô sắc giới tám thứ

Thiền sai biệt có sáu Các Phật tử, Bích chi Xuất ly có bảy hạng

Ba cõi tất không có

Thường vô thường cũng không Tác nghiệp và quả báo Đều như chuyện trong mộng Chư Phật vốn không sinh Vì đệ tử Thanh văn

Tâm thường không thấy được Các pháp đều như huyễn Nên ở nơi các cõi

Từ Đâu suất nhập thai Sở sinh và xuất gia

Không từ bào thai sinh Vì chúng sinh lưu chuyển Mà nói pháp Niết bàn Các đế cùng các cõi

Tùy cơ khiến giác ngộ Thế gian, các châu, rừng Vô ngã, ngoại đạo, hành Thiền, thừa, A lại gia Quả, cảnh bất tư nghì Các loài tinh tú, trăng Các vua, các loài trời Loài Càn thát, dạ xoa Đều do nghiệp ái sinh Biến-dị-tử khôn lường Cũng cùng hiệp tập khí Đến khi chết vĩnh tận Lưới phiền não đã dứt Tiền lúa cùng vàng bạc Ruộng vườn và tôi tớ Voi ngựa và trâu dê

Đều không nên nuôi giữ Không nằm giường có lỗ Không bôi bùn trát đất Bát bằng vàng, bạc đồng Đều không được nắm giữ Ứng khí (vỏ) ốc, pha lê Đất, đá, cùng bằng sắt Đầy một lượng Ma kiệt Tùy bát ta cho phép

Thường mặc màu thanh tịnh Nhuộm các mảnh giẻ trắng Bằng phân trâu, bùn, lá Thành sắc áo ca sa

Con dao dài bốn ngón Có hình nửa mặt trăng Dùng để cắt vải áo

Kẻ tu hành được giữ

Chớ học các kỹ thuật Lại không được mua bán Nếu cần, sai tịnh nhân Đấy là pháp ta dạy

Thường giữ gìn các căn Khéo rõ nghĩa kinh luật Không giao thiệp người tục Ấy là bậc tu hành

Dưới cây trong hang núi Nhà thô, trong mả mồ Hang cỏ cùng đất trống Kẻ tu hành nên trú

Trong mồ và chỗ khác Ba y mang theo mình

Nếu khi thiếu áo mặc Có kẻ cho nên nhận

Khi ra đi khất thực

Nhìn phía trước một tầm Nhiếp niệm mà xin ăn Cũng như ong hút mật Chỗ có nhiều người nhóm Có chúng tỳ kheo ni

Sinh sống với thế tục Đều không nên khất thực Các vua cùng con vua Quan lớn, kẻ giàu sang Kẻ tu hành khất thực Đều không nên thân gần Nhà có kẻ sinh và chết Nhà bạn bè, bà con

Chỗ tăng ni hỗn tạp

Người tu hành không ăn Trong chùa khói không dứt Thường nấu các món ăn Nếu vì mình mà nấu

Người tu hành không ăn Hàng giả quán thế gian Năng tướng cùng sở tướng Đều xa lìa sinh diệt Lại xa lìa hữu vô.

QUYỂN BẢY

CHƯƠNG X KỆ TỤNG -PHẦN THỨ NHÌ

Nếu những bậc tu hành Không khởi các phân biệt Không lâu được tam muội Lực, thông, và tự tại Kẻ tu hành không nên Vọng chấp nhân, vi trần Thời, thắng tính, tác giả Duyên sinh ra thế gian Thế gian do phân biệt Các thứ tập khí sinh Kẻ tu hành hãy quán

Các hữu như mộng huyễn Xa lìa kiến chấp thường Phủ định và xác định Thân, tài sản, chỗ ở Không phân biệt ba cõi Không nghĩ việc ăn uống Chính niệm đoan thân trú Luôn luôn cung kính lễ Chư Phật và Bồ tát

Khéo giải nghĩa kinh luật Pháp lý thú chân thật Năm pháp, hai vô ngã Lại tư duy tự tâm

Pháp nội chứng thanh tịnh Các địa cùng Phật địa Hành giả tu như thế

Ngồi đài sen, (được) quán đảnh Du hành khắp các nẻo Chán ghét tất cả hữu Đến gò mả, chỗ tịnh

Tu tập các quán hạnh Có vật không nhân sinh Vọng nói lìa đoạn, thường Lại nói lìa hữu, vô

Vọng chấp là trung đạo Vọng chấp vô nhân luận Vô nhân là đoạn kiến Vì không rõ ngoại vật Phá hoại lý trung đạo Sợ sa vào đoạn kiến

Không xả pháp sở chấp Vừa xác định phủ định Vọng nói là trung đạo Khi đã rõ duy tâm

Xả lìa hết ngoại pháp Lại lìa vọng phân biệt Như thế hợp trung đạo Duy tâm, không có cảnh Không cảnh, tâm không sinh Ta và chư Như lai

Nói đó là trung đạo

Dù sinh hay không sinh Tự tính, không tự tính Hữu và vô đều không

Không nên phân biệt hai Không thể khởi phân biệt Kẻ ngu nói giải thoát Tâm không biết trí sinh Sao đoạn được nhị chấp Vì hiểu rõ tự tâm

Đoạn được hai sở chấp Hiểu rõ nên đoạn được Không phải không phân biệt Biết rõ do tâm hiện

Phân biệt sẽ không khởi Vì phân biệt không khởi Tâm chân như chuyển y Nếu thấy pháp khởi ra Lìa các lỗi ngoại đạo Niết bàn của bậc trí Không phải là diệt hoại Ta và chư Phật nói

Biết vậy sẽ thành Phật Nếu lại thêm phân biệt Tức là luận ngoại đạo Không sinh mà hiện sinh Không diệt mà hiện diệt Biến khắp muôn ức chỗ Liền hiện như trăng nước Một thân làm nhiều thân Đốt lửa cùng rưới mưa Tùy cơ hiện trong tâm Cho nên nói duy tâm

Tâm cũng là duy tâm

Phi tâm cũng tâm khởi Thông đạt các sắc tướng Tất cả đều duy tâm

Hình tướng Phật, thanh văn Cùng hiện tướng Duyên giác Và các hình sắc khác Đều nói là duy tâm

Từ nơi vô sắc giới

Cho đến trong địa ngục Vì chúng sinh hiện khắp Đều do tâm làm nên

Các tam muội như huyễn Cùng với thân ý sinh Mười địa và tự tại

Đều do chuyển y thành Kẻ ngu bị tưởng chuyển Theo thấy nghe hay biết Tự phân biệt điên đảo Bị hý luận làm động

Hết thảy không, vô sinh Ta thật không Niết bàn Hóa Phật ở các cõi

Nói tam thừa, nhất thừa Phật có ba mươi sáu

Mỗi loại có mười hạng Tùy tâm khí chúng sinh Mà hiện ở các cõi

Pháp Phật ở thế gian Cũng như tính vọng kế Tuy thấy có đủ thứ

Kỳ thực không có gì

Pháp Phật là chân Phật Ngoài ra đều (là) Hóa Phật Tùy chủng tử chúng sinh Thấy hiện thân của Phật Vì mê hoặc các tướng Nên khởi ra phân biệt Phân biệt không khác chân Tướng bất (?) nơi phân biệt Tự tính cùng thọ dụng Hóa thân cùng Hiện hóa Ba mươi sáu vị Phật

