Kinh Phương Quảng Đại Trang Nghiêm

Phẩm 22: THÀNH BẬC CHÁNH GIÁC

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Bấy giờ Bồ-tát đã hàng phục tất cả các ma oán, tận trừ các thứ nọc độc, dựng lên được pháp tràng. Lúc đầu lìa mọi tham dục xấu ác cùng các cảm giác và nhận thức, rời lìa mọi cảnh hỷ lạc nhập Sơ thiền; bên trong nhất tâm tịch tĩnh dứt mọi cảm nhận của giác quan phát sinh định hỷ lạc nhập Nhị thiền; lìa mọi hỷ thọ kể cả lời dạy của Thánh nhân, trụ nơi xả, sinh niệm và tưởng, thân thọ lạc nhập Tam thiền; lần lượt lìa mọi ưu hỷ, xả khổ lạc trụ niệm thanh tịnh nhập Tứ thiền.

Lúc đó Bồ-tát trụ nơi chánh định, tâm ý thanh tịnh trong sáng không chút cấu nhiễm, lìa mọi thứ tùy phiền não, thân tâm thư thái điểu hòa an nhiên vô động, đến khoảng canh hai đạt trí tuệ sáng suốt, tâm thâu nhiếp tất cả, chứng Thiên nhãn thông. Bồ-tát liền dùng Thiên nhãn quan sát tất cả chúng sinh, chết nơi này, sinh nơi kia, thân sắc đẹp hay xấu, trí tuệ hơn người hay thấp kém; cuộc sống giàu sang hay nghèo khổ tất cả đều theo nghiệp mà tạo nên. Tất cả điều đó Bồ-tát đều biết rõ. Bồ-tát nhận thấy chúng sinh do từ thân miệng ý tạo các nghiệp ác, phỉ báng Thánh nhân theo đường tà kiến, nên khi thân hoại mạng chung bị sinh vào các đường ác chịu nhiều thống khổ. Bồ-tát lại quan sát nhận thấy chúng sinh do từ thân miệng ý tạo các nghiệp thiện, theo đường chánh kiến, nên khi thân hoại mạng chung được sinh lên cõi trời. Vào khoảng nửa đêm, Bồ-tát nhất tâm thâu nhiếp tất cả, chứng đạt Ức niệm quá khứ túc mạng trí, thông suốt toàn bộ thọ mạng của mình và mọi người trải qua bao đời, từ một đời, hai đời cho đến mười đời, trăm đời, ngàn vạn ức đời, trăm ức đời, ngàn ức đời soi thấu đến vô lượng trăm ngàn na-do-tha câu-chi số đời, cho tới thành kiếp hoại kiếp, vô lượng vô biên thành kiếp hoại kiếp đều nhớ lại và thông tỏ. Bồ-tát cũng thông tỏ toàn bộ thọ mạng của mình và mọi người trong quá trình luân hồi từ nơi ở, tên họ, hình tướng cho tới cuộc sống ăn uống, thọ nhận vui khổ, sống chết, tất cả đều biết rõ ràng.

Bồ-tát suy niệm: “Tất cả chúng sinh ở các nẻo ác của cảnh sinh, lão, bệnh, tử không thể giác ngộ được. Làm thế nào để khiến cho tất cả chúng sinh thấy rõ cội nguồn của sinh lão bệnh tử”.

Lại suy niệm: “Lão, bệnh, tử từ nhân gì mà có? Liền biết do sinh, vì có sinh nên mới có lão, bệnh, tử. Như vậy thì sinh lại do nguyên nhân gì mà có, tức thì biết được do hữu mà có.

Như vậy thì hữu lại do nguyên nhân gì mà có, tức thì biết được do thủ mà có.

Như vậy thì thủ lại do nguyên nhân mà có, tức thì biết được do ái mà có.

Như vậy thì ái lại do nguyên nhân mà có, tức thì biết được do thọ mà có.

Như vậy thì thọ lại do nguyên nhân mà có, tức thì biết được do xúc mà có.

Như vậy thì xúc lại do nguyên nhân mà có, tức thì biết được do lục xứ mà có.

Như vậy thì lục xứ lại do nguyên nhân gì mà có, tức thì biết được do danh sắc mà có.

Như vậy thì danh sắc lại do nguyên nhân mà có, tức thì biết được do thức mà có.

Như vậy thì thức lại do nguyên nhân gì mà có, tức thì biết được do hành mà có.

Như vậy thì hành lại do nguyên nhân mà có, tức thì biết được do vô minh mà có.

Lúc bấy giờ Bồ-tát đã rõ vô minh là nhân của hành, hành là nhân của thức, thức là nhân của danh sắc, danh sắc là nhân của lục xứ, lục xứ là nhân của xúc, xúc là nhân của thọ, thọ là nhân của ái, ái là nhân của thủ, thủ là nhân của hữu, hữu là nhân của sinh, sinh là nhân của lão tử, gây ra lo buồn khổ não. Các nhân hòa hợp nhau mà sinh ra.

Bồ-tát tiếp tục suy niệm: “Không tạo nhân nào để không còn lão tử? Nhân nào phải diệt đi để lão tử cũng diệt? Tức thì biết được: Vô minh diệt nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt, thức diệt nên danh sắc diệt, danh sắc diệt nên lục xứ diệt, lục xứ diệt nên xúc diệt, xúc diệt nên thọ diệt, thọ diệt nên ái diệt, ái diệt nên thủ diệt, thủ diệt nên hữu diệt, hữu diệt nên sinh diệt, sinh diệt nên lão tử diệt, lão tử diệt nên ưu buồn khổ não cũng diệt”.

Lại suy niệm tiếp: “Đó là vô minh, là vô minh tạo nhân, là vô minh được diệt trừ và là con đường diệt trừ vô minh. Các chi khác cũng vậy. Đó là hành, là hành tạo nhân, là hành được diệt trừ và là con đường diệt trừ hành. Đó là thức, là thức tạo nhân, là thức được diệt trừ và là con đường diệt trừ thức. Đó là danh sắc, là danh sắc tạo nhân, là danh sắc được diệt trừ và là con đường diệt trừ danh sắc. Đó là lục xứ, là lục xứ tạo nhân, là lục xứ được diệt trừ và là con đường diệt trừ lục xứ. Đó là xúc, là xúc tạo nhân, là xúc được diệt trừ và là con đường diệt trừ xúc. Đó là thọ, là thọ tạo nhân, là thọ được diệt trừ và là con đường diệt trừ thọ. Đó là ái, là ái tạo nhân, là ái được diệt trừ và là con đường diệt trừ ái. Đó là thủ, là thủ tạo nhân, là thủ được diệt trừ và là con đường diệt trừ thủ. Đó là hữu, là hữu tạo nhân, là hữu được diệt trừ và là con đường diệt trừ hữu. Đó là sinh, là sinh tạo nhân, là sinh được diệt trừ và là con đường diệt trừ sinh. Đó là lão tử, là lão tử tạo nhân, là lão tử được diệt trừ và là con đường diệt trừ lão tử, cũng là diệt ưu buồn khổ não.

Đó là quá trình tích tập chứa nhóm bao thống khổ từ sinh cho đến diệt. Như vậy cần phải biết rõ: Đó là Khổ, là nguyên nhân của Khổ, là nguyên nhân của Khổ được diệt trừ và là con đường diệt trừ nguyên nhân của Khổ”.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Gần về sáng khi sao mai xuất hiện, Bồ-tát đã chứng được Thánh trí của chư Phật, Thế Tôn, Điều Ngự, Trượng Phu. Những gì nên biết, những gì nên đạt, những gì nên ngộ, những gì nên thấy, những gì nên chứng, tất cả những điều đó, Bồ-tát đều thông tỏ hòa hợp trong nhất niệm đạt trí tuệ Vô thượng Bồ-đề thành Bậc Chánh đẳng Chánh giác đầy đủ Tam minh.

Này các Tỳ-kheo, lúc ấy vô lượng vị trời trong chúng chư Thiên cùng nói:

-Chúng ta nên tung rải hương hoa để cúng dường Đức Như Lai.

Lại có vị Thiên tử từng chứng kiến các vị Phật thời quá khứ chứng quả vị Giác ngộ, liền đứng ra nói:

-Các vị chưa nên tung hoa hương để cúng dường. Như Lai sẽ hiện các tướng lành, vì từ xa xưa chư Phật khi thành Bậc Chánh Giác đều hiện tướng lành.

Này các Tỳ-kheo, khi ấy Như Lai biết suy nghĩ của các vị Thiên tử muốn trông thấy tướng lành nên Như Lai đã hiện ra thân tướng cao vút lên tận hư không hơn bảy cây Đa-la.

Đức Phật liền đọc bài kệ nói lên sự chứng đắc của mình:

Phiền não đã đoạn sạch Các lậu đã dứt trừ Nhân sinh tử cũng đoạn

Khổ đã diệt hoàn toàn.

Lúc bấy giờ các vị Thiên tử đều sinh tâm hoan hỷ, dùng vô số hương và thiên hoa vi diệu tung rải ngập khắp Bồ-đề tòa. Như vậy là Như Lai đã xa lìa cõi vô minh tăm tối cùng lưới chấp trước tham ái, đã khơi cạn dòng sông phiền não, nhổ sạch mọi nọc độc, cởi bỏ tất cả mọi sợi dây trói buộc, phá trừ mọi ma oán, dựng được ngọn cờ chánh pháp, an trụ vào cõi tịch tĩnh. Như Lai cũng quan sát căn tính của các loài chúng sinh, nhận rõ gốc của bệnh khổ, làm Bậc Đại Y Vương cho thuốc cam lộ khiến tất cả chúng sinh thoát khổ, đạt đến cảnh an vui tịch tĩnh giải thoát. Như Lai cũng an trụ nơi Như Lai tạng, kết được màn giải thoát, nhập thành trì trí tuệ, cùng vào pháp giới thanh tịnh của vô lượng chư Như Lai. Này các Tỳ-kheo, tất cả cấc Bậc Như Lai chứng kiến việc thành đạo của ta đều hết lời tán thán: “Lành thay, lành thay!”, và đều dùng bảo cái che phủ nơi Bồ-đề tòa. Các bảo cái đều hợp thành một bảo cái lớn che phủ cả mười phương Tam thiên đại thiên thế giới, từ trong bảo cái phát ra luồng hào quang vi diệu chiếu sáng trùm khắp vô lượng vô biên thế giới, trong mỗi thế giới đó, có đông đảo các vị Bồ-tát đều hết lời ca ngợi công đức của Phật cùng đọc bài kệ:

Như hoa Ba-đầu-ma Vươn lên từ trong đất Hoa nở thật trong lành Không bị bùn làm nhiễm Tâm đại Từ bi khởi Như mây lành phủ giăng Rưới mưa lớn chánh pháp Nhuần thắm khắp chúng sinh Bao mầm lành mọc lên Đều sinh sôi tăng trưởng

Nhận lãnh mọi giáo pháp Thành tựu giải thoát quả.

