Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Luận tạng
Phát Bồ Đề Tâm Kinh Luận
- Dịch giả
- Hòa Thượng Thích Như Điển
- Thông tin
- Đại Chính số 1659Nguồn: adidaphat.net
Phát tâm bồ đề kinh luận
Như thật pháp môn - PhNm thứ 10
Nếu có người trai lành gái tốt tu tập 6 Ba La Mật cầu A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề thì muốn xa lìa 7 pháp. Thế nào là 7 ? Một là lìa ác tri thức. Kẻ ác tri thức thường hay dạy người xa rời niềm tin muốn cầu tinh tấn tu tập. Hai là xa rời nữ sắc, đắm say sắc dục, đy vào thói quen người đời mà hay chấp chặt.
Ba là lìa các ác giác, tự xem hình dung tham chứa ái nặng, đắm say bảo hộ, giữ gìn lâu dài.
Bốn là lìa sân si ngã mạng tật đố, làm cho khởi lên sự tranh tụng hỗn loạn tâm lành. Năm là xa lìa sự buông lung, kiêu mạn, giải đãi tự ty, thấp hèn khinh chê kẻ khác.
Sáu là xa lìa sách vở của ngoại đạo cho đến những văn chương ngôn từ trau chuốt thế tục những gì không phải của Phật nói không nên tán dương. Bảy là chẳng nên thân cận tà kiến ác kiến. Đây là 7 pháp phải nên xa rời. Như Lai nói rằng chẳng thấy có pháp nào làm nhiễm chứng Phật đạo như 7 pháp nầy nên Bồ Tát phải nên xa rời. Nếu muốn chứng được vô thượng Bồ Đề thì phải tu bảy pháp. Thế nào là bảy ?
Một là Bồ Tát hãy nên thân cận với thiện tri thức, kẻ thiện tri thức y nơi chư Phật và chư Bồ Tát Thanh Văn, người... hay làm cho Bồ Tát nhiễm vào pháp tạng của Ba La Mật. Đó là Bồ Tát thiện tri thức vậy. Hai là Bồ Tát thường hay thân cận với người xuất gia lìa nữ sắc và các sự quyến rủ. Không cùng người thế để cùng làm việc. Ba là các Bồ Tát nên phải tự xem hình như đất thối hay sinh thối tha, gió lạnh máu nóng chẳng gì tham đắm. Ngày thường thấy chết mà hay suy nghĩ xa rời, tinh tấn tu đạo.
Bốn là Bồ Tát nên thường hành hòa nhẫn cung kính nhu thuận, lại hay khuyến hóa tha nhơn làm cho họ ở nơi nhẫn.
Năm là Bồ Tát nên tu tập tinh tấn thường sanh xấu hổ, cung phụng sư trưởng, gần gũi kẻ nghèo. Thấy người khổ sở mà hay giúp đỡ.
Sáu là Bồ Tát nên tu tập phương đẳng Đại Thừa các Tạng Bồ Tát; những gì Phật xưng dương, nên thọ trì và tán tụng.
Bảy là Bồ Tát phải nên thân cận tu tập đệ nhất nghĩa đế hiểu rõ thật tướng, nhất tướng, vô tướng; nếu các Bồ Tát muốn rời bỏ để chứng được vô thượng Bồ Đề thì nên thân cận với bảy pháp như thế. Lại nữa, nếu có người phát tâm Bồ Đề, thì ở nơi vô lượng A Tăng Kỳ kiếp tu tập từ bi hỷ xả bố thí trì giới nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí huệ thì phải biết rằng người đó chẳng lìa sanh tử mà hướng đến Bồ Đề. Vì sao vậy ? Có tâm được đắc và được thấy. Nơi các ấm thấy vào, thấy ta, thấy người, thấy chúng sanh, thấy thọ mệnh, thấy từ bi hỷ xả, thí giới, nhẫn, tiến, định, huệ v.v...