Đều do tự tính thành Do giống tập huân ngoài Mà sinh ra phân biệt Không giữ cái chân thật Mà giữ cái vọng chấp Mê hoặc do nội tâm

Cùng duyên ở ngoại cảnh Chỉ hai thứ ấy khởi

Không có duyên thứ ba Mê hoặc nương trong ngoài Mà có ra sinh khởi

Sáu mươi hai, mười tám Nên ta nói là tâm

Biết chỉ có căn, cảnh Tất lìa nơi ngã chấp (àtmagràha) Rõ tâm không cảnh giới Liền lìa được pháp chấp Do nương nơi bản thức (àlaya) Mà có các thức sinh

Do nương vào nội xứ

Mà tợ hình hiện ngoài Kẻ ngu thường phân biệt Hữu vi cùng vô vi

Đều là bất khả đắc

Như hoa đốm, mao luân Như thành Càn thát bà Như huyễn như ảo tượng Không có mà thấy có

Duyên khởi pháp cũng thế Ta do ba thứ tâm

Giả lập căn, cảnh, ngã Mà tâm, ý, thức kia

Tự tính thật không có Tâm ý cùng với thức

Vô ngã có hai thứ

Năm pháp và tự tính

Ấy là cảnh giới Phật Nhân tập khí là một

Mà thành ra ba tướng Như lấy một màu hòa

Tường vẽ thấy các hình Năm pháp hai vô ngã

Tự tính, tâm, ý thức Ở trong chủng tính Phật Đều là bất khả đắc

Xa lìa tâm, ý, thức

Lại lìa nơi năm pháp Và lìa nơi tự tính

Đấy là chủng tính Phật Nếu nghiệp thân ngữ ý Không tu pháp bạch tịnh Chủng tính tịnh của Phật Tất lìa nơi hiện hạnh Thần thông lực tự tại Tam muội, tịnh trang nghiêm Các thứ ý sinh thân

Ấy chủng tính Phật tịnh Chỗ nội chứng vô cấu Xa lìa các tướng nhân Bát địa và Phật địa

do Như lai tính thành Viễn hành cùng Thiện thệ (Dùramgamà, Sàdhumatì) Pháp vân và Phật địa Đều là chủng tính Phật Ngoài ra đều nhị thừa Tâm Như lai tự tại

Nhưng vì hàng ngu phu Tướng tâm có sai biệt Mà nói bảy thứ địa

Địa thứ bảy không khởi Lỗi lầm thân ngữ ý

Sở y địa thứ tám

Như mộng thấy qua sông Địa thứ tám thứ năm

Hiểu rõ công xảo minh Các Bồ tát hay làm

Vua trong các cõi hữu Kẻ trí không phân biệt Sinh hay là không sinh Không cùng với bất không Tự tính, vô tự tính

Thảy chỉ là tâm lượng Mà thật bất khả đắc

Vì hàng nhị thừa nói Đây thật, đây hư vọng Không phải vì Bồ tát Không nên nói phân biệt Hữu phi hữu đều không Cũng không tướng sát na Pháp giả, thật cũng không Ngoài tâm không có được Hữu pháp là tục đế

Vô tính đệ nhất nghĩa Mê hoặc chỗ vô tính

Ấy tức là thế tục

Hết thảy pháp đều không Ta vì hàng phàm ngu

Theo tục giả bày nói Nhưng đấy không chân thật Các pháp do ngôn khởi Tất có nghĩa sở hành Khi thấy do ngôn sinh Thì các pháp không có Như lìa tưởng không hoa Lìa hình cùng không bóng Nếu tạng thức thanh tịnh Thì sóng thức không sinh Nương pháp thân có báo Từ Báo khởi Hóa thân Đấy là Căn bản Phật

Ngoài ra Hóa Phật hiện Không nên vọng phân biệt Không cùng với bất không Vọng chấp hữu và vô

Lời nghĩa đều không có Kẻ phàm vọng phân biệt Đức, thật, trần làm sắc Một mảy trần không có Cho nên không cảnh giới Chúng sinh thấy tướng ngoài Đều do tự tâm hiện

Cái bị thấy đã không Nên không có ngoại cảnh Như voi bị sa lầy

Không thể nào di động Thanh văn trú trong định Chìm đắm cũng như thế Nếu thấy các thế gian Do tập khí làm nhân

Hữu vô đều không thấy Pháp vô ngã, giải thoát Tự tính là vọng kế (parikalpita) Duyên khởi tức y tha (paritantra) Chân như là viên thành Trong kinh ta thường nói Tâm, ý cùng với thức Phân biệt cùng biểu thị Tạng thức làm ba cõi Đều đồng nghĩa với tâm thọ mạng, hơi ấm, thức A lại gia, mạng căn (jìvitendriyà) Ý cùng với ý thức

Đều đồng nghĩa "phân biệt"

Tâm hay giữ được thân Ý (manas) xét đoán suy lường Ý thức cùng năm thức Rõ cảnh giới tự tâm

Hoặc thật có ngã thể Khác uẩn cùng trong uẩn Nơi đó tìm ngã thể

Rốt ráo không thể được Quán thế gian mỗi mỗi Các phiền não chính, phụ Đều do tự tâm hiện

Lìa khổ được giải thoát Tâm trí thanh văn đạt Tịch tịnh trí duyên giác Trí tuệ của Như lai

Sinh khởi vô cùng tận Thật không có sắc ngoài Chỉ do tự tâm hiện

Phàm phu không hay biết Vọng phân biệt hữu vi Không biết cảnh giới ngoài Các thứ đều do tâm

Kẻ ngu dùng nhân, dụ Lập thành bốn cú nghĩa Bậc trí tất hiểu rõ

Cảnh giới tự tâm hiện Không dùng tôn nhân dụ Lập ra các cú nghĩa

Phân biệt, bị phân biệt Đều là tướng vọng kế Y chỉ nơi vọng kế

Mà khởi thêm phân biệt Xoay chuyển nương lẫn nhau Đều do một tập khí

Cả hai đều là khách

Không (phải) tâm chúng sinh khởi Ở yên trong ba cõi

Phân biệt tâm, tâm sở Tợ cảnh giới hiện ra Là tự tính vọng kế

Hình bóng cùng chủng tử Hợp thành mười hai xứ Sở y, sở duyên hợp

Nói có vật được sinh Cũng như bóng trong gương Mắt lòa thấy mao luân Tập khí che cũng thế Kẻ ngu khởi vọng kiến Nơi cảnh tự phân biệt Mà khởi thêm phân biệt Ngoại cảnh không thể có Như ngu không biết dây Lầm cho dây là rắn

Không hiểu tự tâm hiện Vọng phân biệt cảnh ngoài Như thế tự thể dây

Tính nhất dị đều lìa Chỉ vì tâm mê lầm

Vọng khởi phân biệt dây Khi vọng kế phân biệt Tính vọng kế không còn Như các vật cũng vậy Chỉ do phân biệt sinh Sở kiến tuyệt phi hữu Từ vô thỉ mê hoặc

Khởi phân biệt hữu vi Pháp nào khiến mê hoặc Nguyện Phật vì con nói Các pháp không tự tính Chỉ do tự tâm hiện

Không hiểu rõ tự tâm Cho nên phân biệt sinh.