Lúc bấy giờ chư Thiên cũng đọc bài kệ tán thán:

Bậc Sư tử vương phá quân ma Tu tập thiền định đắc pháp mầu Đạt được ba ininh và mười lực Uy thần chấn động khắp muôn phương

Chư vị Bồ-tát đều vân tập Vì ưa thích pháp cúng Như Lai Từ tòa đứng dậy đồng kính lễ.

Tán thán Như Lai cung kính thưa.

Thế Tôn chắc không hề mệt mỏi Chúng tôi đã thấy Ngài hàng ma Lành thay Đại trượng phu ba cõi Tuôn mưa chánh pháp cứu muôn loài Mười phương chư Phật dâng Bảo cái Phát ra Ca-lăng vi diệu âm Như ta chứng đắc quả Chánh chân

Bồ-tát nay cũng đạt Chánh giác.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Các vị Thiên nữ ở các cõi trời thuộc Dục giới thấy Như Lai an tọa nơi tòa Bồ-đề đạt được Nhất thiết trí, đại nguyện viên mãn, hàng phục ma oán, dựng lập cờ chánh pháp, làm Bậc Đại Y Vương khéo chữa trị mọi căn bệnh, như Sư tử vương không chút sợ hãi, thanh tịnh lìa mọi cấu nhiễm, đạt được Nhất thiết trí, đầy đủ ba minh, vượt ra khỏi bốn dòng, giữ vững bảo cái chánh pháp, che chở khắp ba cõi được tôn xưng là Bà-la-môn, xa lìa mọi thứ cấu nhiễm được tôn xưng là Tỳ-kheo, diệt trừ mọi che lấp của vô minh được tôn xưng là Sa-môn, lìa mọi nẻo ác được tôn xưng là Bậc Tri Túc, đoạn trừ các thứ phiền não được tôn xưng là Bậc Dũng Mãnh, năng diệt các loài ma được tôn xưng là Bậc Đại Lực, ví như cõi châu báu trong chứa đầy đủ tất cả pháp bảo.

Lúc ấy các vị Thiên nữ đọc bài kệ: Ở nơi gốc cây đại Bồ-đề Hàng phục tất cả chúng ma oán An trụ bất động như Tu-di Thân tâm kiên cố không kinh sợ Thế Tôn nhiều kiếp tu bố thí Nên tất cả đều được tròn đầy Thế Tôn nhiều kiếp tu giới hạnh Ánh trùm Thích Phạm cùng chư Thiên Thế Tôn nhiều kiếp hành nhẫn nhục Nên thân tướng luôn ánh sắc vàng Thế Tôn nhiều kiếp luôn tinh tấn Nên hàng phục hết chúng ma quân Thế Tôn nhiều kiếp tu thiền định Nên được cúng dường thật tối thắng Thế Tôn nhiều kiếp luôn cầu học Nên mau chứng vô thượng Bồ-đề

Thế Tôn năng hàng phục ấm ma Tử ma, phiền não ma, thiên ma Tất cả các ma đều sạch dứt Do đó nay dứt hết buồn lo Trong các cõi trời là tối thắng Ba cõi trời người đều cúng dâng Do từ bao thứ ruộng phước ấy Đạt mọi phước đức dứt lỗi lầm Bạch hào tướng tốt luôn ngời sáng Chiếu soi quốc độ ở mười phương Hào quang trùm lấp vầng nhật nguyệt Tất cả muôn loài đội Thánh ân Thân tướng Như Lai thật oai nghiêm Dung nhan tướng hảo cực thanh tịnh Là Bậc Ứng Cúng trong ba cõi Đem lại lợi ích cho quần sinh Mắt nhìn thấu suốt mười phương cõi Thông tỏ mọi căn tính chúng sinh Tai tịnh nghe thấu khắp muôn nơi Âm thanh người trời cùng Phật pháp Tướng lưỡi rộng dài diễn diệu âm Nghe pháp cam lộ cầu giải thoát Ma quân quấy động không hề sợ Trời người cúng clường cũng không mừng Tâm ý ung dung trừ ma oán Chỉ dùng từ bi phục ma quân Dứt sạch tội lỗi không đắm nhiễm Thân tâm an ổn luôn bất động Là Bậc Đạo Sư cõi trời người Tất cả chúng sinh nhuần lợi ích Được nghe chánh pháp sinh tín thọ Nguyện được như Ngài đạt Chánh Chân. Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Như Lai ở nơi Bồ-đề tòa, lúc mới thành Bậc Chánh Giác đã hóa hiện thần thông của Phật, lực diệu dụng tự tại không thể bàn.

Bấy giờ Đức Thế Tôn lược nói qua bài kệ:

Biến khắp hết mọi cõi Bằng phẳng như bàn tay Muôn đóa sen vụt hiện Mỗi đóa ngàn cánh hồng Vô lượng chư Thiên chúng Đều tung hoa diệu kỳ Cùng đến trước Thế Tôn Chắp tay đồng chiêm ngưỡng

Thế Tôn mới thành Phật Hiển hiện nhiều thần thông

Tu-di, vua các núi Cỏ cây cùng rừng rậm Tất cả đều cúi đầu Đảnh lễ tòa Giải thoát Đó là Phật Thế Tôn Hiện thần thông diệu dụng Thân phóng trăm ngàn luồng Hào quang chiếu mười phương Cứu chúng sinh cõi ác Dứt khổ được an lạc Lúc ấy tám nạn xứ Không còn một chúng sinh Mang nặng tham, sân, si Cùng tất cả phiền não Đó là Sư tử vương Đại thần thông diệu dụng Lửa Ma-ni, nhật nguyệt Điện cùng bao ánh sáng

Do Phật phóng hào quang Mọi sáng kia đều tắt Chư Thiên người thế gian

Không thể thấy Phật đảnh Tọa nơi tòa Sư tử Hiện thần thông diệu dụng Phật dùng tay chỉ đất Hiện sáu cách chấn động Hàng phục đám ma quân Như dứt sợi tơ mỏng Ma vương ôm buồn khổ Dùng gậy mà vạch đất Đó là Phật Thế Tôn Đại thần thông diệu dụng.

QUYỂN X

Phẩm 23: CA NGỢI

Bấy giờ, Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Lúc đó Thiên tử cõi trời Tịnh cư dùng thiên hương, thiên hoa vi diệu tung rải khắp Bồ-đề tòa, ca ngợi công đức chân thật của Phật, Thế Tôn qua bài kệ:

Phiền não che chúng sinh Dùng trí tuệ diệt trừ Như Lai hiện ở đời Bậc sáng soi trần thế Hàng phục quân ma oán

Công đức đều trọn đầy Sẽ chuyển mưa pháp lớn Nhuần thắm khắp quần sinh Bậc Tối Thắng cõi đời Trí lực không ai sánh Tùy thuận không đắm nhiễm Như hoa sen trong lành Chúng sinh trong đêm tối Phiền não luôn buộc ràng Phật Bậc Đại Y Vương Mọi bệnh đều trị dứt Như Lai hiện cõi thế Tám nạn đều sạch không Tất cả chúng Thiên nhân Gặp Phật mong an lạc Nếu có người được thấy Đại trượng phu giữa trần Trải qua hàng trăm kiếp Không đọa cõi ác nhân Nếu có người gặp Phật Nghe pháp diệu thậm thâm Phiền não liền tiêu trừ

Gốc khổ cũng dứt sạch Sẽ được quả thù thắng Giải thoát vui Niết-bàn

Trong khắp cõi thế gian Ngài là Bậc Ứng Cúng Nếu có người khuyến cúng Cũng đạt nhiều phước lành

Sẽ được quả thắng diệu Thẳng tới bờ Chánh giác. Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo: -Vị Thiên tử cõi trời Tịnh cư ca ngợi Như Lai xong liền chắp tay cung kính đứng qua một bên. Lúc ấy Thiên tử Biến Quang lại dùng hương hoa vi diệu, hương xoa hương tán hương đốt, tung hoa cùng cờ phướn bảo cái cúng dường Như Lai, đi nhiễu quanh ba vòng rồi chắp tay hướng về Đức Phật đọc bài kệ:

Mâu-ni tuệ, ngữ đều viên mãn Chứng được pháp Bồ-đề đại giác Trong mọi âm thanh là đứng đầu Do vậy chúng con nay kính lễ Khởi tâm từ bi vì thế gian Làm ngọn đèn sáng, nơi nương tựa Nhổ sạch mọi nọc độc cho đời Bậc Đại Y vương cho vạn thế Thế Tôn xưa gặp Phật Nhiên Đăng Phát đại Từ bi cứu chúng sinh Như đóa sen tịnh giữa trần thế Ở trong ba cõi, bùn không nhiễm Tâm luôn kiên định không thoái chuyển

Cao rộng vững vàng như Tu-di Như thể kim cương không thể hoại

Như trăng tròn sáng giữa trời thu.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo: -Thiên tử Biến Quang ca ngợi Như Lai xong liền chắp tay cung kính đứng qua một bên.