Nói tóm lại, thấy Phật Pháp Tăng cho đến thấy Niết Bàn, như vậy có thấy sở đắc tức thị có tâm chấp trước. Kẻ chấp trước ấy có tên là tà kiến. Vì sao vậy ? Vì kẻ tà kiến bị luân chuyển trong tam giới, chẳng thể nào ra và những kẻ chấp trước khác cũng lại như vậy. Cũng chẳng ra khỏi. Cuối cùng chẳng thể chứng được A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề. Nếu có người phát tâm Bồ Đề mà hay quan sát tâm nầy là không tướng thì tâm nầy như thế nào ? Sao gọi là không tướng ?
Tâm được có tên là ý thức tức là thức ấm, ý nhập vào cảnh giới của ý. Kẻ tâm không tướng là tâm không có tướng của tâm lại cũng chẳng có kẻ tạo nên. Vì sao vậy ? Nghĩa là tâm có tướng không chẳng có kẻ làm nên; chẳng có ai bảo làm. Nếu không có người tạo nên tức chẳng có tướng tạo nên. Nếu Bồ Tát hiểu rõ như thế thì nơi tất cả các pháp tức chẳng chấp trước. Khi không chấp trước thì thiện ác đều chẳng có quả báo.
Tu tập lòng từ thì chẳng có ngã.
Tu tập lòng bi thì chẳng có chúng sanh. Tu tập lòng hỷ thì chẳng có số mệnh.
Tu tập lòng xả thì chẳng có người.
Tuy hành bố thí; nhưng chẳng thấy vật bố thí.
Tuy hành trì giới nhưng chẳng thấy có kẻ tịnh tâm.
Tuy hành nhẫn nhục nhưng chẳng thấy có chúng sanh.
Tuy hành tinh tấn nhưng chẳng lìa tâm ham.
Tuy hành thiền định nhưng chẳng trừ tâm ác. Tuy hành trí huệ nhưng chẳng có chỗ hành.
Ở nơi tất cả các duyên đều là trí huệ cả mà chẳng đắm vào trí huệ, cũng chẳng chứng được trí huệ, chẳng thấy trí huệ. Kẻ thực hành như thế tu hành trí huệ mà cũng chẳng tu, lại chẳng phải tu. Vì hóa độ chúng sanh mà hiện hành lục độ mà vào nơi thanh tịnh.
Hành giả cứ tu tâm nầy lành như thế. Ở nơi mỗi niệm đều hướng về các căn lành phước đức quả báo vô lượng vô biên. Trăm ngàn vạn ức A Tăng Kỳ kiếp bất khả cùng tận, tự nhiên chứng được A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề.
PhNm không, vô tướng
PhNm thứ 11
Khi xưa Phật ở tại Già Lan Đà Trúc Lâm cùng đại chúng tập họp rất đông. Lúc bấy giờ Đức Thế Tôn muốn tuyên chánh pháp nói với đại chúng rằng: Như Lai đã nói các pháp không tánh, không và không chỗ có, tất cả thế gian đều khó tin hiểu. Vì sao thế? Sắc không có hình tướng khó giải, thọ tưởng hành thức cũng chẳng nối kết nên khó giải. Sắc không có tướng, lìa các tướng. Thọ tưởng hành thức vô tướng, lìa các tướng. Sắc không niệm, lìa sự nhớ nghĩ. Thọ tưởng hành thức vô niệm, lìa các nhớ nghĩ. Mắt với màu, tai với nghe, mũi với mùi, lưỡi với vị, thân với chạm, ý với pháp cũng lại như thế. Chẳng nhận chẳng xả, chẳng dơ chẳng sạch, chẳng đến, chẳng đi, chẳng trước, chẳng sau, chẳng tối, chẳng sáng, chẳng ngu, chẳng trí.
Chẳng phải bờ bên nầy mà cũng chẳng phải bờ bên kia mà cũng chẳng phải ở giữa dòng. Đó có tên là không nối kết. Không nối kết là không. Không có tên là vô tướng. Vô tướng lại không;
nên có tên là không.