Như kẻ ngu phân biệt Vọng kế thật không có Có những cái khác thế Mà kẻ ngu không biết Những cái bậc thánh có Kẻ ngu không biết đến Nếu thánh cũng như phàm Thì thánh có hư vọng Vì tâm thánh vốn tịnh Nên không có mê hoặc Tâm phàm ngu không tịnh Nên có vọng phân biệt Như mẹ bảo con thơ:

"Thôi con đừng khóc nữa Trên trời có quả rơi Xuống nhiều cho con bắt"

Ta vì chúng sinh nói Các thứ quả tưởng tượng Khiến chúng vui ham theo Pháp thật lìa hữu vô Các pháp trước không có Các duyên không hòa hợp Vốn không sinh mà sinh Tự tính vốn không có Pháp chưa sinh không sinh Lìa duyên, không chỗ sinh Pháp hiện sinh cũng thế Lìa duyên không thể có Quán thật chỉ duyên khởi Không hữu cũng không vô Không hữu vô cùng sinh Kẻ trí không phân biệt Kẻ ngu phu ngoại đạo Vọng nói tính nhất, dị Không hiểu lý duyên khởi Thế gian như huyễn mộng Đại thừa ta vô thượng Siêu việt nơi danh ngôn Nghĩa ấy rất rõ ràng Mà kẻ ngu không biết Thanh văn cùng ngoại đạo Thuyết họ đầy xan lẫn Khiến nghĩa đều biến đổi Tất cả do vọng kế

Cáctướng cùng tự thể Hình trạng cùng với tên Bốn thứ ấy duyên nhau Mà khởi các phân biệt Chấp do Phạm, Tự tại Một thân (Suz. nhân) cùng nhiều thân Cùng nhật nguyệt vận hành Kẻ ấy không (phải) con ta Đầy đủ các Thánh kiến Thông đạt pháp như thật Khéo léo chuyển các tưởng Đến bên kia bờ thức

Dùng pháp giải thoát này Lìa hẳn nơi hữu vô

Cùng lìa chỗ khứ, lai Đấy (là) con trong pháp ta Nếu sắc, thức chuyển diệt Các nghiệp bị hư hoại Tức là không sinh tử Cũng không thường, vô thường Nhưng khi chúng chuyển diệt Tuy xả ly sắc xứ

Nghiệp vẫn ở tạng thức Lìa lỗi lầm hữu vô

Sắc thức tuy chuyển diệt Mà nghiệp không hoại mất Khiến ở trong các cõi Sắc thức lại tương tục Nếu các chúng sinh kia Nghiệp đã khởi bị hoại Ấy là không sinh tử

Lại không có Niết bàn Nếu nghiệp cùng sắc thức Đồng thời mà diệt hoại (Nếu) trong sinh tử có sinh Sắc, nghiệp sẽ không khác Sắc, tâm và phân biệt Không khác, không không khác Kẻ ngu nói diệt hoại Mà thật lìa hữu, vô

Duyên khởi cùng vọng kế Xoay vần không tướng riêng Như sắc với vô thường Xoay chuyển sinh cũng thế Đã lìa khác, không khác Vọng kế không thể biết Như sắc tính vô thường Vì sao nói có không

Khéo đạt chỗ vọng kế Duyên khởi tất không sinh Do thấy chỗ duyên khởi Vọng kế tức chân như Nếu diệt tính vọng kế Tức là hoại pháp nhãn Bèn ở trong pháp ta

Xác định cùng phủ định Các hạng người như thế Thường hủy báng chính pháp Kẻ kia cùng phi pháp Diệt hoại pháp nhãn ta Bậc trí không giao thiệp Lại bỏ việc tỳ kheo

Vì phá hoại vọng kế

Nên xác định, phủ định Nếu theo sự phân biệt Khởi các kiến hữu, vô Họ như huyễn, mao luân Mộng, nắng cùng Càn thành Họ không học Phật pháp Không nên cùng ở chung Đã tự do hai biên (?) Lại còn phá người khác Nếu có bậc tu hành

Quán nơi tính vọng kế Vắng lặng lìa hữu vô Phật tử nên cùng ở

Như thế gian có chỗ

Sinh vàng, ngọc ma ni Chỗ kia không tạo tác Mà chúng sinh thọ dùng Nghiệp tính cũng như vậy Xa lìa các thứ tính

Nghiệp được thấy vốn không Mà vẫn sinh các nẻo

Như chỗ thánh biết rõ Pháp đều không có gì Do kẻ ngu phân biệt

Pháp vọng kế phi không Vì kẻ ngu phân biệt

Pháp ấy không có vậy Đã không hết thảy pháp Chúng sinh không tạp nhiễm Vì có pháp tạp nhiễm Bị vô minh, ái buộc

Hay khởi thân sinh tử Các căn tất đầy đủ

Nếu nói ngu phân biệt Pháp này đều là không Thì không các căn sinh Kẻ tu hành không chơn Nếu không có pháp n

ày

Vẫn làm nhân sinh tử Kẻ ngu không đợi tu

Tự nhiên mà giải thoát Nếu không có pháp kia Phàm Thánh làm sao phân Lại tất không Thánh nhân Tu hành ba giải thoát Các uẩn cùng nhân, pháp Tự, cọng tướng sáu tướng Các duyên và các căn Ta vì Thanh văn nói

Duy tâm và không nhân Các địa và tự tại

Chân như tịnh nội chứng Ta vì Bồ tát nói

Đời vị lai sẽ có

Kẻ mặc áo ca sa

Vọng nói chỗ hữu, vô Hủy hoại chính pháp ta Pháp duyên khởi vô tính là lãnh vực chư Thánh Tính vọng kế không vật (Bhàva) Kẻ suy tính phân biệt Vị lai có kẻ ngu

Các ngoại đạo Kiệt ma (Kanabhuj) Nói ra luận vô nhân (Asatkàryavàda) Ác kiến hoại thế gian Vọng nói các thế gian Đều do vi trần sinh

Mà trần kia không nhân Chín món thật vật thường Do thật mà sinh thật Do đức mà sinh đức

Pháp tính khác với đây Hủy báng nói không có Nếu vốn không mà sinh Thế gian có nhân đầu Sinh tử không nhân đầu Ấy là pháp của ta

Hết thảy vật ba cõi

Vốn không mà sinh ra Thì lừa, chó sinh sừng Đáng lẽ không nghi ngại Noãn sắc thức vốn không Mà nay mới có sinh

Áo, mũ, đệm các thứ

Lẽ ra do bùn sinh

Trong vải không có đệm Trong cây bồ cũng không Trong mỗi duyên sao không Đều sinh ra cái đệm

Nếu mạng và thân kia Vốn không mà nay sinh Như ta đã nói trước

Đấy là luận ngoại đạo Tôn ta nói trước kia Vì để ngăn ý ấy

Khi ngăn ý ấy rồi

Sau mới nói tên mình Sợ rằng chúng đệ tử

Mê chấp tôn hữu vô

Nếu ta vì kẻ ấy

Trước nói luận ngoại đạo (tìthavàda) Ác tuệ Ca tỳ la

Vì các đệ tử nói

Thắng tính sinh thế gian (Bị cầu na) chuyển biến Vì các duyên không có Không đã sinh, hiện sinh Các duyên đã là không Không sinh không bất sinh Tôn ta lìa hữu vô

Lại lìa các nhân duyên Sinh diệt và sở tướng Hết thảy đều xa lìa

Thế gian như huyễn mộng Nhân duyên đều vô tính Thường quán sát như vậy Phân biệt tuyệt không khởi Nếu quán được các hữu Như ảo tượng, mao luân Lại như Tầm hương thành Thường lìa hữu lìa vô Nhân duyên đều xả ly Khiến tâm được thanh tịnh Nếu nói không ngoại cảnh Mà chỉ có tâm thôi