Bấy giờ Thiên tử Phạm Chúng dùng vô lượng ngọc báu Ma-ni, lưới báu trang nghiêm che phủ khắp Bồ-đề đạo tràng để cúng dường Thế Tôn, rồi đảnh lễ ngang chân Phật, đi nhiễu quanh theo phía phải ba vòng và đọc bài kệ: Thế Tôn trí tuệ luôn ngời sáng Cùng đủ ba mươi hai tướng hảo Niệm tuệ công đức thấy tròn đầy Xa lìa kết sử mọi tội ác Thanh tịnh dứt nhiễm trừ ba độc Do thế chúng con nay lễ kính Chứng đắc ba minh danh vang khắp Ba cửa giải thoát dìu chúng sinh Điều phục tâm gạn mọi nhơ uế Khởi đại Từ bi độ cõi thế Ba nghiệp tịnh thanh hiện cõi trần Dứt trừ hai nghi không tham đắm Nêu gương cho đời tu khổ hạnh Thuyết Tứ Thánh đế độ chúng sinh Siêng tu hạnh lành, hạnh tối thắng Tự độ viên mãn rồi độ tha Ma vương kéo đám ma binh đến Chỉ dùng từ bi mà hàng phục Đã đạt Bồ-đề cam lộ pháp Chúng con quy ngưỡng Đấng trọn lành.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Thiên tử Phạm Chúng hết lời ca ngợi Như Lai xong liền chắp tay cung kính đứng qua một bên. Lúc ấy con trai ma vương thuộc bộ Thanh bạch đến chỗ Thế Tôn dâng các bảo cái lớn và đẹp cúng dường Phât rồi đoc bài kệ:

Con đã thấy Như Lai An tọa Bồ-đề tòa Ma quân thật hùng hổ An nhiên chẳng hãi kinh Chỉ trong vòng một niệm Hàng phục mọi ma quân

Đủ công đức như vậy Con nay xin lễ kính Tất cả đều viên mãn Đại Mâu-ni vô thượng Chúng ma đông vô số Vẫn không hề lay động . Từng vì đạo Bồ-đề Vô lượng kiếp tu thí Bố thí cả vợ con Chân tay cùng thân mạng Tất cả đều chẳng tiếc Nên được mọi trang nghiêm Thế Tôn phát nguyện lớn Đạt được đạo vô thượng Sẽ độ hết muôn loài Định tuệ là giáp trụ Pháp tịnh là thuyền bè Ý lạc đều viên mãn Hóa độ khắp chúng sinh Con đem lòng hoan hỷ Ca ngợi công đức Phật Kính nguyện con đời sau

Được thành Vô thượng đạo Lại đem công đức này Hàng phục lũ quân ma

Mau chứng Nhất thiết trí.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Ma tử Thanh Bạch đọc bài kệ ca ngợi Như Lai xong liền chắp tay đảnh lễ cung kính đi nhiễu nhiều vòng và bước qua đứng một bên.

Lúc ấy Tha hóa tự tại Thiên vương cùng với vô số các vị Thiên tử đến nơi Bồ-đề tòa cung kính đi nhiễu quanh nhiều vòng, đem Diêm phù đàn kim hết sức quý giá cùng nhiều thiên hoa tung rải chỗ Như Lai ngồi và đọc bài kệ:

Pháp Như Lai thuyết đều chân thật Công nhiên sáng tỏ, không tạp loạn Xa lìa mê muội cùng tội nhiễm Chứng đắc pháp cam lộ đại giác Hào quang chiếu sáng khắp mười phương Do vậy con nay xin đảnh lễ Thế Tôn từ bi với tất cả Thấu mọi căn cơ trừ tà đạo Trí tuệ thù thắng không ai sánh Muôn hạnh vi diệu soi muôn loài Thần thông hiện hóa khắp hư không Như đi trên đất không vướng mắc Thấu rõ sinh tử ban tình thương

Tỏ khổ hư dối nên lìa bỏ Đem lại an lạc cho người trời Hóa độ cùng đưa đến giải thoát Lợi ích mười phương như vầng dương Như mắt sáng ngời của ba cõi Là nơi nương tựa cho thế gian Tâm Ngài chưa từng sinh đắm trước Thần thông diệu dụng luôn tự tại

Là Bậc Tối Tôn trong cõi thế.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo.

-Tha hóa tự tại Thiên vương ca ngợi Như Lai xong cùng với Thiên chúng đảnh lễ đi nhiễu quanh nhiều vòng và đứng qua một bên. Lúc ấy Hóa lạc Thiên vương cùng với Thiên chúng đến chỗ Phật ngồi cung kính nhiễu quanh, dùng vô số vòng hoa, châu báu, gấm lụa đủ màu sắc cúng dường Như Lai và đọc bài kệ:

Như Lai ngời trí tuệ Dứt sạch mọi cấu nhiễm Phiền não đã diệt trừ Thành tựu muôn điều tốt

Nhiều chúng sinh thế gian Đắm theo tà, ngã mạn Thế Tôn nay thâu nhiếp Dần tới đạo diệu kỳ Là Bậc Xuất thế gian Trời, người đều cung kính Trừ tận bệnh phiền não Chính Bậc Đại Y vương Nhật nguyệt, ngọc Ma-ni Phạm vương cùng Đế Thích Đem sánh với Thế Tôn Mọi ánh sáng mờ hẳn Được trí tuệ soi chiếu An lành tỏa khắp trần Mọi việc đều hy hữu Nên con nay kính lễ Thế Tôn tỏ mọi nghĩa Hư vọng hay chân thật Ở trong hai nẻo trên Luôn dạy đúng chánh pháp Ngôn từ thật thâm diệu

Tâm ý luôn hài hòa Bậc Đạo Sư trời người Nên con nay đảnh lễ Thế Tôn Bậc Đại Trí Thức tỉnh mọi chúng sinh Ba minh, tám giải thoát Năng trừ hết ba độc Phân biệt theo căn cơ Trao truyền pháp tương ứng Đều tùy theo sở nguyện

Vì thế con kính lễ.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Hóa lạc Thiên vương đọc kệ ca ngợi Như Lai xong cùng với Thiên chúng đảnh lễ ngang chân Phật và đứng qua một bên. Bấy giờ Đâu-suất Thiên vương cùng với Thiên chúng đến Bồ-đề tòa cung kính nhiễu quanh chỗ Phật ngồi, dâng các loại Thiên y quý giá, lưới ngọc, lọng báu phủ che trên Phật và đọc bài kệ:

Từng ngự cung Đâu-suất Rộng nói pháp thanh tịnh Lời dạy nay vẫn truyền Chư Thiên đều kính nhớ Biển lớn công đức ấy Đèn chiếu sáng cho đời

Chiêm ngưỡng không hề chán Nên con nay đảnh lễ Thế Tôn từ hiện thân Tám nạn đều trừ dứt Nay tọa Bồ-đề tràng Thế gian được an lạc Phật vì thương muôn loài Khởi tâm đại Chánh giác Hàng phục chúng oán ma Chứng đắc đạo Vô thượng

Xin mau chuyển xe pháp Giáo hóa độ quần mê. Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Đâu-suất Thiên vương đọc kệ ca ngợi xong, liền đảnh lễ ngang chân Phật và đứng qua một bên. Lúc ấy Dạ-ma Thiên vương cùng với Thiên chúng đến Bồ-đề tòa cung kính nhiễu quanh, dùng vô số hương hoa, các thứ hương xoa, hương tán, cờ phướn, bảo cái cúng dường Phật và đọc bài kệ:

Phật Bậc Vô Thượng Sĩ Giới Định Tuệ giải thoát Thế gian không ai bằng Nên nay con đảnh lễ Con xem khắp Thiên chúng Nơi Bồ-đề tràng này

Với bao đài gác báu Cúng dường Đức Thế Tôn Trời, người không một ai Đáng lãnh thọ như thế Phật xuất hiện vì đời Bao tháng năm khổ hạnh Hàng phục các loài ma Chứng đắc đạo Vô thượng Diệt trừ hết vô minh Chiếu sáng mười phương cõi Pháp nhãn của thế gian Muôn loài cùng lợi ích Dù đến vô lượng kiếp Ca ngợi Phật, Thế Tôn Công Đức Phật hằng sa Ngôn từ nào diễn hết Mười phương cùng hướng về

Nên con nay đảnh lễ.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Dạ-ma Thiên vương ca ngợi Như Lai xong cùng với Thiên chúng nhiễu quanh rồi đảnh lễ ngang chân Phật và đứng qua một bên. Bấy giờ Thích Đề-hoàn Nhân cùng với chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba và các Thiên chúng khác đồng đến Bồ-đề tòa cung kính đi nhiễu quanh nhiều lần, dùng vô số cờ phướn, bảo cái, hương hoa, y phục cúng dường Phật và đọc bài kệ:

Như Lai công đức thật thanh tịnh Thân tâm an định như Tu-di Trí tuệ chiếu sáng mười phương cõi Tất cả muôn loài cùng tôn quý Thế Tôn xa xưa trải nhiều kiếp Cúng dường vô lượng chư Như Lai Nên nay phục ma thành Chánh giác Được cả trời người cùng cúng dường Thế Tôn đa văn cùng định tuệ Mở bày pháp nhãn tuệ tối thượng Con nay quy y theo chánh pháp Bậc Đại Pháp chủ của thế gian Thế Tôn nhiều kiếp cầu Bồ-đề Vạn hạnh tu trì, muôn hạnh khổ Phương tiện và Từ, Bỉ, Hỷ, Xả Tinh tấn, trí tuệ phước tịnh thanh.

Nên đạt công đức vô lượng ấy Nay lại gồm đủ quả Mười lực Khi thấy Phật ngự tòa Bồ-đề Ma vương ác tâm muốn hãm hại Chư Thiên đã có vị sợ lo Nhưng thân tâm Phật không hề động Thế Tôn đưa tay chỉ xuống đất

Tất cả ma quỷ đều tan lui Chư Phật xa xưa thành Chánh giác

Thế Tôn nay đắc đạo cũng vậy Phước đức trí tuệ đều vô úy

Là Bậc trời người phải kính lễ.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Thích Đề-hoàn Nhân đọc kệ ca ngợi xong, rồi đảnh lễ ngang chân Phật và đứng qua một bên. Lúc ấy, Tứ đại Thiên vương cùng với chư Thiên thể nữ thảy đều mang nhiều hoa Chiêm-ba, Bà-lợi-sư và vô số hương hoa, hòa tấu Thiên nhạc đến Bồ-đề tòa cúng dường Phật, đọc bài kệ:

Diệu âm của Như Lai Khiến người nghe vui mừng Giới, định luôn tinh tấn Tâm tịnh luôn hỷ lạc Ban vui cho chúng sinh Nên nay con đảnh lễ Lời pháp vi diệu ấy Dứt phiền não muôn loài Được vô lượng an vui

Lòng lặng trong không lỗi Đạt trí tuệ vô lậu

Thế gian không người hơn Bình đẳng và bất động Ví như núi Tu-di

Thị hiện trong cõi đời Như hoa sen rời nước.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo: -Tứ đại Thiên vương ca ngợi Như Lai xong rồi đảnh lễ đi nhiễu quanh nhiều lần và đứng qua một bên. Lúc đó chư Thiên ở Hư không giới hiện nửa thân hình, cũng dùng vô số hương hoa cờ phướn, bảo cái, chuông quý, lưới quý giăng mắc khắp khoảng không, lại đem ngọc Anh lạc và các loại ngọc báu cúng dường Phật, đọc bài kệ:

Con thường ở hư không Thiện ác đều thấy rõ Chỉ có thân Như Lai Thanh tịnh không lầm lỗi Lại thấy chúng Bồ-tát Mang vô số bảo đài Đầy khắp cõi hư không Số lượng không kể xiết Lại thấy chúng Bồ-tát Cúng dường Đức Như Lai

Tung các hoa vi diệu Chứa đầy đại thiên giới Lại thấy chúng Bồ-tát Dùng vô vàn vật dụng Vòng hoa và chuỗi báu Dù, lọng cùng vòng ngọc Hương hoa thảy đầy tràn Lớp lớp theo thứ tự Như sông xuôi về biển Vân tập khắp hư không Như Lai nhận cúng dường

Tâm luôn luôn bình đẳng.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Thiên chúng ở Hư không giới cúng dường Phật xong liền đảnh lễ, nhiễu quanh và đứng qua một bên. Bấy giờ Địa thần vì để cúng dường Phật, nên quét dọn sạch sẽ, dùng nước thơm rưới khắp mặt đất, tung rải các thứ hoa quý khắp Bồ-đề tràng làm tăng thêm vẻ thanh tịnh, lại dùng các màn báu giăng đầy trên cao rồi đọc bài kệ ca ngợi Như Lai:

Như Lai an tọa cõi Đại thiên Là tòa Kim cang thật chắc bền Giả sử xác thân đến khô kiệt Chưa chứng Bồ-đề quyết không rời Như Lai chẳng dùng lực thần thông Nếu không đất này sẽ tan nát Chúng Bồ-tát các nơi vân hội Chúng con đều thấy được an ổn Đất này Thế Tôn từng kinh hành Tam thiên thế giới nhờ ánh sáng Nơi Phật phóng quang còn xây tháp Huống chi nơi này, chốn đạo thành Thổ thần, con nay xin thống lãnh Vì Thế Tôn nguyện dốc hết lòng Các bậc Thanh văn và Phật tử Ở nơi thuyết pháp bao công đức Nguyện làm cho tất cả chúng sinh Đều đạt đạo Vô thượng giải thoát.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Địa thần đọc bài kệ ca ngợi Như Lai xong, đảnh lễ ngang chân Phật và đứng qua một bên.

Phẩm 24: THƯƠNG NHÂN ĐƯỢC PHẬT THỌ KÝ

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Thế Tôn lúc mới thành Bậc Chánh Giác, vô lượng chư Thiên khắp cõi đều đến ca ngợi công đức của Như Lai. Lúc bấy giờ Thế Tôn luôn quán tưởng cây Bồ-đề lớn nhất ấy, mắt không lúc nào rời, lấy niềm vui thiền định làm món ăn, không nghĩ tới chuyện ăn uống, suốt trong bảy ngày không rời khỏi chỗ ngồi. Vô lượng vị Thiên tử của các cõi trời Dục giới bưng mười ngàn bình quý đựng nước thơm đến chỗ Phật, lại có vô lượng các vị Thiên tử ở các cõi trời sắc giới cũng bưng mười ngàn chiếc bình quý đựng đầy nước thơm đến chỗ Phật, tất cả nước thơm ấy dùng để Như Lai tắm rửa cùng rưới trên cây Bồ-đề.

Khi Như Lai tắm rửa xong, có vô số Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già... tranh nhau lấy thứ nước tắm của Như Lai để tẩy rửa thân mình. Sau khi tắm xong, tất cả đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề, còn chư Thiên sau khi làm nhiệm vụ xong đều trở về Thiên cung, hơi thơm của nước đem cúng dường Phật còn lưu mãi nơi thân khiến họ chỉ còn nghe mùi hương của Phật chứ không còn nghe mùi thơm nào khác, tất cả đều sinh tâm hoan hỷ cho là việc chưa từng có, đạt Bất thoái chuyển đối với đạo Vô thượng Bồ-đề.

Lúc đó có vị Thiên tử tên Phổ Hoa từ chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ ngang chân Phật và thưa:

-Bạch Thế Tôn, Ngài đã an trụ vào pháp Tam-muội gì mà trải qua bảy ngày ngồi kiết già nhập định thân tâm bất động? Này các vị Tỳ-kheo, lúc ấy Ta đã đáp lời của Thiên tử Phổ Hoa:

-Như Lai đã dùng Hỷ duyệt tam-muội làm tư lương thực mà an trụ, do diệu lực của pháp định ấy mà trải qua bảy ngày ngồi kiết già nhập định như vậy.

Lúc ấy Thiên tử Phổ Hoa đứng phía trước Phật đọc bài kệ:

Thế Tôn chân có ngàn vòng tròn Ví như hoa sen rất thanh tịnh Thường được chư Thiên luôn tôn quý Vì thếcon nay xin lễ kính.

Bấy giờ Thiên tử lễ Phật xong Lại dùng Già-tha để tán dương. Vì muốn trời người khỏi nghi ngờ Hoan hỷ chắp tay đến thưa hỏi

Như Lai giáng sinh dòng vương Thích Khiến cho Thích tộc đều mừng vui Năng diệt ba độc cùng nghi hoặc Xin giải chỗ ngờ của Thiên nhân Do mười lực nào thành Chánh giác Trải qua bảy ngày quán cây to Mắt sen xanh Bậc Sư Tử chúa Kiết già quán cây không chuyển dời Tất cả chư Phật đều như vậy Hay riêng Thế Tôn quán cây kia Diên mạo đoan nghiêm không cất tiếng Răng trắng đều đặn, miệng ngát hương Xin vì lợi ích của trời người Khiến sinh hoan hỷ rõ sự thật.

Bấy giờ Như Lai đáp Thiên tử Ta nay lược nói điều ông hỏi Cũng như phép nước lên ngôi vua

Phải qua bảy ngày lo dời đổi Chư Phật là Bậc Đại Pháp Vương Thuận thế bảy ngày không chuyển dịch

Lại như dũng tướng tự giữ mình Sau mới nghĩ mưu để thắng nhân Chư Phật hàng ma cũng như thê' Bảy ngày kiết già không khởi thân Ngã mạn, ba độc cùng phiền não Là những thứ tổn hại muôn loài Tất cả nhân hữu lậu phiền não Với chúng, Ta đều đã trừ tận Lửa trí vô lậu từ đó khởi Đốt cháy sạch hết ba thứ độc Ta ở nơi này dùng dao trí Quyết phá Lưới sinh tử dày chắc Hiểu đúng uẩn thân đều không thật Đều do mê vọng từ vô thủy Chấp ngã, ngã sở hai vô minh Cùng với tà kiến đều đoạn tận Bốn điên đảo như rừng chướng ngại Căn lành, lửa trí thiêu đốt hết Vọng chấp tham đắm từ tưởng sinh Đạt đến giác ngộ đều trừ bỏ Sáu mươi lăm thứ vô minh hiểm Bốn mươi bất thiện, ba mươi cấu Mười sáu buông lung, mười tám giới Hai mươi lăm hữu đều diệt tận

Hai mươi trần cấu đều lìa xa Hai mươi tám thứ đời luôn sợ Ta ở nơi đây luôn tinh tấn Tất cả Ta đều đã vượt qua Chứng đắc năm trăm pháp âm Phật Cùng đạt viên mãn trăm ngàn pháp Chín mươi tám sử, các tùy miên Là lá, là cành, là tội gốc Ta dùng trí tuệ làm lửa hồng Thiêu đốt cháy tan bao nhiêu thứ Ái, nghi tích chứa như sống cuộn Dòng nước kiến chấp thường đầy tràn Ta ở đây dùng mặt trời trí Ánh sáng nung chiếu đều cạn khô Tà ngụy, ác hiểm bao tật xấu Rừng phiền não lỗi lầm như vậy Ta ở nơi đây dùng lửa trí Thiêu sạch tất cả thành tan hoang Phỉ báng Thánh hiền gây bao tội

Là gốc đưa đến đọa cõi ác Ta dùng thuốc trí tuệ trị liệu

Khiến mọi độc ác nôn ra sạch. Ta ngồi ở nơi này Đạt định tuệ công đức Mọi khổ não lo buồn Trừ diệt không còn sót Cũng chính ở nơi này Ta đạt lý chân thật Mọi tên độc ngã mạn Nhổ sạch không hề sót Cũng chính ở nơi này Dùng đao bén trí tuệ Cắt đứt ngã, ngã sở Cội rễ của tử sinh Cũng như trời Đế Thích

Đánh phá đám Tu-la Cũng chính ở nơi này Đạt trí nhãn thanh tịnh

Mà muôn loài chúng sinh Bị mê mờ che lấp Ta dùng thuốc trí tuệ Rửa sạch mọi mê lầm Cũng chính ở nơi này Dùng nước trong giải thoát Tưới rừng cây khắp nơi Khói lửa tham đều tắt Cũng chính ở nơi này Dùng gió đại tinh tấn Xua tan mây phiền não Cùng sấm chớp phân biệt Cũng chính ở nơi này Đạt pháp Từ tam-muội Mọi kho chứa công đức Hàng phục đám ma quân Cũng chính ở nơi này Đạt được định vô nguyện Kho chứa công đức lớn Dứt sạch mọi phiền não Cũng chính ở nơi này Đạt được pháp định Không Trừ hết mọi phân biệt Đạt dược định Vô tướng Kho tàng của công đức

Diệt trừ mọi hý luận Cũng chính ở nơi này Kho chứa mọi công đức Cũng chính ở nơi này Đạt được ba giải thoát Sức thần thông trí tuệ Phá tan lưới tử sinh Ta cũng dứt sạch hết Vô thường tưởng là thường Đời khổ tưởng là vui Vô ngã tưởng là ngã Ta dùng lực tinh tấn Đưa qua biển sinh tử Phá trừ mọi lưới ái Ví như cá Ma-kiệt Ta ở đây giác ngộ Rõ mọi tham, sân, sỉ Ví như đám lửa lớn Thiêu đốt đám phù du Ta ở trong đêm dài Vô lượng vô biên kiếp Đường sinh tử nhọc nhằn Xoay vòng không ngừng nghỉ