Không gọi là vô niệm, vô niệm lại không; nên tên là không.
Không niệm cũng là không; nên có tên là không. Ở nơi không, không có thiện không có ác cho đến cũng không có tướng không.
Cho nên gọi là không.
Nếu Bồ Tát biết ấm giới tánh vào như thế, tức chẳng dính vào thủ. Nên gọi là pháp nhẫn. Bồ Tát nhẫn như thế rồi, được thọ ký nhẫn.
Nầy các đệ tử ! dụ như Bồ Tát quý kính kinh sách như hư không, tức sẽ viết 12 bộ kinh của Như Lai. Kinh từ trong vô lượng kiếp khi Phật Pháp mất rồi, kẻ cầu pháp chẳng có cái thấy nghe. Chúng sanh điên đảo tạo ác rất nhiều lại có nơi khác có người trí tuệ thương giúp chúng sanh rộng cầu Phật Pháp, đi đến chỗ đó thấy chữ nơi không trung, lời lẽ phân minh tức liền hiểu rõ. Đọc tụng giữ gìn như thế mà làm. Rộng nói phân biệt làm lợi ích cho chúng sanh. Kinh sách không có như thế, kẻ biết chữ không như thế có thể nghĩ bàn chăng ? để mà được tuyên truyền tu tập thọ trì, dẫn dắt chúng sanh làm cho lìa khỏi sự ràng buộc.
Nầy chư Phật Tử ! Như Lai nói rằng: Ở một kiếp quá khứ nọ khi cầu Bồ Tát đạo, được gặp 33 ức 9 vạn 8 ngàn chư Phật. Lúc ấy tất cả đều làm Chuyển Luân Thánh Vương và tất cả đều vui đầy đủ, cúng dường chư Phật và các vị đệ tử cho đến được hay không được thọ ký cho đến về sau có thể gặp 8 vạn 4 ngàn ức 9 vạn Bích Chi Phật, lại cũng có tứ sự cúng dường đầy đủ. Từ trước đến sau đều gặp 6 trăm 20 vạn một ngàn 2 trăm 61 Phật. Lúc ấy tất cả đều làm Chuyển Luân Thánh Vương và tất cả đều vui vẻ cúng dường đầy đủ. Sau khi chư Phật diệt độ rồi xây tháp bảy báu cúng dường xá lợi. Khi Phật đời sau ra đời phụng nghinh khuyến thỉnh chuyển bánh xe pháp, cúng dường như vậy cho đến trăm ngàn vạn ức chư Phật. Các Đức Như Lai đó đều ở nơi pháp không mà nói các pháp tướng. Sau khi chứng đắc rồi lại chẳng thọ ký, như thế chuyển pháp cho đến được gặp Phật Nhiên Đăng ra đời, thấy Phật nghe pháp tức được tất cả vô sanh pháp nhẫn. Chứng được pháp nhẫn nầy rồi và được thọ ký. Phật Nhiên Đăng từ nơi pháp không mà nói các pháp tướng, độ thoát vô lượng trăm ngàn chúng sanh. Thế mà chẳng nói cũng chẳng độ ai. Mâu Ni Thế Tôn vì đời xuất hiện, ở nơi pháp không nói thành văn tự, chỉ giáo lợi lạc cho kẻ thọ trì; nhưng mà chẳng chỉ cũng chẳng có kẻ thọ trì. Từ những pháp nầy tánh tướng đều không. Cả sách vở lẫn sự hiểu biết đều không. Kẻ nói cũng không, kẻ lý giải cũng không. Từ bổn lai không có đến vị lai cũng không, hiện tại cũng lại không, mà chư Bồ Tát chứa nhóm nhiều điều lành làm phương tiện vậy. Siêng năng chẳng giải đãi là những công đức thành tựu viên mãn, chứng được A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề. Điều nầy thật khó có thể hiểu được. Từ nơi pháp không nói các pháp tướng, từ nơi không có nói pháp có được. Những việc như thế cho đến cảnh giới của chư Phật, dùng vô lượng trí cho đến có thể giải thích được, khó thể tính đếm cũng phải nên biết.