Không cảnh tức không tâm Làm sao thành duy thức (cittamàtra) Nếu có cảnh sở duyên Tâm chúng sinh khởi lên Không nhân tâm không sinh Làm sao thành duy thức Chân như cùng duy thức Là lãnh vực chúng Thánh Có danh ngôn không thật Không giải được pháp ta Do năng thủ sở thủ

Mà tâm có sinh khởi

Tâm thế gian như vậy Nên không là duy tâm Hình bóng, thân, tài, đất Như huyễn, do tâm sinh Tâm tuy phân làm hai Mà tâm không hai tướng Như dao không tự cắt Như ngón không tự sờ Tâm không tự thấy mình Việc ấy cũng như vậy Không có hình tượng xứ Tất không y tha khởi Tính vọng kế cũng không Năm pháp hai tâm diệt Năng sinh và sở sinh Đều là tướng tự tâm

Mật ý nói năng sinh

Mà thật không tự sinh Các thứ cảnh hình trạng Nếu do tưởng tượng sinh Hư không cùng sừng thỏ Đáng cũng thành cảnh tướng Tợ cảnh do tâm khởi

Cảnh ấy không phải vọng Nhưng cảnh vọng kế kia Lìa tâm không thể có Trong vô thỉ sinh tử Cảnh giới đều không có Tâm không có chỗ khởi Làm sao thành hình tượng Nếu vật không có (mà) sinh Sừng thỏ đáng cũng sinh Không thể vô vật sinh Mà khởi ra phân biệt Như bóng gương không có Thì trước kia cũng không làm sao trong vô cảnh Mà tâm duyên cảnh khởi Chân như, không, thật tế Niết bàn cùng pháp giới Hết thảy pháp không sinh Ấy tính đệ nhất nghĩa Kẻ ngu sa hữu vô

Phân biệt các nhân duyên Không thể biết các hữu Không sinh, không tác giả (Do) tâm vô thỉ làm nhân Duy tâm không có vật Đã không cảnh vô thỉ Tâm do đâu mà sinh?

Vô vật mà sinh được

Thì nghèo đáng là giàu Vô cảnh mà sinh tâm

Nguyện Phật vì con nói Hết thảy đều không nhân Không tâm cũng không cảnh Tâm đã không chỗ sinh Lìa chỗ làm ba cõi

Nhân các bình, áo, sừng Mà nói không sừng thỏ Cho nên không được nói Không có pháp nhân nhau Không nhân có mà không Cái không ấy không thành Có đối không cũng thế Xoay chuyển nhân nhau khởi Nếu y theo vài pháp

Mà có vài pháp khởi

Ấy tức cái đã y

Không nhân mà tự có

Nếu vật có chỗ nương Chỗ nương cũng có nương Thì thành lỗi vô cùng Lại không có ít pháp Như nương các cây lá Hiện ra các huyễn tướng Chúng sinh cũng như vậy Nương sự hiện các vật Nương năng lực huyễn sư Kẻ ngu thấy huyễn tướng Nương nơi các cây lá Không huyễn nào có được Nếu y chỉ nơi sự

Pháp ấy tức liền hoại Sở kiến đã không hai Còn chút nào phân biệt Phân biệt không vọng kế Phân biệt cũng không có Vì phân biệt là không Không sinh tử Niết bàn Do không (cái) bị phân biệt Phân biệt tất không khởi Làm sao tâm không khởi Mà có được duy tâm

Ý sai biệt vô lượng

Đều không pháp chân thật Không thật không giải thoát Lại không các thế gian Như kẻ ngu phân biệt Sở kiến ngoài đều không Tập khí quấy đục tâm Như hình ảnh hiện ra Các thứ pháp hữu, vô Hết thảy đều không sinh Chỉ duy tự tâm hiện

Xa lìa nơi phân biệt Nói các pháp do duyên Cho kẻ ngu, chẳng trí Tự tính tâm giải thoát Tịnh tâm lãnh vực thánh Số, thắng cùng lộ hình (nanga) Phạm chí (Vipra) và tự tại Đều sa vào vô kiến

Xa lìa nghĩa tịch tịnh Không sinh, không tự tính Ly cấu, không như huyễn Phật xưa và Phật nay Vì ai nói như vậy

Kẻ tịnh tâm tu hành

Lìa các kiến, kế đạt Chư Phật vì họ nói

Ta cũng nói như vậy

Nếu tất cả do tâm

Thế gian ở chỗ nào

Nhân gì thấy đại địa Chúng sinh có đi lại Như chim bay trong không Tùy phân biệt mà đi

Không nương cũng không ở Như đạp đất mà đi

Chúng sinh cũng như vậy Do nơi vọng phân biệt Dạo đi nơi tự tâm

Như chim trong hư không Bóng thân, tài, quốc độ Phật nói chi tâm khởi Xin nói bóng chỉ (là) tâm Nhân gì, vì sau khởi Bóng thân, tài, quốc độ Đều do tập khí chuyển Lại nhân không như lý Phân biệt mà sinh ra Cảnh ngoài là tưởng tượng Tâm duyên cảnh mà sinh Rõ cảnh chỉ là tâm

Thì phân biệt không khởi Nếu thấy tính vọng kế Danh nghĩa không hòa hợp Xa lìa giác, sở giác Giải thoát các hữu vi Danh, nghĩa đều xa lìa Đấy là pháp chư Phật Nếu lìa đó cầu ngộ

Tất không giác tự tính Nếu thấy được thế gian Lìa năng giác, sở giác Khi ấy tất không khởi Phân biệt danh, sở danh Do thấy được tự tâm

Danh tự vọng tác diệt Không thấy được tự tâm Tất khởi lên phân biệt Bốn uẩn không sắc tướng Số bốn không có được Đại chủng tính khác tên Làm sao cùng sinh sắc Do lìa được các tướng Năng sở tạo không có Dị sắc riêng có tướng Các uẩn sao không sinh Nếu thấy được vô tướng Uẩn xứ đều xả ly

Khi ấy tâm cũng ly

Nên thấy pháp vô ngã Do căn cảnh sai khác Sinh ra tám loại thức Ở trong vô tướng kia Ba tướng ấy đều lìa

Ý duyên A lại gia

Khởi chấp ngã, ngã sở Cùng hai chấp của thức Biết rõ tất xa lìa

Quán thấy lìa nhất, dị Ấy tức không bị động Lìa nơi ngã, ngã sở

Hai thứ vọng phân biệt Không sinh không tăng trưởng Lại không lâm (?) nhãn thức Đã lìa năng sở tác

Diệt rồi không sinh lại Thế gian không năng tác Lại lìa tướng năng sở Vọng kế cũng duy tâm Ra sao xin Phật nói

Tự tâm hiện các thứ

Phân biệt các hình tướng Không hiểu do tâm hiện Vọng cho là ngoài tâm Vì không có trí giác Nên khởi ra vô kiến

làm sao nơi tính hữu Mà tâm không sinh chấp Phân biệt không hữu, vô Nên nơi hữu không sinh Rõ sở kiến duy tâm

Phân biệt tất không khởi Vì phân biệt không khởi Chuyển y không chỗ vướng Đình chỉ bốn tông kia Gọi là nhân pháp hữu Đấy là phân biệt tên Chỗ lập đều không thành Nên biết nhân năng tác Cũng thành lập như thế Vì người thuyết năng tác Nói nhân duyên hòa hợp Vì ngăn lỗi chấp thường Nói duyên là vô thường Kẻ ngu nói vô thường Mà thật không sinh diệt Không thấy pháp hoại diệt Màvẫn có sở tác