Nay đã được dừng dứt Hết mọi nỗi lo sợ Những điều ta giác ngộ Ngoại đạo nào vươn tới Từng câu, nghĩa cam lộ Năng dứt bao ưu não Ta vào thành vô úy Trừ hết giới, xứ, uẩn Mọi tham ái đã tận Không còn thọ thân sau Ta vì đạo giác ngộ . Nơi vô lượng ức kiếp Làm tất cả hạnh lành Thí cả đến thân mình Công đức đều viên mãn Cho nên ở nơi này Đạt pháp thắng cam lộ Bồ-đề vô thượng giác Phật Như Lai quá khứ Chứng đắc pháp chân thật Tùy căn cơ chúng sinh Phân biệt truyền giảng pháp Ta nay cũng như vậy Đắc pháp diệu chẳng khác Chỉ trong một sát-na Biết rõ khắp thế gian Nhân duyên hòa hợp sinh

Không tịch giả hợp có Như thành Càn-thát-bà Như ảo ảnh trên không Pháp nhãn ta đạt được Thấy suốt khắp mọi nơi Như thể nhìn bàn tay Cầm quả A-ma-lặc Pháp Tam-muội ta đạt Thông tỏ hết tất cả Nhớ rõ vô lượng kiếp Như từ mộng choàng tỉnh Mọi người trời các cõi Bị tưởng điên đảo thiêu Ta chính ở nơi này Thấu tỏ mọi sự thật Ta từ vô lượng kiếp

Cầu vô thượng Bồ-đề Tu tập hạnh đại Từ Tâm Từ duyên các pháp

Hàng phục đám ma quân Ta từ vô lượng kiếp Tu tập hạnh đại Bi Tâm Bi duyên các pháp Trừ sạch mọi lo phiền Ta từ vô lượng kiếp Tu tập hạnh đại Hỷ Tâm Hỷ duyên các pháp Chứng đắc đạo vô thượng Ta từ vô lượng kiếp Cầu vô thượng Bồ-đề Tu tập hạnh đại Xả Tâm Xả duyên các pháp Chứng đắc pháp cam lộ Ta đối trước ma quân

Phát thệ nguyện như vầy Nếu chẳng thành Phật quả Quyết không rời tòa này Ta dùng trí kim cang Phá trừ vô minh ám Đạt đủ mười loại lực Nơi tòa này nay hiểu Chưa đạt nay đều đạt Các lậu vắng sạch hết Quân ma cũng tận trừ Nơi tòa này nay rõ Cửa năm uẩn phá tan Mầm ba ái đều diệt

Do vậy mà hiện nay Mới ngồi kiết già vậy.

Bấy giờ Bậc Tối Thắng Từ tòa kim cang dậy Lại ngồi nơi bảo tòa Các trời dâng nước tắm Chư Thiên dùng bình báu Trong chứa đầy nước thơm Hiến Bậc Chúng Trung Tôn Tắm rửa khắp thân thể Lúc ấy chư Thiên chúng Cũng với nhiều Thiên nữ Tấu bao khúc nhạc trời Dốc lòng để dâng cúng Này các vị Thiên tử Phải biết rõ như thế Ta trải qua bảy ngày

Chẳng hề rời tòa ấy.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Vì sao lúc mới thành Bậc Chánh Giác suốt trong bảy ngày Như Lai không rời khỏi tòa ngồi? Vì Như Lai ngồi trên tòa ấy để đoạn trừ hoàn toàn vòng sinh, già, bệnh, chết nối tiếp nhau không đầu không cuối. Qua bảy ngày quán cây Bồ-đề không rời tòa, đến tuần thứ hai, Như Lai đã kinh hành trong khắp cõi Tam thiên đại thiên thế giới. Trong tuần thứ ba, Như Lai quan sát khắp Bồ-đề tràng, mắt không hề rời bỏ, cũng chính vì ở nơi đây Ta đã đoạn trừ sinh tử, chứng Tuệ giác Vô thượng. Trong tuần thứ tư, Như Lai kinh hành đến các vùng lân cận dọc theo bờ sông, lấy biển lớn làm giới hạn.

Bấy giờ ma vương Ba-tuần đến chỗ Thế Tôn thưa:

-Bạch Thế Tôn, Ngài đã trải qua vô lượng kiếp tinh cần tu khổ hạnh nay mới được thành Phật. Nay đã đúng lúc để Ngài nhập Niết-bàn. Cúi xin Như Lai mau nhập vào Niết-bàn. Cúi mong Bậc Thiện Thệ mau nhập Niết-bàn. Đức Phật nói: -Ba-tuần, Ta vốn phát đại nguyện muốn làm lợi ích cho tất cả chúng sinh nên cầu đạo Vô thượng Bồ-đề, trải qua vô lượng kiếp tinh cần gian khổ tích lũy bao công đức. Hiện tại tất cả chúng sinh đối với đạo pháp của Ta chưa đạt được lợi ích gì, sao ngươi lại xúi giục Ta nhập Niết-bàn? Hơn nữa trong thế gian này Tam bảo chưa có đủ, chúng sinh chưa được giáo hóa, thần thông cùng diệu pháp chưa được hiển bày truyền bá, vô lượng các vị Bồ-tát chưa có dịp để phát tâm Vô thượng Bồ-đề, sao ngươi lại hối thúc Ta sớm vào Niết-bàn?

Lúc ấy ma vương Ba-tuần nghe Phật nói như vậy liền thoái lui đứng qua một bên, dùng gậy vạch xuống đất mà suy nghĩ, than thở:

-Ở trong cõi Dục giới này, từ nay trở đi ta là người chịu nhiều sầu khổ hơn ai hết.

Lúc đó ba nàng con gái của ma vương thấy cha sầu khổ liền hỏi:

Đại vương do cớ gì Mà tâm cực sầu khổ?

Nay khiến đại vương phiền

Xin hỏi rõ là ai? Chúng con dùng dục kéo Như dùng dây dắt voi Khiến kẻ ấy tham đắm

Đem về cung Tự tại.

Ma vương đọc bài kệ trả lời các ma nữ:

Thế gian chẳng hề nhiễm Cõi tham cũng không buộc Bậc ấy vượt mọi dục

Vì thế ta buồn khổ.

Ba nàng ma nữ này lúc Như Lai còn là Bồ-tát ngồi nơi tòa Bồ-đề đã đến và dùng mọi vẻ đẹp quấy nhiễu Bồ-tát, tạo ra vô số những trò huyễn hoặc mà chẳng được việc gì, nhưng vốn là hạng nữ nhân nặng nề đắm nhiễm, phiền não sâu nặng, nên lúc đó ba nàng đều tự biến dạng, một nàng hóa làm thanh nữ, một nàng hóa làm thiếu phụ, một nàng hóa làm một phụ nữ trung niên, cả ba cùng nhau đến chỗ Phật.

Bấy giờ Đức Thế Tôn liền dùng diệu lực thần thông biến ba nàng ấy thành ba bà lão khiến chúng hổ thẹn vội lui về chỗ ma vương Ba-tuần nói kệ thưa:

Cha nói người lìa dục Cõi tham không làm nhiễm

Chúng con đã biến hóa Nhằm mê loạn Sa-môn Lắm kẻ thấy chúng con Lòng dục luôn dấy khởi Nay hiện sắc mỹ miệu Bậc ấy tâm chẳng động Dùng đại thần thông biến Chúng con thành bà lão Xin vương dùng uy lực Cho trở lại nguyên hình.

Khi ấy ma vương đáp lời con:

-Ta nhận thấy không có ai dù là trời hay người có thể chế ngự được Phật. Các con phải tự mình đến nơi đó xin sám hối mọi tội lỗi trước nay của mình, mong Phật thư lại thần lực thì mới có thể trở lại thân hình cũ được.

Ba nàng ma nữ vâng lời cha, đến chỗ Như Lai đọc bài kệ:

Chúng con không trí tuệ Muốn mê hoặc Như Lai Chưa tường việc tốt xấu

Chẳng rõ việc dữ lành Chúng con cùng sám hối Mong tội được tiêu trừ Cúi xin lực từ bi

Cho hiện lại thân cũ.

Lúc đó Như Lai vì lòng từ bi nên thu lại thần thông khiến ba ma nữ được trở lại thân hình như trước.

Trong tuần lễ thứ năm, Như Lai trụ nơi chỗ ở của Mục-chân-lân^đà Long vương. Lúc ấy gió lạnh thổi dữ, mưa dầm suốt bảy ngày không ngớt, Long vương lo sợ gió mưa làm thương tổn Như Lai nên đã lìa khỏi cung của mình đến trước chỗ Phật, quấn thân mình thành bảy vòng quanh Phật để che chở, dùng đầu mình làm lọng che phủ phía trên đầu Phật, lại có vô lượng Long vương ở bốn phương cùng đến bảo vệ Phật. Thân của Long vương vòng cao rắn chắc như núi Tu-di. Khi đó các Long vương đều được uy lực và hào quang của Phật tác động nên thân tâm đều đạt được niềm an lạc chưa từng có. Qua bảy ngày mưa tạnh gió dừng, các Long vương cùng đảnh lễ ngang chân Phật, đi nhiễu theo phía tay phải ba vòng rồi trở về cung điện của mình.

Vào tuần lễ thứ sáu, Thế Tôn đi dưới bóng cây Ni-câu-đà gần dòng sông Ni-liên là chốn có nhiều nhóm ngoại đạo. Các nhóm này đều đến làm quen, gần gũi thăm hỏi Thế Tôn trong bảy ngày mưa gió vừa qua có được an ổn, vui vẻ không.

Đức Thế Tôn đọc bài kệ đáp:

Tịch tĩnh mà biết đủ Tư duy nên chứng pháp

Lợi ích cho chúng sinh Từ bi thương tất cả Lìa xa mọi tội nhiễm Chẳng đắm việc thế gian Tâm dứt hẳn ngã mạn Đó là an lạc nhất.

Vào tuần lễ thứ bảy, Thế Tôn đi vào rừng Đa diễn ngồi kiết già dưới một cội cây quán tưởng về chúng sinh đang bị nỗi khổ sinh, lão, bệnh, tử bức bách, rồi cất tiếng xướng kệ:

Chúng sinh ở cõi thế Mãi bị năm dục thiêu Nên thường nhớ bỏ ái Vì ái làm tăng khổ.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Lúc bấy giờ có hai anh em người miền Bắc nước Thiên trúc, đều là chủ đoàn thương nhân, một người tên Đế-lý-phú-bà, còn người kia tên Bà-lý. Cả hai đều là người có trí tuệ, rất giỏi về việc kinh doanh làm ăn, tính tình hiền lành hòa nhã, khéo giao tiếp nên công việc buôn bán khấm khá dần và trở nên giàu có.