Khi Bồ Tát mới phát ý thành tâm kính ngưỡng yêu mến giác ngộ tin lời Phật dần dần có thể chứng nhập. Vì sao mà tin ? Tin qua Tứ Đế trừ các phiền não vọng kiến kết chặt với A La
Hán.
Tin qua thập nhị nhân duyên diệt trừ vô minh sanh khởi các hành được chứng Bích Chi Phật.
Tin tu tứ vô lượng tâm, lục Ba La Mật được A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề; nên gọi là tin nhẫn. Chúng sanh ở nơi vô thỉ sanh tử giữ tướng chấp trước chẳng thấy pháp tánh. Nay trước quan sát tự thân ngũ ấm của chúng sanh là không có thật. Ở trong ấy không có ngã, không có chúng sanh. Vì sao vậy ? Nếu mà có cái ta thì ta phải tự tại, mà chúng sanh thì thường hay bị sanh lão bệnh tử xâm hại chẳng được tự tại.
Nên biết là vô ngã. Vô ngã tức không có chủ. Không có chủ tức không có người nhận. Như thế là pháp tánh thanh tịnh như thật thường trụ. Quán sát như thế cho đến rốt ráo có tên là thuận nhẫn. Bồ Tát tu tín thuận nhẫn rồi, chẳng bao lâu sẽ thành tối thượng pháp nhẫn.
Công đức trì - PhNm thứ 12
Bồ Tát đã đầy đủ tu vô tướng tâm rồi mà tâm chưa ở nơi làm việc thì đó là Bồ Tát ở nơi các nghiệp tướng biết mà làm vậy. Vì tu thiện căn cầu giác ngộ nên chẳng bỏ pháp hữu vi. Vì các chúng sanh mà tu đại bi, lại chẳng trụ nơi vô vi. Vì tất cả Phật chơn diệu trí mà chẳng lìa sanh tử. Vì độ vô biên chúng sanh làm nhiều việc chẳng vào ở nơi Niết Bàn. Nên gọi là Bồ Tát Ma Ha Tát tâm sâu cầu A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề.
Nầy Phật Tử ! Bồ Tát thành tựu 10 pháp cho đến chẳng thoái thất vô thượng Bồ Đề. Thế nào là 10 ? Một là Bồ Tát sâu phát tâm vô thượng bồ đề giáo hóa chúng sanh lại làm cho phát tâm.
Hai là thường vui thấy Phật rồi lại hay đem đồ trân quý phụng cúng dường, sâu trồng các căn lành.
Ba là vì cầu pháp mà có tâm tôn kính cúng dường pháp sư để nghe pháp không nhàm chán.
Bốn là nếu thấy Tỳ Kheo Tăng làm hư 2 bộ chúng, gây sự tranh cãi cùng tướng quá ác, khuyên cầu phương tiện làm cho hòa hợp. Năm là nếu thấy đất nước tà ác tăng trưởng muốn hại Phật Pháp nên hay diễn nói cho đến một câu kệ làm cho pháp không mất, chuyên tâm hộ pháp chẳng kể đến thân mệnh.
Sáu là thấy các chúng sanh sợ hãi khổ não liền giúp cho họ được vô úy.
Bảy là phát tâm khuyến khích tu hành cầu các pháp phương đẳng Đại Thừa sâu xa kinh pháp ở nơi tạng của Bồ Tát. Tám là được như pháp rồi thọ trì đọc tụng như thế mà nói, làm và ở lại. Chín là tự ở nơi pháp lại hay khuyến khích chỉ bảo làm cho nhiều chúng sanh nhập vào nơi pháp. Mười là khi vào pháp rồi hay giải thích chỉ bày làm lợi lạc khai ngộ cho chúng sanh.