Trời, người, A tu la Quỷ, súc sinh, diêm la chúng sinh sinh trong đó Ta nói là lục đạo

do nghiệp thượng, trung, hạ Mà thọ sinh trong đó Giữ gìn các thiện pháp Mà được thắng giải thoát Phật vì các tỳ kheo

Nói các chỗ thọ sinh Niệm niệm đều sinh diệt Xin Phật vì con nói

Sắc sắc không tạm ngừng Niệm niệm cũng sinh diệt Ta vì đệ tử nói

Sinh diệt cũng như thế Phân biệt là chúng sinh Lìa phân biệt không có Ta vì nhân duyên ấy

Nói các niệm niệm sinh Nếu lìa bám nơi sắc

Không sinh cũng không diệt Duyên sinh không duyên sinh Vô minh cùng chân như Hai pháp nên có khởi Không hai tức chân như Nếu duyên kia không duyên Sinh pháp có sai biệt Thường, vô thường, các duyên Có năng tác sở tác

Đó tức đại Mâu ni

Cùng chư Phật đã nói Có năng tác sở tác

Không khác với ngoại đạo Ta vì Phật tử nói

Thân là khổ ở đời

Cùng là tập ở đời

Diệt, đạo tất đều đủ Kẻ ngu vọng phân biệt Nên giữ ba tự tính

Thấy có năng, sở thủ Thế cùng xuất thế pháp Ta trước quán đối đãi Nói thủ nơi tự tính

Nay vì ngăn các kiến Không nên vọng phân biệt Tìm lỗi là phi pháp

Lại khiến tâm không định Đều do hai thủ khởi

Không hai tức chân như Nếu vô minh, ái, nghiệp Mà sinh ra các thức

Tà niệm lại có nhân

Ấy tức lỗi "vô cùng"

Không trí nói các pháp Có bốn thứ hoại diệt Vọng khởi hai phân biệt Pháp thật lìa hữu, vô Xa lìa bốn cú nghĩa

Lại lìa nơi nhị kiến Hai thứ phân biệt khởi Biết rõ không sinh lại Trong bất sinh biết sinh Trong sinh biết bất sinh Vì pháp kia đồng đẳng Không nên khởi phân biệt Nguyện Phật vì con nói Lý ngăn ngừa hai kiến Khiến con cùng các chúng Thường không sa hữu, vô Không lẫn ngoại đạo luận Lại xa lìa nhị thừa

Chỗ mà Phật đã chứng Chỗ con Phật không lùi Giải thoát nhân phi nhân Cùng một tướng vô sinh Vì mê chấp dị danh

Kẻ trí nên thường lìa Pháp do phân biệt sinh Như mao luân, huyễn ảo Ngoại đạo vọng phân biệt Thế do tự tính sinh

Vô sinh cùng chân như Tính không và chân tế (bhùtakoti) Các thứ ấy đồng nghĩa Không nên chấp là không Như lông có nhiều tên Tên Đế thích cũng thế Các pháp cũng như vậy Không nên chấp là không Sắc và không không khác Vô sinh cũng như thế Không nên chấp là khác Thành ra lỗi kiến chấp Vì phân biệt tổng, biệt Cùng với biến phân biệt Chấp trước các tự tướng Dài ngắn cùng vuông tròn Tổng phân biệt (samkalpa) là tâm Biến phân biệt (parikalpa) là ý Biệt phân biệt (Vikalpa) là thức Đều lìa tướng năng sở Trong pháp ta khởi kiến Cùng vô sinh ngoại đạo Đều là vọng phân biệt Lỗi lầm, đều không khác Nếu có người rõ được Pháp vô sinh ta nói

Cùng cái vô sinh làm Người ấy hiểu pháp ta Vì muốn phá các kiến Vô sinh vô trú xứ

Khiến biết hai nghĩa ấy Nên ta nói vô sinh

Phật nói pháp vô sinh Dù là hữu hay vô

Tức đồng với ngoại đạo Luận vô nhân, bất sinh Ta nói là Duy tâm

Xa lìa nơi hữu vô

Dù sinh hay bất sinh Kiến ấy đều nên lìa

Vô nhân nói không sinh Sinh tất chấp tác giả Tác tức lẫn các kiến Vô tức tự nhiên sinh Phật nói các phương tiện Chính kiến cùng đại nguyện Hết thảy pháp nếu không Thì sao thành đạo tràng Lìa năng thủ sở thủ

Không sinh cũng không diệt Chỗ thấy pháp phi pháp Đều do tự tâm khởi

Thuyết do Mâu ni nói Trước sau tự mâu thuẫn Vì sao nói các pháp

Lại nói là không sinh Chúng sinh không thể biết Nguyện Phật vì con nói Được lìa lỗi ngoại đạo Cùng cái nhân điên đảo (Visamàhetu) Duy nguyện bậc Thắng thuyết Nói chỗ sinh và diệt Đều lìa nơi hữu vô

Mà không hoại nhân quả Thế gian sa nhị biên Bị các kiến mê hoặc

Nguyện xin đấng Mắt xanh Nói thứ lớp các địa

Thủ, sinh, cùng bất sinh Không rõ nhân tịch diệt Đạo tràng không chỗ được Ta cũng không nói gì Pháp sát na đều không Không sinh không tự tính Các Phật đã sạch hai Có hai tức thành lỗi Bị các kiến che lấp

Phân biệt không phải Phật Tưởng tượng ra sinh diệt Nguyện vì chúng con nói Tích tập các hí luận Do hòa hiệp mà sinh

Tùy chủng loại hiện ra Sắc cảnh đều đầy đủ

Thấy các ngoại sắc rồi Bèn khởi ra phân biệt Nếu hiểu được chỗ ấy Tức thấy nghĩa chân thật Đều lìa nơi đại chủng Các Phật đều không thành Đại chủng đã duy tâm Nên biết không gì sinh Tất thuận chủng tính thánh Chớ phân biệt phân biệt Không phân biệt là trí Phân biệt nơi phân biệt Là hai, không Niết bàn Nếu lập tôn vô sinh

Tất hoại cái huyễn pháp Nếu không nhân khởi huyễn Tổn giảm tự tôn mình Ví như bóng trong gương Tuy lìa tính một, khác Chỗ thấy không phải không Tướng sinh cũng như vậy Như Càn thành, vật huyễn Tức đối nhân duyên có Các pháp cũng như vậy tuy sinh mà không sinh Phân biệt nơi nhân pháp Mà khởi hai thứ ngã

Đây chỉ thế tục nói

Kẻ ngu không biết rõ Do nguyện và tập khí Tự lực và tối thắng

Thứ năm pháp thanh văn Mà có các La hán

Thời gian và hoại diệt Thắng giải cùng đổi dời Bốn thứ vô thường ấy Ngu phân biệt, không (phải) trí Kẻ ngu đọa nhị biên

Vi trần, tự tính (praktri), tác (Kàrapa) Vì chấp tôn hữu, vô

Không biết nhân giải thoát Đại chủng trái nghịch nhau Đâu hay khởi sắc tướng Chỉ là tính đại chủng Không có sắc sở tạo

Lửa thiêu hoại sắc tướng Nước đắm chìm mọi vật Gió thổi phăng mọi sự Làm sao sinh các sắc Sắc uẩn và thức uẩn

Chỉ có hai không năm Ngoài ra chỉ tên khác Ta nói là cừu oán

Tâm, tâm sở (cittacaitta) sai biệt Mà khởi ra hiện pháp Phân tích các sắc tướng Chỉ tâm, không vật tạo Xanh trắng đối đãi nhau Tác sở tác cũng thế

Sở sinh và Tính không Lạnh nóng, tướng sở tướng Cùng hết thảy hữu vô...