Lúc đó hai anh em đang đưa năm trăm chiếc xe trâu kéo chở các hàng trân phẩm quý giá quay về quê cũ. Trong đoàn thương nhân có hai anh em lo việc điều khiển trâu kéo, một người tên Thiện Sinh, một người tên Danh Xứng. Hai anh em này rất thông thạo đường sá, biết rõ những chỗ an toàn hoặc hiểm trở, dùng cành hoa ưu-bát-la giơ lên cho trâu thấy mà đi, khỏi phải dùng roi gậy đánh đập. Đi đến Nhũ lâm, đường sá rất bằng phẳng nhưng chân một con trâu giẫm mạnh làm mặt đường bị lún khiến một càng xe bị gãy và cả đoàn xe năm trăm chiếc bị đùn lại bên đường, hai con trâu đi đầu cũng không chịu tiến tới, dùng roi gậy đánh mấy nó cũng chẳng chịu cất bước. Đoàn thương nhân đâm lo sợ, cùng nói với nhau:

-Hai con trâu chẳng dám đi tới nữa, chắc hẳn có điều gì làm chúng kinh sợ chăng?

Họ liền cử người cỡi ngựa cầm binh khí đi về phía trước thăm dò. Người này đi một lát rồi trở lại thưa với vị chủ đoàn:

-Tôi đã đi tới phía trước xem xét kỹ nhưng chẳng thấy có gì là hiểm trở khó khăn, không rõ vì sao mà hai con trâu lại không chịu đi tiếp?

Lúc đó vị thần giữ rừng hiện ra nói với đám thương nhân:

-Các vị thương nhân chớ nên sợ hãi! Các ông ở trong đêm dài tối tăm mãi trôi lăn theo nẻo sinh tử, hôm nay các ông sắp được phúc lợi lớn. Vì sao mà ta nói thế? Vì có Đức Phật đã xuất hiện ở cõi đời này, mới thành Chánh giác đang an trụ trong khu rừng kia, chẳng ăn uống gì đã hơn bốn mươi chín ngày. Các ông nên đem các món ăn, nước uống đến để cúng dường Ngài.

Hai vị điều khiển trâu liền cho xe tiến lên, hướng về phía có Đức Phật và cả đoàn xe cùng theo sau. Đi được một quảng đường, từ xa họ đã trông thấy; Như Lai với ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp, hào quang từ thân chiếu sáng rực rỡ như mặt trời mới hiện. Đoàn thương nhân trông thấy Phật, đều tỏ ra cung kính cho là điều ít có, cùng bảo nhau:

-Đây là Phạm vương, Đế Thích, Tứ Thiên vương hay là trời Nhật Nguyệt hay là thần Núi, thần Sông? Lúc ấy Đức Thế Tôn liền đưa cao tấm ca-sa lên cho đám thương nhân trông thấy khi đó họ mới biết Như Lai là người xuất gia tu hành, nên họ đều sinh tâm hoan hỷ nói với nhau:

-Theo pháp xuất gia thì ăn uống phải đúng lúc, vậy chúng ta nên sửa soạn các thứ ăn ngon quý như đề hồ, mật, sữa, cháo sữa... để kịp thời cúng dường.

Cả đoàn khách buôn bày biện cấc thứ trai phẩm ăn uống xong liền cùng đến trước Như Lai, nhiễu quanh theo phía phải ba vòng rồi đứng sang một bên thưa:

-Bạch Đức Thế Tôn, xin hãy thương xót chúng con mà nhận món cúng dường ít ỏi này.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Lúc sắp sửa thọ nhận trai phẩm cúng dường của đoàn thương nhân ấy, Như Lai liền suy nghĩ: “Chư Phật quá khứ đều dùng bình bát để thọ trai, còn ta nay dùng vật gì để nhận món ăn này”.

Lập tức Tứ Thiên vương mỗi vị đem một bình bát vàng dâng lên Như Lai và thưa:

-Cúi mong Thế Tôn nhận bát này của chúng con để đựng các món ăn cúng dường kia. Cúi xin Thế Tôn thương tưởng đến chúng con để cho trong cõi sinh tử này, chúng con gặp được nhiều an lạc.

Lúc ấy Thế Tôn nói với bốn vị Thiên vương:

-Pháp của hàng xuất gia không được cùng nhận các bình bát vàng quý giá như thế, kể cả trường hợp bát làm bằng bảy món báu cũng không được nhận.

Bấy giờ Tỳ-sa-môn Thiên vương ở phương Bắc nói với các vị Thiên vương kia:

-Tôi nhớ lại thời xa xưa có vị Thiên tử Thanh Thân đem đến bốn cái bát làm bằng đá cho chúng ta, lại có vị Thiên tử tên Biến Quang tới bảo:

-Không nên dùng cái bát ấy, cần phải tạo tháp thờ và cúng dường, bởi vì trong tương lai, khi có Đức Phật xuất hiện ở đời hiệu là Thích-ca Mâu-ni thì nên đem những bát này cúng dường vị Phật ấy. Vậy nay chính là lúc chúng ta đem những bát ấy cúng dường Phật.

Các vị Thiên tử mỗi vị vội trở về Thiên cung, cùng với quyến thuộc mang theo chiếc bình bát bằng đá, dùng hương thơm xoa lên, đựng đầy các thứ thiên hoa, hòa tấu Thiên nhạc, cùng đến nơi chỗ Phật. Mỗi vị đều dâng bình lên Như Lai và thưa:

-Bạch Thế Tôn, cúi xin Ngài thương xót nhận bình bát của chúng con để đựng các thức ăn của những thương nhân cúng dường. Cúi xin thương tưởng đến chúng con để chúng con thành bậc Pháp khí và được nhiều an lạc trong cõi sinh tử này. Bấy giờ Thế Tôn liền suy nghĩ: “Bốn vị Thiên vương đã có tín tâm thanh tịnh cúng dường bình bát cho Ta nhưng Ta không thể nhận và giữ hết bốn chiếc bát. Tuy nhiên, nếu ta chỉ nhận bát của một vị thì những vị kia sẽ buồn lòng, vì vậy Ta nên nhận hết các bình bát ấy”. Đức Thế Tôn nhận bình bát của Bắc phương Tỳ-sa-môn Thiên vương và đọc bài kệ:

Ông dâng Ta bát này Sẽ được pháp tối thượng Nay Ta thọ ông cúng Khiến ông đủ tuệ niệm.

Đức Thế Tôn nhận bình bát của Đề-đầu-lại-trá Thiên vương và đọc bài kệ:

Đem bát cúng Như Lai Niệm tuệ được tăng trưởng Nhiều đời được an vui Mau chứng thành Giác ngộ.

Đức Thế Tôn nhận tiếp bình bát của Tỳ-lâu-bác-xoa Thiên vương và đọc bài kệ:

Ta đem tâm thanh tịnh Nhận bát thanh tịnh này Khiến tâm ông trong lành

Được trời người hiến cúng. Đức Thế Tôn lại nhận tiếp bình bát của Tỳ-lâu-lặc-xoa Thiên vương và đọc bài kệ:

Như Lai giới thanh tịnh Bát ông dâng trọn lành Do tâm ông thuần khiết

Được quả cũng sạch trong.

Sau khi nhận bốn bình bát của các vị Thiên vương, Thế Tôn lần lượt đem đặt chồng lên nhau, rồi dùng tay phải ấn mạnh xuống hợp thành một bát, đường viền còn in rõ.

Bấy giờ Đức Như Lai nhớ nghĩ về việc quá khứ và đọc bài kệ:

Ta xưa từng đem hoa đầy bát Cúng dường vô lượng chư Như Lai Nên nay được bốn vị Thiên vương

Cúng ta bát thanh tịnh bền chắc.

Đức Phật bảo các vị Tỳ-kheo:

-Lúc ấy đoàn thương nhân cáo từ Phật rồi thúc đàn trâu kéo xe đi tiếp. Sáng sớm hôm sau, người lo việc chăn dắt trâu đi vắt sữa, sữa được vắt ra liền thành Đề hồ, người ấy cho là việc lạ, liền đem Đề hồ đó về thưa với vị thương chủ là sữa hôm nay mình vắt không hiểu sao đều biến thành Đề hồ cả, không rõ đây là việc lành hay dữ. Trong đoàn thương nhân có một người Bà-la- môn tính tình tham lam thưa với vị thương với chủ:

-Đó là điềm chẳng lành, thứ đề hồ kia nên đem cho hết đi.

Người thương chủ vốn có vị tổ xa xưa được sinh lên cõi trời Phạm thế, lúc đó hiện thân thành Bà-la-môn nói với đoàn thương nhân:

Các ngươi từ xưa phát nguyện lớn

Nếu Như Lai chứng đạo Bồ-đề Sẽ xin đem thức ăn dâng Phật Thọ thức ăn rồi chuyển pháp luân Nay Như Lai thành Bậc Chánh Giác Sở nguyện các ngươi cũng hoàn thành Thế Tôn đã nhận món ăn đó Sẽ chuyển bánh xe pháp vô thượng Sữa vắt hôm nay thành Đề hồ Chính do uy lực của Bậc Thánh Sáng sớm đã hiện ra điềm lành

Do đó mọi việc đều tốt đẹp Phạm thiên nói xong bài kệ rồi Lại hiện nguyên hình về Phạm thế.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Lúc ấy những thương nhân nghe xong bài kệ rất vui mừng, lấy đề hồ đó rồi chọn thứ gạo tốt nhất nấu thành cháo nhuyễn, hòa thêm mật thơm, đựng đầy trong bát bằng Chiên-đàn trở lại rừng Đa diễn cúng dường Phật và thưa:

-Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn thương xót chúng con mà nhận món ăn này.

Bấy giờ Thế Tôn nhận món ăn của những thương nhân. Sau khi độ xong, Ngài cầm bát bằng Chiên-đàn vốn rất quý giá làm bằng trăm ngàn thứ châu báu, ném lên không trung. Khi ấy có vị Phạm thiên tên Thiện Phạm đón lấy chiếc bát Chiên-đàn đem về Thiên cung xây tháp cúng dường. Tháp đó đến nay luôn được chư Thiên dâng hương hoa cúng dường không bao giờ dứt.