Bồ Tát thành tựu 10 pháp như thế ở nơi vô thượng Bồ Đề cho đến chẳng thối thất. Bồ Tát phải biết như thế mà tu hành gìn giữ kinh nầy. Những kinh điển như thế khó thể nói hết được. Làm cho tất cả có thể có căn lành đại từ bi.
Kinh nầy có thể làm cho khai ngộ chỉ bày giúp cho chúng sanh phát tâm.
Kinh này có thể làm cho chúng sanh hướng đến giải thoát mà sanh ra nhơn duyên.
Kinh nầy có thể thành tất cả các Bồ Tát làm việc chẳng động. Kinh nầy có thể làm cho quá khứ vị lai hiện tại chư Phật đều đến hộ mạng. Nếu có kẻ thiện nam người thiện nữ muốn siêng năng tu tập vô thượng bồ đề phải nên nói rộng lưu bố kinh điển nầy làm cho nơi Diêm Phù Đề không bị đoạn tuyệt; làm cho vô lượng vô biên chúng sanh có thể nghe thấy được kinh nầy.
Nếu có kẻ thiện nam người thiện nữ nghe kinh nầy rồi thì những kẻ đó sẽ được sức mạnh chẳng thể nghĩ bàn của Đại Trí
Tuệ.
Không thể tính hết phước đức quả báo. Vì sao vậy ?
Vì kinh nầy có thể mở vô lượng thanh tịnh huệ nhãn, có thể làm cho giống Phật tương tục chẳng dứt, hay cứu vô lượng khổ não chúng sanh. Hay chiếu tất cả vô minh hắc ám, hay phá 4 ma và các ma nghiệp, hay hoại tất cả ngoại đạo tà kiến. Hay diệt trừ tất cả phiền não thiêu đốt. Hay tiêu trừ nhân duyên sanh khởi các hành. Hay đoạn lìa tham lam phá giới giải đãi, loạn ý, ngu si 6 thứ bịnh nặng. Hay trừ nghiệp chướng báo chướng pháp chướng, phiền não chướng, các kiến chướng, vô minh chướng tri chướng tập chướng.
Nói tóm lại kinh nầy có thể làm cho tất cả các ác pháp tiêu diệt chẳng còn. Có thể làm cho tất cả thiện pháp hoát nhiên tăng trưởng. Nếu có người con trai tốt, người con gái lành nghe kinh nầy rồi hoan hỷ vui mừng sanh tâm hy hữu thì phải biết người đó hay cúng dường vô lượng chư Phật sâu trồng căn lành.
Vì sao vậy ? Vì kinh nầy 3 đời chư Phật đều hành trì. Cho nên kẻ thực hành khi nghe kinh nầy rồi sẽ được tự mừng sanh pháp to lớn. Nếu có biên chép đọc tụng kinh nầy thì phải biết người đó có được phước báu vô lượng vô biên. Vì sao vậy ? Kinh nầy có duyên với mọi nơi. Vì phát nhiều lời đại nguyện, nhiếp thọ tất cả các chúng sanh vậy. Trang nghiêm vô thượng đại Bồ Đề, làm cho phước báu cũng như thế không có hạn lượng. Nếu hay giải thích theo nghĩa kinh mà tu hành giống như tất cả chư Phật đều ở nơi A Tăng Kỳ kiếp được phước báu khó thể nói hết, cũng không thể hết được. Lại nếu có vị pháp sư nào nói kinh nầy ở đâu thì phải nên biết tại nơi ấy có tháp hiện ra.
Vì sao vậy ? Vì sự chân thật của chánh pháp xuất sanh ra nơi đó vậy. Kinh nầy nếu ở tại đất nước, thành ấp, làng xóm, chùa viện, tịnh xá thì phải nên biết ở nơi ấy có pháp thân. Nếu có người cúng dường hương hoa, âm nhạc, phướn lọng, ca hát tán thán chắp tay cung kính thì phải biết rằng người đó đã trồng giống Phật huống gì thọ trì kinh nầy đầy đủ. Những người như thế đều thành tựu công đức trí huệ trang nghiêm. Ở đời vị lai sẽ được thọ ký quyết định sẽ thành A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề.