Tưởng tượng, không có thật Tâm ý và sáu thức

Cùng tương ưng lẫn nhau Đều nương tạng thức sinh Không một cũng không khác Số, tháng và Lộ hình Những kẻ chấp Tự tại (Tàrkika, Isvarodita) Đều sa vào hữu vô

Xa lìa nghĩa tịch diệt Đại chủng sinh hình (samthàna) tướng (àkriti)

Không sinh ra đại chủng Ngoại đạo nói đại chủng Sinh đại chủng và sắc Ngoài các pháp vô sinh Ngoại đạo chấp tác giả Theo nơi tôn hữu, vô Kẻ ngu không biết rõ Tướng thanh tịnh chân thật Cùng ở với đại trí

Chỉ cùng tâm tương ưng Không hòa hiệp với ý, (vv.) Nếu nghiệp đều sinh sắc Tất trái nhân các uẩn Chúng sinh đừng nên chấp Vô hữu trú vô sắc

Nói sắc mà không có

Thì chúng sinh cũng không Luận vô sắc là đoạn

Các thức cũng không sinh Thức nương bốn chỗ trú Nói vô sắc sao được?

Nội ngoại đã không thành Nên thức cũng không khởi Nếu thức chúng sinh (là) không Tự nhiên được giải thoát Ấy là luận ngoại đạo Kẻ vọng kế không biết Hoặc có kẻ chấp trước Các uẩn có trung gian Như sinh cõi vô sắc

Vô sắc làm gì có

Sắc ở trong vô sắc

Tức không thể thấy được Vô sắc tức trái tôn

Không xe, người đi xe (thừa, thừa giả) Thức do tập khí sinh Cùng các căn hòa hiệp Tám thức trong sát na Đều không thể nắm giữ Nếu các sắc không khởi Các căn không phải căn Cho nên Thế Tôn nói

Căn, sắc, Sát nị ca (Ksanika) Vì sao không rõ sắc

Mà có thức sinh được?

Vì sao thức không sinh Mà có thọ sinh tử

Các căn cùng căn cảnh Thánh giả hiểu nghĩa ấy Kẻ ngu si vô trí

Vọng chấp thủ danh kia Không nên chấp đệ lục Có thủ cùng không thủ Vì lìa các lỗi lầm

Bậc thánh không định thuyết Các ngoại đạo vô trí Sợ hãi nơi đoạn thường chấp hữu vi vô vi

Cùng ngã không sai khác Hoặc chấp ngã là tâm Hoặc là khác với ý

Tính một có thể giữ

Tính khác cũng như thế Nếu thủ đã quyết định Đặt tên tâm, tâm sở

Chấp thủ ấy vì sao

Không giải quyết "tính một"

Có thủ cùng tác nghiệp Chứng đắc, nên thọ sinh Như do lửa mà thành

Ý nghĩa giống, không giống Như khi lửa thiêu đốt Củi, vật đều cùng cháy Vọng chấp ngã cũng thế Vì sao không sở thủ

Dù sinh hay không sinh Tâm tính thường thanh tịnh Chỗ lập ngã ngoại đạo Sao không lấy ví dụ?

rừng mê hoặc của thức Vì vọng xa chân pháp Vì ưa thích ngã luận Mà tìm cầu bỉ thử

Chỗ của trí nội chứng Tướng chân ngã thanh tịnh Đấy tức Như lai tạng Ngoại đạo không biết được Phân tích các uẩn ra Năng thủ và sở thủ

Nếu biết được tướng ấy Tức sinh trí chân thật Các kẻ ngoại đạo kia Ở trong vòng thức tạng Chấp Mạt na là ngã

Không phải chỗ Phật nói Nếu rõ được chỗ này

Giải thoát thấy chân đế Khiến tu các phiền não Đoạn trừ liền thanh tịnh Bản tính thanh tịnh tâm Chỗ chúng sinh cầu được Như lai tạng vô cấu

Xa lìa biên, vô biên Bổn thức ở trong uẩn Như vàng, bạc trong quặng Gạn lọc thành tươi sạch Vàng bạc đều hiện rõ Phật không phải người, uẩn Chỉ là trí vô lậu

Biết rõ thường tịch tịnh Là chỗ về của ta

Bản tính thanh tịnh tâm Tùy phiền não, ý thảy Cùng với ngã tương ưng Nguyện Phật vì con nói Tự tính thanh tịnh tâm Ý thảy là cái gì

nghiệp tích tụ của nó Tạp nhiễm nên thành hai Ý thảy(v.v..), ngã, phiền não Làm nhiễm ô tịnh tâm Ví như nước trong kia Mà có các cấu bẩn

Như áo được lìa dơ

Cũng như vàng lìa quặng Áo, vàng đều không hoại Tâm lìa lỗi cũng thế kẻ vô trí tìm cầu

Ống tiêu cùng loa trống Để tìm các tiếng hay Ngã trong uẩn cũng thế Như phụ nữ mang thai Tuy có, không thể thấy Ngã chân thật trong uẩn Vô trí không thấy được Như tinh túy trong thuốc Lại như lửa trong cây Ngã chân thật (kudgala) trong uẩn Vô trí không thấy được Không tính trong các pháp Cùng với tính vô thường ngã chân thật trong uẩn Vô trí không thấy được Các địa, tự tại, thông Quyền, đảnh, thắng, tam muội Nếu không có chân ngã Những thứ ấy đều không Có người phá hoại nói:

"nếu có, chỉ ngã ra"

Bậc trí nên đáp rằng:

"Phân biệt ấy là ngã"

Kẻ nói không chân ngã Báng pháp, chấp hữu vô Tỳ kheo nên yết ma

Trục xuất chớ giao thiệp Thuyết chân ngã bừng thạnh Như lửa kiếp tận nổi Thiêu rừng rậm vô ngã Lìa các lỗi ngoại đạo Như tô, lạc, thạch mật Cùng các thứ dầu ăn

Tất cả đều có vị

Kẻ chưa nếm không biết Ở trong thân các uẩn Năm món tìm cầu ngã

Kẻ ngu không hiểu được Trí thấy tức giải thoát Dụ do minh trí lập

Còn không rõ được tâm Nghĩa chứa đựng trong đó Làm sao hiển hiểu rõ Tướng sai biệt các pháp Không rõ chỉ một tâm Kẻ suy lường vọng chấp Không nhân và không khởi Bậc định quán nơi tâm Tâm không thấy được tâm Kiến do sở kiến sinh Sở kiến nhân gì khởi Họ ta Ca chiên diên (kàtyàyana) Ra khỏi Tịnh cư thiên (sùddhàvàsa) Vì chúng sinh nói pháp Khiến nhập Niết bàn thành Duyên nơi pháp bốn trú Ta cùng chư Như lai

Trong ba nghìn quyển kinh Rộng nói Niết bàn pháp Dục giới và vô sắc

Không ở đó thành Phật Cõi trời sắc cứu cánh (Rùpadhàtvakanisttha) Lìa dục được Bồ đề