Cùng lúc đó, Thế Tôn cũng chú nguyện cho đoàn thương nhân và nói bài kệ:

Các ông sẽ gặp nhiều an lành Tài sản quý giá thêm sung mãn Muôn việc làm sẽ được an lành Cả đến thân mạng đều cũng vậy Của báu mong cầu tự nhiên đến Dùng vòng an lành đeo lên đầu Chư Thiên, tinh tú và Nhật Nguyệt Đế Thích Tứ vương theo hộ trì Nơi chốn đi đến đều bình yên Trở về cũng gặp nhiều may mắn Nhờ công đức cúng thức ăn này Về sau sẽ đắc quả Chánh giác Hiện là Vị Độ Tam Phần Phật Được thọ ký, thương nhân hoan hỷ. Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Sau khi thành Chánh giác, đầu tiên Như Lai đã được hai vị thương chủ và những thương nhân cúng dường thức ăn và đã thọ ký cho họ như thế. Những thương nhân khi được Phật thọ ký đều nhận thấy đây là việc chưa từng có nên đều cung kính chắp tay thưa:

-Từ nay chúng con xin quy y Như Lai.

Phẩm 25: ĐẠI PHẠM THIÊN VƯƠNG KHUYẾN THỈNH

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Khi mới thành đạo Chánh giác, Như Lai đã tĩnh tọa một mình trong rừng Đa diễn, tâm an trụ vào cảnh thiền định sâu xa vi diệu, quan sát kháp thế gian rồi khởi lên suy niệm này: “Pháp mà Ta đã chứng được thậm thâm vi diệu, tịch tĩnh bậc nhất, rất khó lãnh hội thấu đạt, không thể lý giải theo con đường tư duy phân biệt, chỉ có chư Phật mới có thể thông tỏ. Pháp đó dạy con đường vượt qua năm uẩn để đi vào chân lý đệ nhất tức thể tánh thanh tịnh vô xứ, vô hành, bất thủ, bất xả; không thể hiểu hết bằng tri kiến bình thường, không thể chỉ bày rõ được vô vi, vô tác, lìa xa sáu cảnh; chẳng phải là pháp mà tâm có thể ước lượng được hay diễn đạt bằng ngôn từ được, không thể hiểu theo cảm quan nghe thấy và cũng không thể quán tưởng mà hiểu được vì nó dung thông vô ngại, lìa mọi con đường sẵn có để vươn tới chốn cứu cánh, là pháp Không, Vô sở đắc, Niết-bàn tịch tĩnh. Nếu truyền dạy pháp ấy cho con người thì chắc hẳn họ không thể thấu hiểu được, chỉ uổng công mà chẳng đem lại lợi ích gì. Vì vậy Ta cứ mặc nhiên an trụ”. Bấy giờ

Thế Tôn đọc bài kệ:

Ta chứng pháp cam lộ vô vi Thâm diệu tịch tĩnh lìa cấu nhiễm Tất cả chúng sinh khó lãnh hội Vì thế ta yên lặng tịch trú Pháp ấy xa lìa mọi ngôn từ Ví như hư không không ô nhiễm Tâm y tư duy đều chẳng đạt Nếu người thấu đạt thật ít có Tánh của pháp ấy lìa văn tự Ai thâm nhập được diệu lý ấy Nhờ trải nhiều kiếp cúng dường Phật Nên mới nghe qua sinh tin hiểu Chẳng thể nói Hữu hoặc nói Vô Không Hữu không Vô cũng chẳng được Ta xưa vô lượng kiếp tu hành Chưa đạt cứu cánh Vô sinh nhẫn Nay đã đạt pháp cứu cánh ấy Thường quán các pháp không sinh diệt Tất cả các pháp bản tánh Không Nhiên Đăng Như Lai thọ ký Ta Ông ở đời sau thành Chánh giác Thành Phật hiệu là Thích-ca Văn Tuy vào lúc ấy chứng pháp tịnh Nay Ta mới đạt đến cứu cánh Thấy chúng sinh trong cõi sinh tử Không phân chánh pháp và phi pháp Chúng sinh thế gian có thể độ Nên khởi đại Bi mà độ chúng Phạm vương nếu đến khuyến thỉnh Ta Ta sẽ chuyển bánh xe diệu pháp.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Như Lai nói xong bài kệ ấy liền từ chòm lông trắng giữa hai hàng lông mày phóng ra luồng hào quang lớn chiếu sáng khắp Tam thiên đại thiên thế giới. Bấy giờ vị Thiên chủ thế giới Ta-bà là Loa Kế Phạm vương, nhờ oai thần của Phật mà biết được Thánh ý trong sự im lặng của Như Lai, nên suy nghĩ: “Ta phải mau đến chỗ Phật khuyến thỉnh Ngài khởi chuyển bánh xe chánh pháp”. Ông liền gọi chúng Phạm thiên đến nói:

-Này các vị, chúng sinh trong thế gian đối với pháp lành có thể giảm sút, đối với pháp ác có thể tăng lên. Vì sao thế? Là vì Phật đã đắc quả vị Vô thượng Bồ-đề rồi nhưng chỉ im lặng an trụ chứ không chuyển bánh xe pháp. Chúng ta phải đến đấy để khuyến thỉnh Ngài chuyển bánh xe pháp giáo hóa chúng sinh.

Thế rồi Phạm vương cùng với sáu mươi tám câu-chi vị Phạm thiên đến chỗ Phật, đảnh lễ ngang chân Phật, cung kính đi nhiễu quanh theo phía phải ba vòng rồi đứng sang một bên thưa:

-Bạch Thế Tôn, hiện nay chúng sinh trong thế gian đối với pháp lành đang bị giảm sút. Vì sao thế? Như Lai đã vì chúng sinh mà xuất gia cầu đạo Bồ-đề. Nay thành Phật rồi lại im lặng an trụ không chuyển bánh xe chánh pháp, do vậy mà chúng sinh đối với pháp lành không được tăng trưởng. Lành thay Thế Tôn, lành thay Thiện Thệ! Xin Thế Tôn vì chúng sinh mà khởi tâm đại Bi chuyển bánh xe chánh pháp. Nhiều chúng sinh có năng lực lãnh hội được pháp thâm diệu. Chỉ mong Thế Tôn chuyển bánh xe pháp. Bấy giờ Đại phạm Thiên vương đọc bài kệ tán thán Phật:

Thắng trí Như Lai Viên mãn tối thượng Phóng hào quang lớn

Chiếu khắp thế gian Dùng mặt trời tuệ Nở hoa cõi người Vì sao lìa bỏ An trụ vô thanh Phật đem pháp báu Ban cho muôn loài Nơi trăm ngàn kiếp Đã từng thu nhận Gần gũi cõi đời Nào bỏ chúng sinh Cúi mong Thế Tôn Thổi loa pháp vang Gióng trống pháp lớn Thắp đèn pháp ngời Tuôn mưa pháp đượm Dựng cao cờ pháp Đưa hết chúng sinh Qua biển sinh tử Bệnh nặng phiền não Đều được diệt trừ

Lửa phiền não dữ Làm cho dừng tắt Chỉ rõ Niết-bàn Đường không ưu não Nói pháp chân thật Mở cửa giải thoát Khiến bao kẻ mù Đều được pháp nhãn Dứt hết mọi lo Sinh lão bệnh tử Không phải trời người Không phải Đế Thích Mà đoạn trừ sạch Sinh tử phiền não Con cùng Thiên chúng Kính thỉnh Như Lai Chuyển bánh xe pháp Nguyện đem công đức Việc khuyến thỉnh này Đồng mong Thế Tôn Chuyển xe chánh pháp

Giáo hóa muôn loài.

Đức Phật nói với các vị Tỳ-kheo:

-Lúc bấy giờ Thế Tôn yên lặng an trụ, Đại phạm Thiên vương cùng với chư Thiên dùng bột hương chiên-đàn và trầm thủy cõi trời cúng dường Phật xong liền biến mất.

Đức Phật bảo các vị Tỳ-kheo:

-Lúc đó Như Lai vì muốn cho thế gian tôn trọng chánh pháp, vì muốn cho diệu pháp thậm thâm được khai mở, truyền bá khắp thế gian nên đã trụ vào thiền định quan sát khắp cõi và suy nghĩ: “Pháp mà Ta đã chứng được thậm thâm vi diệu, tịch tĩnh bậc nhất rất khó lãnh hội thấu đạt, không thể lý giải theo con đường tư duy phân biệt, chỉ có chư Phật mới có thể thông tỏ. Pháp đó dạy con đường vượt qua năm uẩn để đi vào chân lý đệ nhất tức thể tánh thanh tịnh vô xứ, vô hành, bất thủ, bất xả, không thể hiện bằng tri kiến bình thường, không thể chỉ bày rõ được vô vi, vô tác, lìa xa sáu cảnh, chẳng phải là pháp mà tâm có thể ước lượng được hay diễn đạt bằng ngôn từ được, không thể hiểu theo cảm quan nghe thấy và cũng không thể quán tưởng mà hiểu được vì nó dung thông vô ngại, lìa mọi con đường sẵn có để vươn tới chốn cứu cánh, là pháp Không, Vô sở đắc, Niết-bàn tịch tĩnh. Nếu truyền dạy pháp ấy cho con người thì chắc hẳn họ không thể thấu hiểu được, chỉ uổng công mà chẳng đem lại lợi ích gì. Vì vậy ta cứ mặc nhiên an trụ.

Bấy giờ Đại phạm Thiên vương nhờ uy thần của Phật, nên lại biết Như Lai vẫn còn giữ ý tưởng im lặng, bèn đến chỗ Thích Đề-hoàn Nhân nói:

-Kiều-thi-ca, ông nay nên biết chúng sinh nơi thế gian bị cuốn trong rừng rậm sinh tử, pháp lành hiện đang giảm sút còn pháp ác lại tăng lên. Vì sao thế? Vì Như Lai không chịu chuyển xe pháp. Kiều-thi-ca, chúng ta phải cùng nhau đến chỗ Phật khuyến thỉnh Ngài, vì chư Phật Như Lai khi đắc đạo thường phải được ân cần khuyến thỉnh thì mới chuyển xe pháp, nếu không thì các Ngài cứ yên lặng an trụ. Do vậy chúng ta phải đến khuyến thỉnh Như Lai chuyển pháp luân cũng là để cho thế gian biết tôn trọng chánh pháp.

Lúc ấy Đại phạm Thiên vương cùng Thích Đề-hoàn Nhân và chư Thiên ở các cõi, Tứ Thiên vương thiên, Tam thập tam thiên, Dạ-ma thiên, Đâu-suât-đà thiên, Lạc biến hóa thiên, Tha hóa tự tại thiên, Phạm chúng thiên, Phạm phụ thiên, Quang âm thiên, Quảng quả thiên, Biến tịnh thiên, Tịnh cư thiên cho đến A-ca-ni-trấ thiên, tất cả đều uy nghi rực rỡ vào khoảng nửa đêm cùng vân tập đến rừng Đa diễn lễ Phật rồi đi nhiễu quanh theo phía tay phải ba vòng và đứng sang một bên.