Phát Bồ Đề Tâm kinh luận hết quyển hạ Dịch xong vào ngày vía Đức Đại Thế Chí, 13 tháng 7 âm lịch năm Quý Mùi, nhằm ngày 10 tháng 8 năm 2003 - Phật lịch 2547 -tại thư phòng Chùa Viên Giác, để kỷ niệm ngày xuất gia của Đồng Tâm đệ tử của Hạnh Tấn.
Cùng Một Tác Giả
1. Truyện cổ Việt Nam 1 & 2 * Nhật ngữ 1974, 1975 3. Giọt mưa đầu hạ * Việt ngữ 1979 4. Ngỡ ngàng * Việt ngữ 1980 5. Lịch sử Phật Giáo Việt Nam Hải Ngoại trước và sau năm 1975 * 1982
6. Cuộc đời người Tăng sĩ * 7. Lễ nhạc Phật Giáo * 8. Tình đời nghĩa đạo * Việt ngữ 1985 9. Tìm hiểu giáo lý Phật Giáo * 10. Đời sống tinh thần của Phật Tử Việt & Đức ngữ Việt & Đức ngữ Việt & Đức ngữ Việt & Đức ngữ Việt & Đức ngữ 1986 1983
1984 1985 Việt Nam tại ngoại quốc 11. Đường không biên giới * 12. Hình ảnh 10 năm sinh hoạt Việt & Đức ngữ Việt & Đức ngữ 1988 1987 Phật Giáo Việt Nam tại Tây Đức 13. Lòng từ Đức Phật * Việt ngữ 1989
14. Nghiên cứu giáo đoàn Phật Giáo thời nguyên thủy I, II, III 17. Tường thuật về Đại hội Tăng già Phật Giáo thế giới kỳ 5 khóa I dịch từ Nhật ngữ ra Việt & Đức ngữ Việt, Anh Đức ngữ
90, 91, 92 1993 tại Hannover, Đức Quốc 18. Giữa chốn cung vàng * Việt ngữ 1994 19. Chùa Viên Giác Việt ngữ 1994 20. Chùa Viên Giác Đức ngữ 1995 21. Vụ án một người tu Việt ngữ 1995 22. Chùa Quan Âm (Canada) Việt ngữ 1996 23. Phật Giáo và con người * Việt & Đức ngữ 1996 24. Khóa giáo lý Âu Châu kỳ 9 Việt & Đức ngữ 1997 25. Theo dấu chân xưa Việt ngữ 1998 (Hành hương Trung quốc I)
26. Sống và chết theo quan niệm của Việt & Đức ngữ 1998 Phật Giáo 27. Hội kiến với Đức Đạt Lai Lạt Ma Việt & Đức ngữ 1999 28. Vọng cố nhân lầu Việt ngữ 1999 (Hành hương Trung Quốc II) 29. Có và Không Việt & Đức ngữ 2000 30. Kinh Đại Bi (dịch từ Hán văn ra Việt văn) 31. Phật thuyết Bồ Tát Hành Phương Tiện Cảnh Giới Việt & Đức ngữ dịch từ Hán văn ra Việt ngữ
2001 2001 Thần Thông Biến Hóa Kinh 32. Bhutan có gì lạ ? Việt ngữ 2001
33. Kinh Đại Phương Quảng Tổng Trì - dịch từ Hán văn ra Việt ngữ 34. Cảm tạ xứ Đức Việt & Đức ngữ 35. Thư tòa soạn báo Viên Giác trong Việt ngữ 2002
2002 2003 25 năm (1979 - 2003,2004) 36. Bổn sự kinh dịch từ Hán văn 2003 ra Việt ngữ Chú thích : (*) hết
Sẽ xuất bản năm 2003
- Những đoản văn viết trong 25 năm qua Việt & Đức ngữ
Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.