Cảnh giới không chuyển nhân Nhân chuyển được cảnh giới Kiếm bén trí bậc tu

Cắt lìa phiền não kia Vô ngã làm sao có

Các pháp huyễn hữu vi Kẻ ngu thấy chân như Sao nói không chân ngã Pháp đã làm, chưa làm Đều không nhân mà khởi Hết thảy đều vô sinh Kẻ ngu không hiểu được Pháp năng tác không sinh Sở tác và các duyên

Cả hai đều không sinh Làm sao chấp năng tác Kẻ vọng kế nói có

Nhân trước sau đồng thời Dụ bình, các đệ tử

Nói các vật sinh khởi Phật không là hữu vi Các tướng tốt đầy đủ Là công đức luân vương Đó không phải Như lai Phật lấy trí làm tướng Xa lìa các kiến chấp Lãnh vực tự nội chứng Đoạn hết thảy lỗi lầm Điếc mù cùng ngọng câm Già, trẻ, ôm hờn oán Nhất là những kẻ ấy

Không có phần phạm hạnh Tùy hảo ẩn là trời

Tướng ẩn là Luân vương Cả hai đều phóng dật Chỉ hiện nơi người tu Sau khi ta chết rồi

Sẽ có Tỳ da sá (Vyàsa) Kana (Kanàda) Lê sa bà (Rishabha) Kiếp tỳ la (Kapila) xuất hiện Một trăm năm sau ta

Thuyết của Tỳ da sa

Cùng luận Bà đa la (Bhàraka) v.v..

Rồi có Bán trạch sa (Bàndava) Kiều vi bà (Kaurava), La ma (Ràma) Lại có Mao cuồng vương (Maurì) Nan đà (Nanda) và Cúc đa (Gupta) Đến Miệt lợi xa vương (Mleccha) Sau đó đao binh khởi Rồi có thời hắc ám (Kaliyuga) Thời ấy các thế gian Không tu hành chính pháp Qua sau các thời ấy

Thế như bánh xe lăn

Lửa, mặt trời hòa hiệp Thiêu đốt ở cõi dục

Lại lập các cõi trời Thế gian lại thành tựu Các vương cùng bốn họ Các tiên cùng pháp hóa Vệ đà cùng tế tự

Sẽ có pháp ấy thịnh

Pháp đàm luận hí tiếu Trường hàng và giải thích Tôi nghe như vầy v.v..

Mê hoặc nơi thế gian Các thứ y nhận được

Nếu có thứ chính sắc Lấy bùn xanh phân trâu Nhuộm đi cho hủy màu Hết thảy các y phục

Phải lìa tướng ngoại đạo Hiện tướng bậc tu hành Tướng oai nghiêm của Phật (y phục phải nghiêm chỉnh) Cần phải buộc giây lưng Lọc nước rồi hãy uống Lần lượt mà khất thực Không đến chỗ phi xứ Sinh cõi trời thắng diệu Và sinh trong loài người Đủ các tướng quý báu Sinh trời và vua người Vua có bốn thiên hạ

Pháp giáo trụ lâu đời Lên cao tột cung trời Do tham nên thối thất Thuần thiện (Ktrayuga) cùng ba thời Hai thời, thời cực ác Phật khác hiện thời thiện Thích ca ra đời ác

Sau khi ta Niết bàn

Tất đạt đa họ Thích

Tỳ nữu (Visnu), Đại tự tại (Mahesvara) Các ngoại đạo cũng xuất Như vậy tôi nghe v.v..

Điều Thích sư tử nói Đàm cổ (puràvttra) cùng tiếu ngữ (Itihàsa)

Tiên tỳ dạ sa nói

Sau khi ta Niết bàn

Tỳ nữu, Đại tự tại

Các thuyết kia nói rằng:

Ta làm nên thế gian

Ta tên Phật ly trần (Viraja-jina) Họ Ca đa diễn na (Kàtyàyana) Cha tên Thế gian chủ (Prajàpati) Mẹ hiệu là Cụ tài (Vasumati) Ta sinh nước Chiêm bà (Campà) Ông nội trước của ta Do dòng mặt trăng sinh (Somavamsa) Nên hiệu là Nguyệt tạng (Somagupta) Xuất gia tu khổ hạnh Diễn nói ngàn pháp môn Thọ ký cho Đại huệ

Rồi sau đó diệt độ

Đại huệ truyền Đạt ma (Dharma) Đạt ma truyền Di khư lê (Mekhala) Di khư gặp thời ác

Kiếp tận pháp sẽ diệt Ca diếp Câu lưu tôn

Câu na hàm Mưu ni

Cùng ta ly trần cấu

Đều sinh thời thuần thiện Khi thời thiện dần giảm Có đạo sư tên Huệ (Mati) Thành tựu đại dõng mãnh Giác ngộ được năm pháp Không phải nhị, tam thời Cũng không thời cực ác Chỉ trong thời thuần thiện Mới hiện đẳng chính giác Áo tuy không rách rưới Nhưng vải vụn vá thành Như lỗ đuôi Khổng tước Không có ai xâm đoạt Hoặc hai ngón ba ngón Cách nhau mà may thành Nếu làm khác như thế Kẻ ngu sinh tham trước Chỉ giữ ba chiếc áo

Thường tắt lửa tham dục Tắm trong nước trí huệ Ngày đêm ba thời tu

Như phóng tên rất mạnh Tên rơi phóng tên khác Lại như hai đầu cân

Thiện bất thiện cũng thế Nếu một hay sinh nhiều Tất có tướng dị biệt Kẻ cho hãy như ruộng Kẻ nhận hãy như gió

Nếu một hay sinh nhiều Hết thảy không nhân có Nhân sở tác bị hoại

Ấy là thuyết vọng kế Nếu thuyết của vọng kế Thêm dụ đèn, hạt giống Một mà sinh ra nhiều Chỉ tương tợ, không nhiều Mè thì không sinh đậu Đậu nhỏ không (phải) giống lúa Sao nói một sinh nhiều Danh thủ (pànini) tạo Thanh luận (Sabhanatri)

Quảng chủ tạo Vương luận vọng thuyết theo thế luận Sẽ sinh trong phạm tạng Ca đa diên (Kàtyàyana) tạo kinh (Tiên) Thọ bì (Yajnàvalka) Câu lưu (Bhudhuka) tạo thiên văn Thời ác thế sẽ có

Chúng sinh các thế gian Nhờ phước được làm ma Đúng pháp cai trị thế Giữ gìn cho cõi nước Thanh nghị (Vàlurìka) cùng Xích đậu (Masuràksha)

Trắc tích (Kautilya) và Mã hành (Asvalayana)

Những đại phúc tiên ấ y

Sẽ xuất hiện đời sau Tất đạt đa dòng Thích Bộ đa (Bhùtànta), ngũ Kế giả (Pancacudaka)

Ngũ lực (Vàgbali) cùng Thông huệ (Medhàvin)

Cũng ra đời về sau

Ta ở nơi rừng hoang

Phạm vương đến cho ta Trần bì (Ajina), Tam kỳ trượng (dandakàsthà)

Bác điều (Mekhalà)

cùng

quân trì

(Cakramandala)

Bậc đại tu hành này

Sẽ thành đấng ly cấu Nói pháp chân giải thoát Tướng của các Mâu ni Phạm vương cùng phạm chúng Các trời cùng chúng trời Cho ta áo da nai

Trở về cùng tự tại

Ta ở trong rừng cây

Tứ thiên vương đế thích Cho ta y phục đẹp

Cùng với bát khất thực Nếu lập luận bất sinh Nhân ấy sinh rồi sinh Lập vô sinh như thế