Bấy giờ Thích Đề-hoàn Nhân chắp tay hướng về chỗ Phật đọc bài kệ thỉnh Như Lai chuyển xe chánh pháp: Thế Tôn hàng phục các ma oán Tâm luôn thanh tịnh như trăng tròn Nguyện vì chúng sinh ra khỏi định

Đem trí tuệ sáng chiếu thế gian.

Thích Đề-hoàn Nhân đọc bài kệ xong mà Phật vẫn cứ yên lặng. Loa Kê Phạm vương nói với Thích Đề-hoàn Nhân:

-Này Kiều-thi-ca, không thể khuyến thỉnh như vậy mà được đâu.

Thế rồi Đại phạm Thiên vương liền rời tòa ngồi, vén vạt áo để lộ vai bên phải, đầu gối phải quỳ chạm sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật nói bài kệ khuyến thỉnh:

Như Lai nay đã hàng phục ma Trí tuệ sáng ngời chiếu khắp chốn Thế gian căn cơ đã thuần thục

Cúi mong Thế Tôn rời định cảnh.

Khi ấy Thế Tôn nói với Đại phạm Thiên vương: -Pháp mà Ta đã chứng được thậm thâm vi diệu, tịch tĩnh bậc nhất, rất khó lãnh hội thấu đạt, không thể lý giải theo con đường tư duy phân biệt, chỉ có chư Phật mới có thể thông tỏ. Pháp đó dạy con đường vượt qua năm uẩn để đi vào chân lý đệ nhất tức thể tánh thanh tịnh vô xứ, vô hành, bất thủ, bất xả, không thể hiểu hết bằng tri kiến bình thường, không thể chỉ bày rõ được vô vi, vô tác, lìa xa sáu cảnh; chẳng phải là pháp mà tâm có thể ước lượng được hay diễn đạt bằng ngôn từ được, không thể hiểu theo cảm quan nghe thấy và cũng không thể quán tưởng mà hiểu được vì nó dung thông vô ngại, lìa mọi con đường sẵn có để vươn tới chốn cứu cánh, là pháp Không, Vô sở đắc, Niết-bàn tịch tĩnh. Nếu truyền rộng pháp ấy cho mọi người thì chắc hẳn họ sẽ không thể thấu hiểu được. Vì mà Ta thường suy niệm hai bài kệ sau:

Đạo Ta chứng ngược dòng Thâm diệu khó nhận biết Kẻ mù tối không hiểu Nên im lặng vô ngôn Chúng sinh nơi cõi thế Đắm theo năm cảnh, trần Thật khó tỏ pháp Ta

Nên Ta im lặng mãi.

Lúc đó Phạm vương, Đế Thích cùng hội chúng chư Thiên nghe Phật nói kệ như vậy lòng rất lo buồn, biến mất khỏi nơi ấy.

Đức Phật nói với chư vị Tỳ-kheo:

-Vào một hôm nọ, Đại phạm Thiên vương nhận thấy nhiều nhóm ngoại đạo tại nước Ma-già-đà đề xướng các thuyết về đất, nước, lửa, gió rồi tranh biện, giải thích theo tà kiến mà cho là chánh đạo. Chúng sinh ở đấy cần được hóa độ, mà Đức Phật vẫn còn yên lặng như trước, nên đã thân hành đến chỗ Phật, đảnh lễ ngang chân Phật, nhiễu quanh ba vòng, quỳ gối bên phải chạm sát đất, chắp tay cung kính đọc bài kệ khuyến thỉnh:

Nước Ma-già-đà Nhiều đám ngoại đạo Thảy đều rao truyền Gieo rắc tà kiến

Cúi mong Mâu-ni Mở pháp cam lộ Thanh tịnh bậc nhất Để chúng được nghe Pháp của Phật chứng

Thanh tịnh dứt nhiễm Đưa đến bờ giác Chẳng tăng chẳng giảm Ở trong ba cõi Tôn quý hơn hết Như núi Tu-di Hiện rõ trên biển Vì khắp muôn loài Khởi lòng xót thương

Tế độ chúng sinh Sao lại từ bỏ Như Lai gồm đủ Mọi thứ công đức Dũng lực vô úy Cúi xin trừ tận Khổ não chúng sinh Trời người thế gian Bị phiền não bệnh Bức bách muôn nẻo Xin Phật từ bi Xót thương tế độ Chỉ có Như Lai Là chốn quy ngưỡng

Trời người từ xưa Được theo Như Lai Nẻo thiện đã thuần Đều cầu giải thoát Nếu được nghe pháp Đủ sức nhận lãnh Cúi mong Như Lai Nên mau truyền bá Vì vậy con nay Xin Bậc Tinh Tấn Khai bày pháp diệu Khiến thấy nẻo chánh Ví như mây dày Mưa tuôn khắp chốn Mưa pháp Như Lai Lại cũng như vậy Thấm nhuần tất cả Chúng sinh khát khao.

Còn bao nhiêu kẻ Tà kiến bủa vây Trong rừng sinh tử Trôi lăn bao kiếp Chưa được cứu độ Mù không mắt tuệ Nên sa hầm sâu Duy nguyện Đạo Sư Khai rõ đường chánh Thí pháp cam lộ.

Phật đâu dễ gặp Như hoa Ưu-đàm

Cúi mong độ thoát Bao kẻ lạc loài.

Như Lai từ xưa

Phát nguyện rộng lớn Tự độ hoàn tất Sẽ độ chúng sinh

Xin đem pháp sáng Trừ mọi tối tăm Chỉ Phật đại Từ Nào quên bản nguyện.

Như Sư tử rống Như sấm rền vang Xin vì chúng sinh Chuyến bánh xe pháp.

Bấy giờ, Thế Tôn dùng Phật nhãn quan sát căn tính thượng, trung, hạ của tất cả chúng sinh, nhận thấy có thể gồm vào ba nhóm là chánh, tà và bất định. Cũng như mỗi người đến một ao nước trong trẻo thấy trong ao có nhiều cây cỏ, hoặc còn chìm dưới mặt nước, hoặc vừa nhú lên ngang mặt nước, hoặc vươn lên khỏi mặt nước, ba loại đó đều phân biệt rất rõ ràng. Như Lai quan sát căn tính bậc thượng, trung và bậc hạ của tất cả chúng sinh cũng giống như vậy. Khi ấy Như Lai suy nghĩ: “Nếu ta thuyết pháp hoặc không thuyết pháp thì đối với loại chúng sinh tà kiến họ cũng chẳng biết gì; còn đối với chúng sinh có chánh kiến nếu ta thuyết pháp hoặc không thuyết pháp thì họ cũng đều thông tỏ. Chỉ còn đối với loại chúng sinh bất định, nếu ta thuyết pháp thì họ thông tỏ, còn không thuyết pháp thì họ không biết đâu nương tựa. Này các Tỳ-kheo, khi đó Như Lai chú ý đến loại chúng sinh bất định ấy nên khởi tâm đại Bi, tuyên bố:

-Ta sẽ vì loại chúng sinh đông đảo này chuyển xe pháp khiến cho pháp bảo có mặt trong cõi đời và cũng vì Đại phạm Thiên vương đã hết lòng khuyên thỉnh.

Thế Tôn đọc bài kệ nói với Phạm vương:

Ta nay vì ông thỉnh Sẽ mưa Pháp cam lộ Xuống khắp cõi thê gian Trời người cùng rồng thần Những người tâm định tín

Nên lãnh hội chánh pháp.

Lúc đó Đại phạm Thiên vương nghe Phật nói bài kệ xong thì vui mừng tột độ cho là điều chưa từng có, liền đến trước đảnh lễ ngang chân Phật đi nhiễu quanh vô số vòng rồi biến mất.

Này các Tỳ-kheo, bấy giờ Địa thần gọi thần Hư không và nói lớn:

-Như Lai nay đã nhận lời khuyến thỉnh của Đại phạm Thiên vương sắp chuyển bánh xe pháp. Như Lai vì tâm đại Từ bi thương xót muốn hóa độ tất cả chúng sinh đem lại lợi ích cùng mọi an lạc cho họ, vì muốn làm tăng trưởng cõi trời người, giảm thiểu các cõi ác cũng như chỉ cho chúng sinh đạt đến giải thoát nên đã chịu chuyển bánh xe chánh pháp.

Địa thần nói xong thì chỉ trong một niệm thần Hư không đã nghe rõ và truyền đi khắp chôn đến tận cõi trời A-ca-ni-trá. Này các Tỳ-kheo, khi ấy có bốn vị Thiên tử bảo vệ cây Bồ-đề tên là Ái Pháp, Quang Minh, Lạc Pháp và Pháp Hành cùng đến trước chỗ Phật, đảnh lễ ngang chân Phật và thưa:

-Bạch Thế Tôn, Ngài sẽ chọn nơi nào để chuyển pháp luân? Như Lai đáp: -Ta sẽ ở vườn Lộc dã tức chốn Tiên nhân đọa xứ thuộc nước Ba-la-nại để chuyển bánh xe chánh pháp.

Các vị Thiên tử lại hỏi:

-Bạch Thế Tôn, cảnh trí trong vườn Lộc dã thuộc nước Ba-la-nại ấy kém phần tươi đẹp, cây rừng khe suối cũng không nổi tiếng lắm, chỉ có đất đai phì nhiêu, dân cư đông đúc, thành ấp cũng nhiều, ao hồ trong sạch mát mẻ, vậy vì lý do gì mà Như Lai chọn nơi ấy để chuyển pháp luân?

Khi ấy Đức Phật nói với các vị Thiên tử:

-Các ông không nên nói như thế. Vì sao vậy? Ta nhớ lại từ kiếp xa xưa, đã từng lần lượt cúng dường đến sáu mươi ngàn ức na-do-tha chư Phật, Như Lai tại thành Ba-la-nại và có tới chín vạn một ngàn câu-chi Đức Phật đã chọn nơi đó để chuyển bánh xe chánh pháp. Tất cả pháp vi diệu thậm thâm được chư Phật giảng tại đó. Do vậy đất này luôn được Trời, Rồng, Dạ-xoa, La-sát, Càn-thát-bà hộ trì. Đó là lý do khiến Như Lai chọn vườn Lộc dã làm nơi chuyển bánh xe chánh pháp vậy.