Chỉ là thuyết hư huyễn Do vô thỉ tích tập

Vô minh nhân của tâm Sinh diệt nối tiếp nhau Phân biệt của vọng kế Tăng khu luận có hai Thắng tính cùng biến dị Trong thắng có sở tác Sở tác phải tự thành Thắng tính cùng với vật Câu na nói sai biệt

Các món tác sở tác

Biến dị đều không được Như thủy ngân trong sạch Bụi bẩn không thể nhiễm Tạng thức sạch cũng thế Nơi chúng sinh y chỉ Như các thứ rau hôi

Vị muối và thai tạng Chủng tử cũng như thế Tại sao mà không sinh Tính nhất và tính dị Câu bất câu cũng thế Không sở thủ mà có

Không vô vi, hữu vi

Trong ngựa không tính trâu Ngã trong uẩn cũng thế Chỗ nói vi, vô vi

Đều không có tự tính Trong giáo lý tìm ngã Là ác kiến vọng cầu

Không hiểu nên nói có Chỉ vọng thủ, không ngoài Ngã ở trong các uẩn

Một, khác đều không thành Lỗi lầm kia rõ rệt

Kẻ vọng kế không biết Như gương nước và mắt Hiện ra các thứ hình Xa lìa tính một, khác Ngã trong uẩn cũng vậy Hành giả tu chính định Kiến (darsana), đế (satya) cùng với đạo (màrga)

Siêng tu ba thứ ấy

Giải thoát các ác kiến Như ở trong khe cửa

Thấy ánh chớp qua mau Pháp thiên biến cũng thế Không nên khởi phân biệt Phàm phu tâm mê hoặc Chấp Niết bàn có, không Nếu có được thánh kiến Như thật mà hiểu được Nên biết pháp biến dị Xa lìa nơi sinh diệt Lại tìm nơi hữu vô

Cùng với tướng năng sở Nên biết pháp biến dị Xa lìa luận ngoại đạo Lại lìa nơi danh, tướng Diệt ngã kiến bên trong Thân sung sướng cõi trời Thân bị khổ địa ngục Nếu không có trung hữu Các thức không thể sinh Nên biết trong các đường Các loại thân chúng sinh Loài sinh từ thai, trứng v.v..

Đều do trung hữu sinh Lìa thánh giáo chính lý Diệt dục hoặc càng tăng Là cuồng thuyết ngoại đạo Kẻ trí không nên nói Trước nên rõ biết ngã Và các thủ phân biệt Không biết rõ phân biệt Như con người Thạch nữ Ta lìa xa nhục nhãn

Dùng huệ nhãn thiên nhãn Thấy các thân chúng sinh Lìa các hành các uẩn Quán thấy trong các hành Có sắc tốt sắc xấu

Giải thoát, không giải thoát Có kẻ ở cõi trời

kẻ thọ nhân các cõi

Chỉ mình ta biết được Vượt chỗ thế gian biết Không phải cảnh suy lường Vô ngã mà tâm sinh

Tâm ấy làm sao sinh

Há không nói tâm sinh Như sông, đèn,hạt giống?

Nếu không vô minh v.v..

Tâm thức tất không sinh Lìa vô minh không thức Làm sao sinh tương tục Thuyết của kẻ vọng chấp Ba đời và phi thế

Thứ năm không thể nói Chỗ các đức Phật biết Các hành, thủ, sở thủ Đều là nhân trí tuệ

Không nên nói trí tuệ Gọi tên là các hành

Vì có nhân duyên ấy

Tất có pháp này sinh Không riêng có tác giả Đấy là pháp ta nói

Gió không thể sinh lửa Nhưng khiến lửa bùng dậy lại do gió lửa tắt

Làm sao dụ cho ngã?

Chỗ nói vi, vô vi

Đều lìa nơi các thủ

Sao kẻ ngu phân biệt Lấy lửa mà lập ngã

Sức các duyên xoay vần Cho nên sinh ra lửa

Nếu phân biệt như lửa Ngã ấy do ai sinh

vì ý thảy làm nhân

Các uẩn, xứ tích tụ

Ông thương chủ vô ngã Thường với tâm cùng khởi Cả hai như mặt trời

Xa lìa năng, sở tác

Lửa không thể thành lập Kẻ vọng kế không biết Chúng sinh, tâm, Niết bàn Bản tính thường thanh tịnh Nhiễm thói lỗi vô thỉ Không khác như hư không Các ngoại đạo tượng ngọa (Hastisayya)?

Bị các kiến tạp nhiễm Ý thức làm che khuất Chấp lửa là thanh tịnh Nếu được như thật kiến Sẽ đoạn được phiền não Xả rừng rậm tà dụ (Drstàntagahana) Đến lãnh vực của Thánh Phân biệt thành khác nhau Giữa trí cùng sở tri Kẻ ngu vì không biết Nói chỗ không nên nói Như ngu lấy gỗ khác

Làm chiên đàn (candanàgaru), trầm thủy

Vọng chấp cùng chân trí Nên biết cũng như vậy Ăn xong cầm bát về

Tẩy rửa cho sạch sẽ

Súc miệng sạch các vị Nên tu hành như thế

Nếu nơi pháp môn này Suy nghĩ đúng như lý Tịnh tín lìa phân biệt Thành tựu định tối thắng Lìa chấp, ở nơi nghĩa Thành kim cang pháp đăng Phân biệt nơi hữu vô Cùng các lưới ác kiến Ba độc thảy đều lìa

Được tay Phật quán đảnh Ngoại đạo chấp năng tác Mê phương hướng không nhân Sợ hãi thuyết duyên khởi Đoạn diệt, không thánh tính Các quả báo biến khởi Là các thức cùng ý

Ý từ tạng thức sinh

Thức nương Mạt na khởi Tạng thức khởi các tâm Như biển khơi sóng lớn Do tập khí làm nhân

Tùy duyên mà sinh khởi Sát na tướng nối nhau Chấp cảnh giới tự tâm Các món hình cùng tướng Ý căn và thức sinh

Do ác tập vô thỉ

Mà sinh tợ ngoại cảnh Chỗ thấy chỉ là tâm

Ngoại đạo không hiểu được Nhân kia và duyênkia Mà sinh ra các thức

Cho nên khởi các kiến Trôi lăn trong sinh tử Các pháp như huyễn mộng Trăng đáy nước, Càn thành Nên biết hết thảy pháp Chỉ là tự phân biệt

Chính trí nương chân như Mà khởi các Tam muội Thủ lăng nghiêm như huyễn Các Tam muội như thế Được nhập vào các địa Tự tại và thần thông Thành tựu trí như huyễn Được các Phật rưới đầu Thấy thế gian hư dối Khi ấy tâm chuyển ý

Được vào hoan hỷ địa (Muditàbhùmi) Các địa cùng Phật địa Đã được chuyển y rồi Như ma ni nhiều mầu

Lợi ích cho chúng sinh Tùy hiện như trăng nước Xa lìa kiến hữu, vô

Cùng với câu, bất câu Siêu việt hạnh nhị thừa Lại siêu đệ thất địa Pháp hiện chứng bên trong Từng bậc mà tu tập

Xa lìa các ngoại đạo Nên nói là đại thừa

Nói pháp môn giải thoát Như sừng thỏ, ma ni

Xả ly các phân biệt

Lìa chết cùng biến dịch Giáo do lý mà thành

Lý nhờ giáo mà rõ

Nên y giáo, lý này

Chớ lại thêm phân biệt.

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.